نشریه اخبار و تحلیل ها 26 خرداد 1405
امام خامنهای(ره):
در جنگ ۱۲ روزه، ایران بیتردید هم آمریکا و هم رژیم صهیونیستی را شکست داد. آنها آمدند و شرارت کردند اما کتک خوردند و دست خالی برگشتند و به هیچیک از اهداف خود نرسیدند که این، شکستی واقعی برای آنها بود. آنها به نحوی ناکام شدند که حتی زاویهداران با نظام نیز در کنار نظام قرار گرفتند و اتحادی عمومی در کشور پدید آمد. 06/09/1404
▼ حرف روز
بازار سرمایه در دو سوی توافق
✍ علی قاسمی
آثار اعلام توافق میان ایران و آمریکا به سرعت خود را در بازارهای مالی نشان داد و واکنش متفاوت بورسهای تهران و تلآویو، تصویری گویا از برداشت سرمایهگذاران نسبت به پیامدهای این توافق ارائه کرد. در حالی که بازار سرمایه ایران با موجی از تقاضا و رشد شاخصها مواجه شد، بورس رژیم صهیونی روزی منفی و همراه با افت ارزش بسیاری از نمادهای بزرگ را پشت سر گذاشت.
در تهران، فعالان بازار توافق را نشانهای از کاهش ریسکهای سیاسی و امنیتی ارزیابی کردند. طی ماههای گذشته، فضای نااطمینانی ناشی از تنشهای منطقهای و فشارهای خارجی، بخش مهمی از ظرفیت بازار سرمایه را تحت تأثیر قرار داده بود. با انتشار خبر توافق، بخشی از این نگرانیها کاهش یافت و سرمایهها بار دیگر به سمت سهام حرکت کردند. رشد همزمان نمادهای بانکی، خودرویی، پالایشی، پتروشیمی و فلزی نشان داد که معاملهگران نسبت به بهبود چشمانداز اقتصادی و افزایش فعالیتهای تجاری امیدوار شدهاند.
در مقابل، بورس تلآویو واکنشی متفاوت از خود نشان داد. افت قیمت سهام بانکها، شرکتهای مالی و بهویژه صنایع نظامی، بیانگر آن بود که بخشی از ارزشگذاری این شرکتها در ماههای گذشته بر پایه تداوم تنشهای امنیتی شکل گرفته بود. کاهش بهای سهام شرکتهای فعال در حوزه صنایع دفاعی نیز این برداشت را تقویت کرد که فروکش کردن فضای درگیری، میتواند بخشی از مزیتهای اقتصادی ناشی از شرایط جنگی را کاهش دهد.
این تفاوت رفتاری را باید در جایگاه متفاوت دو اقتصاد و دو بازار جستوجو کرد. برای ایران، توافق میتواند زمینهساز کاهش فشارهای خارجی، افزایش مبادلات اقتصادی و بهبود فضای سرمایهگذاری باشد. اما در سوی دیگر، بخشی از ساختار اقتصادی رژیم صهیونی در سالهای اخیر از فضای تنش و ناامنی منطقهای منتفع شده و طبیعی است که هرگونه حرکت به سمت کاهش درگیریها، نگرانیهایی را در میان برخی سرمایهگذاران آن ایجاد کند.
بازارها معمولاً پیش از سیاستمداران سخن میگویند. سبزپوشی بورس تهران و افت بورس تلآویو را میتوان نخستین نشانه از برداشت متفاوت فعالان اقتصادی دو طرف نسبت به نتایج توافق دانست؛ برداشتی که در آن سرمایهگذاران ایرانی چشمانداز امیدوارکنندهتری برای آینده ترسیم کردهاند، در حالی که بازار رژیم صهیونی با احتیاط و نگرانی به تحولات جدید مینگرد.
