تاریخ انتشار : ۲۲ تير ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۲  ، 
شناسه خبر : ۳۲۳۵۰۳
صبح صادق سند همکاری راهبردی تهران و پکن را در گفت‌وگو با کارشناسان بررسی می‌کند
پایگاه بصیرت / علی‌اصغر رحمان‌نژاد

ایران و چین، دو کشور با سابقه تمدنی کهن و دارای روابط دیرینه هستند. سابقه روابط دو ملت حداقل به حدود دو هزار سال قبل و دوران حکومت اشکانیان باز می‎گردد. امروزه جمهوری اسلامی ایران با دارا بودن موقعیت جغرافیایی ممتاز و نفوذ منطقه‎ای مثال‌زدنی، به‎عنوان یک قدرت تأثیرگذار در غرب آسیا شناخته می‎شود. همچنین جمهوری خلق چین با رشد حیرت‌انگیز اقتصادی خود طی چهار دهه اخیر، براساس شاخص‎های کلان و پیش‎بینی کارشناسان اقتصادی طی دهه آینده، ایالات متحده آمریکا را پشت‏سر می‌گذارد و تبدیل به اقتصاد اول جهان خواهد شد. از سوی دیگر، جمهوری خلق چین دارای حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل است و بارها تمایل خود برای نقش‌آفرینی در صحنه سیاست بین‌الملل و جهت‌دهی به رویکردهای منطقه‎ای و جهانی را نشان داده است. اخیراً زمزمه‏هایی مبنی بر تمایل ایران و چین برای انعقاد یک سند همکاری راهبردی ۲۵ ساله میان دو کشور به گوش می‎رسد که گویا سنگ ‎بنای آن در سفر سال ۱۳۹۴ «شی جین پینگ» رئیس‎جمهوری چین به کشورمان گذاشته شده است؛ البته این سند احتمالی همکاری دو کشور، در میان کارشناسان و صاحب‎نظران کشورمان موافقان و مخالفان جدی دارد. یکی از استدلال‌های مهم موافقان این همکاری این است که شرایط فعلی اقتصاد کشورمان و بدعهدی‎های مکرر اتحادیه اروپا و آمریکا در چهار دهه اخیر که موجب معطل ماندن اقتصادمان برای جذب سرمایه لازم به منظور توسعه شده راهی جز نگاه به یک قدرت نوظهور اقتصادی برای ایران باقی نگذاشته است؛ اما مخالفان و منتقدان این همکاری، استدلال‌هایی چون لزوم عدم تعجیل بی‌دلیل در انعقاد این توافقنامه احتمالی همکاری را دارند؛ چرا که دولت تدبیر و امید در حال گذران سال آخر خود است و هرگونه بی‎دقتی و تعجیل موجب تأثیرات منفی بر اقتصاد ایران طی ربع قرن آینده خواهد بود؛ از سوی دیگر مخالفان این توافقنامه بر عدم شفافیت مفاد آن نقد جدی دارند و نگران ایجاد انحصار برای تجّار چینی در برخی بازارهای محصولات مصرفی در ایران هستند. مجموعه این استدلالات و نظرهای گوناگون ما را بر آن داشت تا در زمینه شفافیت بیشتر این مسئله برای عموم اقدام کنیم؛ ازاین‌رو با تعدادی از صاحب‌نظران گفت‌وگو کردیم:

 

نیاز به سرمایه‎گذاری خارجی داریم

«مجیدرضا حریری» رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین درباره این همکاری ۲۵ ساله در گفت‌وگو با خبرنگار صبح صادق بیان داشت: «در صحنه سیاست بین‌الملل، ما نیازمند اعتماد به نفس هستیم و هرگاه ما این اعتماد به نفس را پیدا کنیم، می‏توانیم با قدرت‌های بزرگ جهانی براساس منافع مشترک و احترام متقابل تعامل داشته باشیم و در این صورت قدم بزرگی رو به جلو برداشته‎ایم. باید این نکته را مدنظر داشته باشیم که به دلیل تحریم‎ها و برخی شرایط در اقتصاد ایران و جهان، ما کشوری نیازمند توسعه، اما با امکانات توسعه‎ای مشخص و سرمایه محدود هستیم. اقتصاد ایران برای رسیدن به ثبات لازم نیازمند نرخ رشد بیش از ۸ درصد، آن هم به‏صورت مداوم و برای مدت طولانی است. ما برای رسیدن به چنین نرخ رشدی در اقتصادمان قطعا نیازمند سرمایه‎گذاری هستیم و از آنجا که سرمایه داخلی ما محدود است، نیاز به سرمایه‎گذاران بین‎المللی داریم. در صحنه جهانی امروز یکی از سرمایه‏گذاران مطرح، کشور چین است و ظاهراً با توجه به شرایط فعلی ایران و تحریم‎ها، تنها گزینه برای ما همین کشور چین است.»

