چرا مردم در راهپیمایی 22 بهمن شرکت کردند؟
انقلاب اسلامی یک حرکت صرفاً سیاسی نبود، بلکه یک جنبش هویتبخش و تمدنساز بود که هدفش احیای ارزشهای دینی و استقلال از سلطه بیگانه بود.
پایگاه بصیرت / سید حسین خاتمی
روز 22 بهمن هم با حضور گسترده مردم گذشت و برگی زرین به تاریخ توسط مردم و در همراهی و تبعیت از رهبرشان رقم خورد. در تحلیل پدیده حضور گسترده و باشکوه مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن، باید از نگاهی گذرا و سطحی عبور کرد و به عمق روانشناسی اجتماعی و باورهای بنیادین جامعه ایرانی نگریست. پرسش اصلی اینجاست که چرا با وجود فشارهای معیشتی، چالشهای اقتصادی و دشواریهایی که گریبانگیر خانوارهاست، مردم همچنان با اشتیاق و در اعداد میلیونی به میدان میآیند؟ تا جاییکه رسانههای غربی را مبهوت عظمت حرکت خود کردند. آیا این حضور به معنای انکار مشکلات یا بیتفاوتی نسبت به رفاه مادی است؟ قطعاً پاسخ منفی است.
مردم به روشنی دغدغههای معیشتی را لمس میکنند و از تورم و گرانی رنج میبرند اما نکته حیاتی که باید درک کرد، اولویتبندی ارزشها در سلسله مراتب نیازهای انسانی است. وقتی امری در سطح «اعتقاد» و «بصیرت» قرار میگیرد، دیگر در شمار نیازهای مادی دستهبندی نمیشود که با بهبود یا تخریب وضعیت اقتصادی تغییر کند. این حضور، بازتابی از یک پیمان درونی است که مردم با یک «آرمان» بستهاند. آرمانی که فراتر از نان و لباس است، هرچند که نان و لباس را نیز در سایه عدالت آن تضمین میکند.
مردم میدانند که انقلاب اسلامی یک حرکت صرفاً سیاسی نبود، بلکه یک جنبش هویتبخش و تمدنساز بود که هدفش احیای ارزشهای دینی و استقلال از سلطه بیگانه بود. این هدف مقدس، در ذهنیت جمعی جامعه آنقدر اهمیت دارد که سختیهای اقتصادی را بهعنوان «صلح» یا «امتحان» در مسیر تحقق این هدف بزرگ میپذیرند. آنها دریافتهاند که حفظ دستاوردهای انقلاب و ادامه مسیر، ضامن بقا و عزت آنهاست و اگر به بهانه مشکلات اقتصادی از این مسیر برگردند، نه تنها مشکلات حل نخواهد شد، بلکه خطرات جدیتری نظیر وابستگی و ذلت گریبانگیر آنها خواهد شد. بنابراین، حضور در میدان، نوعی «دفاع از هویت»، «حفظ سرمایههای ملی» و «اصلاح امور کشور» است که مردم آن را به حضور هر کسی که از آرمانها و اعتقادشان دور و بیگانه است ترجیح میدهند.
آیه شریفه: «وَ مِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُوفٌ بِالْعِبَادِ» بعضی از مردم جان خود را بهخاطر خشنودی خدا میفروشند؛و خداوند نسبت به بندگان مهربان است.(بقره/۲۰۷) در این میان، اعتقاد مردم به اسلام بهعنوان نظام جامع و جامعهساز، نقش محوری ایفا میکند. اسلام، دینی است که نه تنها به معنویت و روحیت انسان توجه دارد، بلکه برنامههای جامعی برای اقتصاد، سیاست و اجتماع ارائه میدهد. مردم ایران در طول چهار دهه گذشته، این اعتقاد را در آزمونهای سخت تاریخی آزمودهاند. آنها دیدهاند که در سختترین شرایط، چه در دوران دفاع مقدس و چه در بحرانهای تحریمی، تکیه بر اصول اسلامی و هدایتهای ولایت، آنها را از نابودی نجات داده و به پیروزی رسانده است. این تجربه تاریخی باعث شده است که مردم به «کارآمدی» نظام اسلامی در مدیریت بحرانها و عبور از تنگناها ایمان بیاورند. آنها میدانند که اسلام، دینی است که برنامههای جامعی برای همه ابعاد زندگی از جمله اقتصاد دارد. بنابراین، نارضایتی آنها از وضعیت موجود، بهمعنای ناامیدی از «پتانسیلهای اسلام» نیست، بلکه انتقاد آنها متوجه کسانی است که هنوز نتوانستهاند تمام ظرفیتهای اسلامی را در جامعه پیاده کنند.
مردم به خوبی درک کردهاند که دشمنان انقلاب، به دنبال ایجاد ناامیدی و یأس در جامعه هستند تا از این طریق، اراده مردم را بشکنند و نظام را وادار به تسلیم کنند اما مردم با حضور خود، این توطئه را خنثی میکنند
مردم بین «اسلام ناب محمدی (ص)» و «عملکرد برخی مدیران» تفاوت قائل میشوند. آنها میدانند که اگر دستورات اسلام، که بر عدالت اقتصادی، مبارزه با ربا و اشرافیت و حمایت از مستضعفان تأکید دارد، به درستی اجرا شود، بسیاری از مشکلات فعلی مرتفع خواهد شد. این درک عمیق باعث میشود که مردم به جای فرو افتادن در یأس و ناامیدی یا پناه بردن به راهکارهای غربی که تجربه شکست آنها را پس داده، بر طبل انقلاب بکوبند و از مسئولانی که قصد دارند با عمل به دین و اخلاق مشکلات را حل کنند، حمایت کنند. آنها به میدان میآیند تا به مسئولان دلگرمی دهند و بگویند: «ما پای انقلاب هستیم اما انتظار داریم شما هم با تبعیت از ولی فقیه و شجاعانه در مسیر حل مشکلات قدم بردارید. با دشمن مواجه قاطعانه و شجاعانه داشته باشید و از ترک فعل یا مماشات با فساد دست بردارید.»
