سازمان جهانی بهداشت مدتی پیش اعلام کرد نتایج تازهترین تحقیقات ثابت نکرده که احتمال انتقال ویروس کرونا به انسان از طریق دست زدن به اجسام مختلف، مثلا به دستگیره در، کیبورد کامپیوتر و نظایر آن وجود دارد. به تازگی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا نیز یافتههای علمی اخیر را تأیید کرده و گفته خطر ابتلا به ویروس کرونا از روی سطوح کم است.
سال گذشته همین موقع بود که اغلب مردم جهان نگران انتقال ویروس کرونا از طریق سطوح و اشیا بودند، مردم برای خرید دستکشهای یکبار مصرف و همچنین مواد ضدعفونیکننده به داروخانهها روی آوردند و این اقلام برای مدتی نایاب شد. حالا در آخرین مقالات علمی آمده که انتقال ویروس کرونا از سطوح نادر است؛ جامعه پزشکی به مردم توصیه میکرد بستهها، مواد غذایی، اسباببازی، تلفن همراه، کارد و چنگال و انواع سطوح را ضدعفونی کنند، اما با گذشت بیش از یکسال از همه گیری ویروس کرونا در جهان، دانشمندان و محققان به این نتیجه رسیدهاند که کووید ۱۹ عمدتا از طریق سطوح و مواد غذایی منتقل نمیشود.
* منشأ بررسی احتمال انتقال از سطوح
ماجرا از مقالهای شروع شد که تیر گذشته در مجله پزشکی لنست منتشر شد، در این مقاله آمده بود که احتمال انتقال کووید۱۹ از طریق سطوح بیجان بسیار ناچیز است و فقط در مواردی که فرد آلوده روی سطح سرفه یا عطسه کند و شخص دیگری بلافاصله پس از سرفه یا عطسه آن سطح را لمس کند، احتمال انتقال وجود دارد.
همچنین در این گزارش گفته شده که اگرچه ضدعفونی دورهای و استفاده از دستکش بهویژه در بیمارستان از اقدامهای احتیاطی منطقی است، اما سطوح آلوده که ساعتها با حامل آلوده در تماس نبودهاند، خطر انتقال قابل اندازهگیری در محیطهای غیربیمارستانی ندارند.
* حمایت مرکز کنترل و پیشگیری از امراض آمریکا از دادههای جدید
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC) راهنمایی خود را در مورد انتقال ویروس از سطوح در ماه مه (اردیبهشت) روشن کرد و اظهار داشت که «تصور نمیشود این مسیر اصلیترین راه انتشار ویروس باشد»؛ اکنون بیان شده تصور نمیشود که انتقال از طریق سطوح، روش رایجی برای گسترش کووید ۱۹ باشد.
پس از این مرکز، بسیاری دیگر به نتایج مشابهی رسیدند؛ اکنون بیان شده تصور نمیشود انتقال از طریق سطوح آلوده معروف به «fomites»، روش رایجی برای گسترش کووید ۱۹ باشد.
* تمرکز زیاد بر روی سطوح در ابتدای شروع همهگیری
در بهار گذشته هنگامیکه ویروس کرونا در ایالات متحده شروع به گسترش کرد بسیاری از کارشناسان در مورد خطر ایجاد شده توسط سطوح هشدار دادند. محققان گزارش کردند که ویروس می تواند روزها بر روی پلاستیک یا فولاد ضد زنگ زنده بماند و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها توصیه کرد، اگر کسی یکی از این سطوح آلوده را لمس کند و سپس چشم، بینی یا دهان خود را لمس کند می تواند به این ویروس آلوده شود.
آمریکاییها که توصیه کارشناسان را جدی گرفته بودند، اشیاء و مواد غذایی پاکسازی میکردند و در این مرحله تا جایی پیش رفتند که با کمبود مواد بهداشتی روبرو شدند؛ فیس بوک نیز دو دفتر خود را برای تمیز کردن عمیق تعطیل کرد و اداره حمل و نقل نیویورک هر شب ضد عفونی واگنهای مترو را انجام میداد.
* ویروس در هوا، عامل جدی شیوع کرونا
با جمع شدن شواهد در طی همه گیری، درک علمی درباره ویروس تغییر کرده است. مطالعات و بررسی شیوع بیماریها نشان میدهد، اکثر انتقالها در نتیجه بیرون آمدن قطرات بزرگ و ذرات ریز به نام آئروسل توسط افراد آلوده هنگام سرفه، گفتگو یا تنفس رخ میدهد. انتقال از سطوح اگرچه امکان پذیر است اما تصور نمیشود که خطر مهمی باشد. آنچه که اهمیت دارد، انتقال ویروس از طریق هوا است؛ توجه به پاکیزگی و ضدعفونی کردن سطوح منجر به غفلت از انتشار ویروس از طریق هوا شده است.کارشناسان تأکید میکنند به طور فزاینده ای روشن شده است که ویروس در درجه اول از طریق هوا پخش میشود، چه در قطرات بزرگ و چه در قطرات کوچک که میتواند برای مدت طولانیتری در هوا باقی بماند.
ویروس در درجه اول از طریق هوا پخش میشود، چه در قطرات بزرگ و چه در قطرات کوچک که میتواند برای مدت طولانیتری در هوا باقی بماند.
در اسفندماه سالی که گذشت نیز مقالههای متعددی از پژوهش تعداد زیادی از دانشمندان و محققان منتشر شد که سطوح عامل اصلی انتشار ویروس نیست؛ امانوئل گلدمن ، میکروبیولوژیست دانشگاه راتگرز نیوجرسی در نیوآرک میگوید: ما سطوح مختلفی را در بیمارستانها و در مجاورت بیماران کرونایی آزمایش کردیم و تقریبا هیچ نوع عفونت قابل سرایتی در این سطوح شناسایی نشد. دلیل این مساله نیز بسیار منطقی و قابل توضیح است زیرا ویروس در محیط عادی بسیار شکننده و آسیب پذیر بوده و سریعا از بین میرود. در این شرایط آنچه باقی مانده RNA ویروسی است که می توان از آن با عنوان جسد ویروس یاد کرد.