▼ گزارش روز
دست برتر ایران از میدان تا مذاکره
✍ بهرام بختیاری
یک سال پیش، آمریکا و رژیم صهیونی جنگ را با این تصور آغاز کردند که میتوانند با فشار نظامی، محاصره اقتصادی و تهدیدهای سیاسی، ایران را به پذیرش شروطی وادار کنند که سالها در میز مذاکره نیز موفق به تحمیل آن نشده بودند. از توقف کامل برنامه هستهای گرفته تا محدودسازی توان منطقهای ایران و گسستن پیوند میان جبهههای مقاومت، همه در فهرست اهداف اعلامی و پنهان این جنگ قرار داشت. اما آنچه امروز از مفاد تفاهم میان تهران و واشنگتن منتشر شده، تصویری کاملاً متفاوت از محاسبات اولیه آمریکا ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد بسیاری از خواستههایی که در آغاز بحران از سوی آمریکا غیرقابل پذیرش توصیف میشد، اکنون به بخشی از چارچوب توافق تبدیل شده است.
یکی از مهمترین شکستهای راهبردی آمریکا و رژیم صهیونی، ناکامی در شکستن پیوند میان جبهههای مقاومت بود. واشنگتن تلاش داشت پرونده ایران را از لبنان، غزه و سایر تحولات منطقه جدا کند و هر میدان را بهصورت مستقل مدیریت نماید، اما تحولات میدانی ثابت کرد امنیت و معادلات منطقه به یکدیگر گره خورده است. درج بندهایی درباره احترام به حاکمیت لبنان و توقف درگیریها در تمامی جبههها، نشان میدهد پروژه تفکیک میدانها به نتیجه نرسیده و معادلهای که ایران بر آن تأکید داشت، در نهایت خود را بر روند مذاکرات تحمیل کرده است.
در حوزه اقتصادی و ژئوپلیتیکی نیز شرایط مشابهی شکل گرفت. تنگه هرمز که آمریکا تصور میکرد از طریق فشار نظامی میتواند درباره آن تعیین تکلیف کند، در نهایت بر اساس ترتیبات مورد نظر ایران و با پذیرش نقش کشورمان در مدیریت امنیت و خدمات دریایی آن به بخشی از توافق تبدیل شد.
شاید مهمترین نماد این تغییر، پرونده هستهای باشد. آمریکا و رژیم صهیونی جنگ را با شعار «غنیسازی صفر» آغاز کردند، اما اکنون نهتنها سخنی از برچیدن کامل زیرساخت هستهای ایران در میان نیست، بلکه اصل تداوم برنامه هستهای صلحآمیز ایران به محور مذاکرات آینده تبدیل شده است. این تحول نشان میدهد راهبرد فشار حداکثری و تهدید نظامی نتوانسته اهداف اعلامی خود را محقق کند.
واکنش خشمآلود رسانهها و تحلیلگران صهیونیست نیز از همین واقعیت ناشی میشود. آنان بهخوبی دریافتهاند که جنگی که قرار بود موازنه منطقه را به سود تلآویو و واشنگتن تغییر دهد، در نهایت به توافقی منجر شده که خطوط قرمز ایران را حفظ کرده است. به همین دلیل، توافق اخیر را میتوان نتیجه مقاومت، ایستادگی و حفظ اهرمهای قدرت جمهوری اسلامی ایران در میدان و دیپلماسی ارزیابی کرد.
▼ خبر ویژه
هیچیک از اهداف واشنگتن در جنگ با ایران محقق نشد
«الکسی پوشکوف» عضو کمیته قانون اساسی شورای فدراسیون روسیه با انتقاد شدید از جنگ تحمیلی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، این اقدام را یکی از بیمعنیترین و احمقانهترین جنگهای تاریخ آمریکا توصیف کرد و گفت هیچیک از اهداف اعلامی واشنگتن در این درگیری محقق نشده است. پوشکوف اظهار داشت:«جنگ ایران جایگاه ویژهای در فهرست احمقانهترین جنگهایی خواهد داشت که آمریکا تاکنون آغاز کرده است.» وی با اشاره به تلاش «دونالد ترامپ» برای معرفی این جنگ بهعنوان یک پیروزی سیاسی افزود:«استدلال اصلی رئیسجمهور آمریکا این خواهد بود که ایران سلاح هستهای در اختیار ندارد؛ در حالی که تهران بیش از یک دهه پیش نیز چنین تعهدی را در قالب توافقی رسمی با دولت باراک اوباما پذیرفته بود.» این سناتور روس با اشاره به تفاهم اخیر میان تهران و واشنگتن تأکید کرد که تعهدات مطرحشده در این تفاهم موضوع تازهای نیست و پیشتر نیز در توافقات هستهای ایران وجود داشته است. پوشکوف همچنین با رد ادعاهای مطرحشده درباره نتایج جنگ علیه ایران تصریح کرد:«ایران اورانیوم غنیشده خود را حفظ کرده، تغییر حکومت در این کشور رخ نداده و برنامه موشکی آن نیز متوقف نشده است.» وی افزود:«توان موشکی ایران از بین نرفته و هدف مورد نظر بنیامین نتانیاهو برای تضعیف جایگاه منطقهای ایران نیز محقق نشده است.» به گفته این مقام روس، نتایج جنگ نشان میدهد اهداف راهبردی آمریکا و رژیم صهیونی در قبال ایران دستنیافتنی بوده و واقعیتهای میدانی برخلاف انتظارات طراحان این جنگ رقم خورده است.
▼ اخبار
گام بلند بسیج برای رفع ناترازی برق با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
در راستای کمک به رفع ناترازی برق و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، مسئول بسیج مهندسان صنعت و معدن از نصب ۲۰ هزار نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی در مناطق روستایی، عشایری و محروم کشور خبر داد؛ طرحی که مجموع ظرفیت آن به ۱۰۰ هزار کیلووات میرسد و علاوه بر افزایش تولید برق، به ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای کمبرخوردار نیز کمک میکند. مجتبی اصغری، رئیس بسیج جامعه مهندسان صنعت و معدن، با اشاره به برنامههای بسیج برای مقابله با ناترازی برق گفت:«امسال بسیج مستضعفین پروژههای متعددی را در این حوزه تعریف کرده که مهمترین آنها تعویض موتورهای فرسوده کولرهای آبی با موتورهای کممصرف و پربازده BLDC است.» وی افزود:«هزاران گروه جهادی در سراسر کشور بهصورت رایگان در حال تعویض موتور کولرهای آبی خانوارها هستند.» اصغری همچنین با اشاره به اجرای طرح نیروگاههای خورشیدی خانگی اظهار داشت:«تا کنون ۲۰ هزار نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی برای خانوارهای روستایی و عشایری نصب شده است.» به گفته وی، این طرح از طریق تسهیلات بلندمدت با سود اندک اجرا میشود و درآمد حاصل از فروش برق از زمان آغاز بهرهبرداری به خانوارها تعلق میگیرد؛ بهگونهای که بخشی از درآمد صرف بازپرداخت اقساط و بخش دیگر بهعنوان درآمد خانوار پرداخت میشود و پس از پایان دوره بازپرداخت، کل درآمد تولید برق تا حدود ۲۰ سال در اختیار بهرهبرداران خواهد بود. وی تأکید کرد بسیج علاوه بر تأمین تجهیزات، در زمینه نصب، نگهداری و ایجاد زیرساختهای لازم نیز به خانوارهای هدف خدمات ارائه میکند.
وارد مرحله جهاد اقتصادی شدهایم
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی با تأکید بر اینکه کشور پس از عبور از شرایط جنگی وارد مرحلهای جدید شده است، اعلام کرد که «جنگ اقتصادی تازه آغاز شده و اکنون در مرحله جهاد اقتصادی قرار داریم». مدنیزاده اظهار داشت:«همه دستگاههای اقتصادی در ماههای گذشته بهصورت شبانهروزی تلاش کردند تا آثار جنگ بر زندگی مردم، تولید و فعالیتهای اقتصادی به حداقل برسد.» وی با اشاره به شکلگیری توافق اخیر افزود:«این توافق به معنای پایان چالشهای اقتصادی نیست و دولت و بخش خصوصی باید با همکاری یکدیگر برای عبور از فشارهای اقتصادی تلاش کنند.» وزیر اقتصاد همچنین از پیگیری مطالبات ارزی معوق بخش خصوصی خبر داد و گفت:«با دستور رئیسجمهور، تعیین تکلیف این مطالبات در دستور کار قرار گرفته و تا روشن شدن وضعیت، اقدامات بانکی علیه بدهکاران مشمول متوقف خواهد شد.» مدنیزاده از اجرای طرح ترخیص سهروزه کالا از گمرکات کشور تا پایان شهریورماه خبر داد و تصریح کرد:«اصلاح مقررات مزاحم تولید و تجارت، اجرای پروژه حمل یکسره و تبدیل گمرکات به مسیر عبور سریع کالا از اولویتهای دولت است.» وی همچنین از تدوین بسته حمایتی برای بنگاههای آسیبدیده خبر داد و گفت:«با همکاری شبکه بانکی، سازمان بورس و سازمان امور مالیاتی، برنامههای حمایتی در حال نهایی شدن است.» وزیر اقتصاد در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده اقتصاد کشور تأکید کرد:«افق روشنی پیش روی اقتصاد ایران قرار دارد و امیدواریم آینده اقتصاد کشور همانند روزهای اخیر بازار سرمایه، سبز و رو به رشد باشد.»
آمریکا آماده کاهش تحریمهای ایران است
مقامات ارشد دولت آمریکا اعلام کردهاند که واشنگتن در چارچوب روند جدید گفتوگوها با جمهوری اسلامی ایران، آمادگی دارد گامهایی را برای کاهش تدریجی تحریمها و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران بردارد. شبکه سیانان به نقل از این مقامات گزارش داد که هرچند احتمال توافقهای جانبی میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس برای آزادسازی داراییهای بلوکهشده بسیار اندک است، اما دولت آمریکا آماده است در قالب اقدامات اعتمادساز، برخی «گامهای کوچک» را در مسیر کاهش فشارهای اقتصادی علیه تهران آغاز کند. یکی از مقامهای ارشد آمریکایی با اشاره به حمایت کشورهای عربی منطقه از روند جدید مذاکرات گفت:«کشورهای ائتلاف خلیج فارس بهشدت از توافق میان آمریکا و ایران برای آغاز مذاکرات فشرده درباره مسائل پیچیده و حلنشده حمایت کردهاند.» مقام دیگری نیز با اشاره به قرار داشتن دو طرف در «مراحل اولیه اعتمادسازی» اظهار داشت:«آمریکا آماده آزادسازی داراییهای مسدودشده و کاهش تحریمهاست. در ابتدا ما برخی گامهای کوچک برمیداریم، مشروط بر اینکه ایران نیز اقداماتی انجام دهد که نشاندهنده پایبندی به تعهداتش باشد.»
▼ اخبار کوتاه
◄ سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، با تأکید بر تداوم و گسترش محور مقاومت، گفت جنگ تحمیلی سوم موجب بیاعتبار شدن آمریکا و تقویت روند افول رژیم صهیونی شده است. وی با اشاره به ایستادگی گروههای مقاومت در فلسطین، لبنان و سایر جبههها اظهار داشت:«هر جا آمریکا و رژیم صهیونیستی با مقاومت درگیر شدند، آبرویی برایشان باقی نماند.» سردار قاآنی همچنین با تمجید از نقش حزبالله لبنان در تحولات اخیر افزود:«حزبالله ۱۰۴ روز دوشادوش ایران جنگید و ثابت کرد که جمعشدنی نیست.» فرمانده نیروی قدس سپاه، ایستادگی ایران در حمایت از لبنان را نشانه همافزایی میدان و دیپلماسی دانست و تصریح کرد:«ایستادگی در قضیه لبنان ثابت کرد مردان میدان نبرد و دیپلماسی از جنس مقاومت هستند.»