 

باید با اصل برد‌ـ برد پای معامله رفت

زمینه «احمد حسینی‏فر» عضو اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین در گفت‌وگو با خبرنگار صبح صادق اظهار داشت: «از آنجا که کشور چین تبدیل به موتور محرّک اقتصاد جهان شده است، اگر این همکاری ۲۵ ساله ضامن رشد تولید و حضور فعّال و هرچه پررنگ‌تر ایران در صحنه اقتصاد جهان از طریق واردات و صادرات باشد، بسیار عالی خواهد بود. کشور چین در حال حاضر در شرایط بسیار خوبی از لحاظ اقتصادی قرار دارد و در حال رقابت با ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپاست. در شرایط فعلی کشورمان و با توجه به تحریم‏های ظالمانه غرب علیه جمهوری اسلامی ایران و آثار مخرّب ناشی از این تحریم‎ها، اگر یک قرارداد همکاری به صورت برد‌ـ برد، یعنی براساس منافع متقابل با کشور چین داشته باشیم، می‎تواند در توسعه کشور مؤثر باشد. در پایان به طور واضح و به عنوان یک فعّال اقتصادی اعلام می‎کنم که با این قرارداد موافق هستم.»

 

ابعاد این همکاری‎ها مشخص شود

دکتر «فداحسین مالکی» عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با اشاره به عدم استقلال کشورهایی چون هندوستان در اتخاذ تصمیمات‌شان و فرمانبری چنین کشورهایی از دولت آمریکا که در سال‌های اخیر موجب بدعهدی هندوستان در پروژه‎هایی چون توسعه بندر چابهار شده است، افزود: «هر چند طرح مذکور مبنی بر همکاری میان ایران و چین حداقل دو یا سه سالی است که مطرح شده است، امّا ابعاد این موضوع هنوز برای مردم عزیز ما، مجلس شورای اسلامی و فعّالان اقتصادی مشخّص نیست. توجّه کنید که در طول تاریخ، ملّت ایران همواره در صحنه بین‌المللی به دلیل بدعهدی‎های دیگران دچار مارگزیدگی شده است؛ بنابراین معتقدم دولت محترم باید هر چه سریع‌تر ابعاد این همکاری‌ها را مشخّص کند و نیز تعیین کند در چه حوزه‏هایی در این سند همکاری‎ها انجام خواهند شد. آیا این همکاری‌ها صرفاً در حوزه اقتصادی هستند یا شامل سیاست و تجارت بین‌الملل نیز خواهند بود؟ البته نباید فراموش کنیم چین در روزهای سخت تحریم همواره در کنار ایران بوده است و اینکه ما جمیع جهات را در روابط میان دو کشور در نظر بگیریم، نفی‌کننده لزوم همکاری‌ها نیست؛ امّا مصالح مملکت و منافع استراتژیک ما ایجاب می‎کند با حواس جمع و چشمانی باز در این زمینه عمل کنیم. متأسفانه، نقل قول‎های ناخوشایندی درباره مفاد همکاری با چین می‎شنویم؛ برای نمونه برخی مناطق آزاد قرار است در مدّت این تفاهمات در اختیار طرف چینی قرار بگیرد؛ چنین مسائلی قطعاً موضوعات حاکمیتی هستند و چنین توافقاتی بر طبق قانون باید در اختیار مجلس شورای اسلامی و کمیسیون‎های مربوطه، چون کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی برای بررسی دقیق و چکش‎کاری کارشناسی قرار بگیرند. به طور کلی ارزیابی کارشناسان در چنین مسائلی بسیار حائز اهمیت است. توجه کنید موقعیت جغرافیایی ممتاز ایران نه تنها چین، بلکه هر کشوری را برای رابطه با ما وسوسه می‏کند و در اصل به دلیل همین موقعیت ممتاز، این چینی‏ها و دیگران هستند که به ایران محتاج هستند و قطعا نیاز آنها به ما بسیار بیشتر از نیاز ما به آنهاست؛ برای نمونه چین بابت توسعه سواحل مکران و بندر چابهار که موجب ایجاد  دسترسی آسان‌تر چین از راه افغانستان و ایران به هزار کیلومتر ساحل دریای آزاد شده، همواره از ایران متشکّر بوده است. نکته مهم دیگر این است طرحی چون همکاری ۲۵ ساله به این معنا نیست که ما از غرب فاصله گرفته‌ایم و صرفاً متمایل به شرق شده‌ایم؛ اما درحال حاضر با توجه به منافع ملّی، مصالح نظام و بدعهدی‎های مداوم طرف غربی، ما می‎توانیم در حوزه تمدّنی خود که از قضا دارای اشتراکات فراوانی با حوزه تمدنی کشورهای شرقی است، برای آینده روابط بین‌الملل ایران تصمیم‌گیری کنیم. ما مشتاقانه منتظر تحویل این طرح همکاری ۲۵ ساله به مجلس شورای اسلامی هستیم و قطعاً نمایندگان مردم تصمیم صحیح و لازم را اتخاذ خواهند کرد.»

 

نام:
ایمیل:
* نظر:
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات