1. دیدار اخیر ترامپ و نتانیاهو در مارالاگو که پنجمین دیدار نتانیاهو با ترامپ در سال ۲۰۲۵ بود، عمدتاً بر مسائل غزه، خلع سلاح حماس و نگرانیهای مشترک در مورد برنامه موشکی و هستهای ایران تمرکز داشت. ترامپ پس از دیدار، هشدارهایی به ایران داد و اعلام کرد که ایالات متحده از حمله احتمالی اسرائیل به برنامه موشکی ایران حمایت میکند.
2. دیدار اخیر در حالی رخ داد که هر دو با چالشهای داخلی مواجه هستند. ترامپ پس از بازگشت به قدرت ، بر آتشبس غزه تأکید کرده و آن را دستاورد خود میداند، اما نتانیاهو به دنبال فشار بیشتر بر حماس و ایران است. در این دیدار، ترامپ هشدار داد که اگر حماس خلع سلاح نشود، "جهنمی به پا خواهد شد" و در مورد ایران گفت که ایالات متحده از حمله به برنامه موشکی آن حمایت میکند اگر تهران به بازسازی آن ادامه دهد.
3. نکته ای که باید مد نظر داشت این است که یکی از شاخصههای کلیدی موفقیت عملیات نظامی رژیم صهیونیستی در گذشته، به ویژه در جنگ ۱۲ روزه، عنصر غافلگیری بود. اما تحرکات فعلی – دیدار علنی، هشدارهای رسانهای ترامپ و لابی نتانیاهو برای حمله به برنامه موشکی ایران – دقیقاً عنصر غافلگیری را از بین میبرد.
4. ایران اکنون در حالت هوشیاری کامل است و گزارشها نشان میدهد که تهران برنامه آفندی و پدافندی خود را بازسازی کرده است.
5. به عنوان یک احتمال میتوان در نظر داشت که این تحرکات ابزاری برای تأثیرگذاری روانی بر داخل ایران است: ایجاد تردید، فشار بر انسجام داخلی و تلاش برای تحریک واکنشهای داخلی که به نفع اپوزیسیون تجزیهطلب و مخالفان ایران تمام شود. آمار نشان میدهد که چنین فشارهای عمومی در گذشته (مانند حداکثر فشار ترامپ در دوره اول) نتوانسته ایران را به تسلیم وادارد، بلکه انسجام را افزایش داده است.
6. البته ترامپ با محدودیتهای جدی مواجه است که رفتار او را در سال پایانی قدرت محدود میکند:
6.1. شکست در انتخابات محلی و میاندورهای پیشرو: جمهوریخواهان در انتخابات شهرداران و محلی ۲۰۲۵ شکستهایی خوردند و نظرسنجیها نشاندهنده خطر از دست دادن مجلس در میاندورهای است،
6.2. شکاف در جریان ماگا: پایگاه ترامپ بر مخالفت با جنگهای بیپایان تأکید دارد. بسیاری از حامیان ایزوله شده و انزواگرایی مانند تاکر کارلسون و مارجوری تیلور گرین با جنگ جدید علیه ایران مخالفاند و آن را خیانت به وعدههای ترامپ میدانند.
6.3. چنددستگی در حزب جمهوریخواه: علاوه بر اختلاف دموکرات ها با جمهوری خواهان، حتی جمهوریخواهان هم با هم اختلافات جدی دارند؛ دفاعمحوران سنتی مانند راجر ویکر و مایک راجرز با سیاستهای انزواگرایانه گروههای دیگر اختلاف دارند و این اختلافات امری آشکار در آمریکاست.
6.4. افزایش بیکاری و کاهش پایگاه اجتماعی: نرخ بیکاری آمریکا به ۴.۶ درصد رسیده که بالاترین رقم از ۲۰۲۱ و همزمان با کروناست و پایگاه ترامپ را تضعیف کرده است.
6.5. جام جهانی ۲۰۲۶: آمریکا میزبان اصلی است و هر تنش نظامی میتواند امنیت، جذب گردشگر و تصویر جهانی را مختل کند، به ویژه با چالشهای مهاجرتی و امنیتی فعلی.
6.6. این عوامل ترامپ را به سمت احتیاط سوق میدهد و حمله گسترده را پرهزینه میکند.
7. از طرفی نتانیاهو نیز در موقعیت خاصی است که باید دو نکته را در این زمینه مد نظر داشت:
7.1. انتخابات ۲۰۲۶: انتخابات کنست حداکثر تا اکتبر سال بعد برگزار میشود و نظرسنجیها نشاندهنده رقابت سنگین با اپوزیسیون، به ویژه نفتالی بنت با حزب جدید بنت ۲۰۲۶ که گاهی پیشتاز است و شکست احتمالی نتانیاهو محتمل است.
7.2. شیفت بحران داخلی به خارجی: با این حال نتانیاهو سابقه دارد در بحرانهای داخلی (مانند پروندههای فساد یا اعتراضات قضایی) به تنش خارجی روی آورد، اما از عواقب ویرانگر جنگ تمامعیار با ایران میترسد. جنگ ۱۲ روزه نشان داد که ایران قادر به پاسخ شدید است و خسارت به اسرائیل فراتر از انتظار بود.
8. کارشناسان معتقدند که افزایش قدرت آفندی و پدافنی ایران به عنوان عامل بازدارنده محسوب میشود. پس از جنگ تحمیلی۱۲روزه، ایران بر بازسازی و تقویت نقاط قوت و ترمیم نقاط ضعف خود در هر دو حوزه دفاع و تهاجم تمرکز کرده است. این پیشرفتها، همراه با تجربه جنگ اخیر، فکر شیطنت مجدد را برای آمریکا و اسرائیل گران میکند و احتمال محاسبه اشتباه را کاهش میدهد. البته با همه این نکات و موقعیتها، نباید از حماقت تصمیمگران آمریکایی– صهیونیستی ایمن بود.
9. انسجام ملی ایران مولفه کلیدی است. افزایش آن نقشههای دشمنان را برهم میزند، زیرا فشار خارجی نمیتواند به فروپاشی داخلی منجر شود. برعکس، کاهش انسجام (از طریق اختلافات داخلی) میتواند آمریکا و اسرائیل را امیدوار به ضربهپذیری ایران و تهییج به ضربه زدن آنها کند. تجربه فشار حداکثری نشان داد که وحدت، بهترین پاسخ است.
10.در این شرایط خاص نیروهای مسلح جمهوری اسلامی بنای خود را بر بدترین سناریو گذاشتهاند. پس از جنگ تحمیلی۱۲روزه، اشکالات پدافندی و آفندی بررسی و برطرف شده، نقاط قوت افزایش یافته و هر شیطنتی با قاطعیت پاسخ داده خواهد شد. این آمادگی، همراه با بازدارندگی موشکی، هزینه حمله را برای دشمن غیرقابل تحمل میکند.
منبع: پرسمان سیاسی هفته شماره 33