عباس مقتدایی، نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با تأکید بر تفاوت میان «تفاهمنامه» و «توافقنامه» گفت:«آنچه اکنون میان ایران و آمریکا مطرح است، صرفاً چارچوبهای کلی یک تفاهم بوده و هنوز هیچ توافق نهایی و مکتوبی حاصل نشده است.» وی با اشاره به لزوم هوشیاری در برابر سیاستهای آمریکا تأکید کرد:«اجازه نمیدهیم تفاهمات جاری به تارعنکبوتی برای اسارت اراده ملت ایران تبدیل شود.» مقتدایی همچنین بر صیانت از حقوق ملی و هستهای کشور در تمامی روندهای دیپلماتیک تأکید کرد.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، با اشاره به تفاهم اخیر میان ایران و آمریکا تأکید کرد این تفاهم به معنای پایان دشمنیهای واشنگتن نیست، بلکه فرصتی برای تثبیت دستاوردها و تقویت توانمندیهای کشور محسوب میشود. وی با بیان اینکه آمریکا در دستیابی به اهداف خود ناکام مانده است، گفت:«باید از شرایط ایجادشده برای رفع ضعفها، افزایش آمادگی و حفظ برتریهای بهدستآمده استفاده کنیم.» زاکانی همچنین با اشاره به بررسیهای انجامشده درباره مفاد تفاهم، اظهار داشت که محتوای آن پس از بررسیهای متعدد در شورای عالی امنیت ملی تدوین شده و جمهوری اسلامی تنها در صورت اجرای تعهدات طرف مقابل، مسیر مذاکرات بعدی را دنبال خواهد کرد.
در پی اعلام لغو محاصره دریایی ایران از سوی آمریکا، نخستین کشتیهای ایرانی با عبور از محدوده محاصره، تردد عادی خود را از سر گرفتند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، یک نفتکش غولپیکر ایرانی (VLCC) در مسیر بنادر کشور، یک کشتی حامل نهادههای دامی و همچنین یک نفتکش حامل محموله صادراتی نفت ایران، بدون مانع از منطقه محاصره عبور کردهاند.
مقامهای آمریکایی اعلام کردند در پی سقوط یک فروند بمبافکن راهبردی بی-۵۲ در نزدیکی پایگاه هوایی ادواردز در ایالت کالیفرنیا، ۸ نفر از خدمه این هواپیما کشته شدند. این بمبافکن دقایقی پس از برخاستن برای انجام یک پرواز آزمایشی دچار سانحه شد و سقوط کرد. مسئولان پایگاه ادواردز با اشاره به اعزام فوری تیمهای امدادی به محل حادثه، اعلام کردند شواهد اولیه نشان میدهد امکان نجات سرنشینان وجود نداشته است.
سفارت کشورمان در وین در واکنش به بیانیه چهار کشور اروپایی درباره آمادگی برای رفع تحریمها علیه ایران، این موضع را «گستاخانه» توصیف کرد و تأکید داشت که تحریمهای اعمالشده از ابتدا غیرقانونی و نامشروع بودهاند. در بیانیه سفارت آمده است:«لغو تحریمها امتیازی به ایران نیست، بلکه بازگشت کشورهای اروپایی به اصول اخلاقی و حقوقی است.» سفارت ایران همچنین درباره هرگونه مداخله خارجی در موضوع امنیت تنگه هرمز هشدار داد و تصریح کرد که تصمیمگیری درباره نیاز به هرگونه مشاوره یا کمک خارجی در این منطقه صرفاً بر عهده جمهوری اسلامی ایران است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