در این راستا، نقش «ولایت فقیه» و رهبری بهعنوان محور وحدت و امید، غیرقابل انکار است. مردم حضور در ۲۲بهمن را یک تجدید بیعت با رهبر خود میدانند. آنها میدانند که در دنیای پرآشوب امروز، داشتن یک رهبری دانا، شجاع و پاکدست که دغدغهی حفظ اسلام و استقلال کشور را دارد، نعمتی بزرگ است که جایگزینی برای آن نیست. وقتی مردم شعار میدهند، در واقع از این رهبری حمایت میکنند و به دشمنان اعلام میکنند که توطئههای آنها برای ایجاد شکاف بین ملت و رهبری بیاثر است. این حمایت، یک حمایت احساسی نیست، بلکه ناشی از یک استدلال عقلی است که میگوید: «در شرایطی که دشمنان از همه ابزارهای جنگ روانی، اقتصادی و رسانهای علیه ما استفاده میکنند، تنها راه حفظ تمامیت ارضی و امنیت ملی، اتحاد کلمه حول یک محور است.»
مردم میبینند که مسئولی که تبعیت از ولی فقیه را سرلوحه کار خود قرار میدهد، در برابر فشارهای بیگانه مقاومت میکند و از منافع ملی دفاع میکند. در مقابل، آنها از کسانیکه به دنبال سازش بیقید و شرط یا وابستگی به بیگانگان هستند، فاصله میگیرند. مردم هوشیارند و میدانند که برخی مشکلات اقتصادی ناشی از تحریمهای ظالمانه و دشمنیهای خارجی است که هدف آنها شکستن اراده ملت است. بنابراین، حضور در میدان، نوعی مقاومت فعال در برابر این دشمنیهاست. مردم با حضور خود میگویند: «ما با وجود فشارها، زیر بار ذلت نمیرویم و راه خود را با اتکا به خدا و رهبری خود ادامه میدهیم.» این ایستادگی، هزینه دارد اما مردم هزینه ذلت را سنگینتر از هزینهی ایستادگی میدانند. آیه شریفه: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا وَ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ» بیگمان مؤمنان کسانی هستند که به خدا و پیامبرش ایمان آوردهاند، سپس هرگز دچار تردید نشدهاند و با اموال و جانهای خود در راه خدا جهاد کردهاند. اینان راستگویانند.(حجرات/۱۵)
از منظر حقوقی و قضایی نیز میتوان به این پدیده نگاهی ویژه داشت. حضور مردم در صحنه، پشتوانهای برای قوه قضاییه و سایر قوا در اجرای عدالت و مقابله با فساد است. وقتی مردم با این عظمت به خیابان میآیند، به مسئولان قضایی قدرت و جسارت میدهند تا بدون ترس از توطئهها، با مفسدان اقتصادی و ترک فعلکنندگان برخورد کنند. مردم میخواهند بدانند که فریاد آنها شنیده میشود و قوه قضاییه در راستای تحقق عدالت اجتماعی که از آرمانهای اصلی انقلاب است، تلاش خواهد کرد. این حضور، نوعی «نظارت مردمی» و «حمایت اجتماعی» است که میتواند فرآیندهای قضایی را تسریع و کارآمدتر کند. مردم میدانند که حل مشکلات اقتصادی نیازمند برخورد قاطع با رانتخواران و مفسدانی است که بیتالمال را غارت میکنند. آنها با حضور خود، خواستار اجرای دقیق قوانین و مقررات اسلامی در حوزه اقتصادی هستند. آنها میخواهند شاهد باشند که کسی بالاتر از قانون نیست و عدالت در حق همه رعایت میشود. این درخواست مردم، کاملاً در چارچوب وظایف ذاتی قوه قضاییه است که همانا احقاق حقوق عامه و مبارزه با فساد است. بنابراین، ۲۲بهمن تنها یک جشن سیاسی نیست، بلکه یک تظاهر حقوقی-اجتماعی است که در آن مردم مطالبات خود را در بستر حمایت از نظام و قانون مطرح میکنند. آنها میگویند ما قانون را میپذیریم و از قوه قضاییه میخواهیم که در سایه این حمایت مردمی، قاطعانه و عادلانه عمل کند تا شاهد رفع مظالم و بازگشت حقوق به صاحبان اصلی آنها باشیم. مسلما رسیدن به منزل مقصود نیاز به مقدماتی دارد و مهمترین آن صبر است و استقامت؛ مردم ما با صبر خود و با استقامت در برابر مشکلات روند اصلاح را پیش میگیرند. امام علی (ع) میفرمایند: «هركه شكيبايى را فرمانرواى خود قرار دهد، به هيچ مشكلى اعتنا نكند.(مستدرك، ج2، ص422)
وقتی مردم با این عظمت به خیابان میآیند، به مسئولان قضایی قدرت و جسارت میدهند تا بدون ترس از توطئهها، با مفسدان اقتصادی و ترک فعلکنندگان برخورد کنند. مردم میخواهند بدانند که فریاد آنها شنیده میشود و قوه قضاییه در راستای تحقق عدالت اجتماعی که از آرمانهای اصلی انقلاب است، تلاش خواهد کرد
توجیه حضور مردم در ۲۲ بهمن، توجیهی عقلانی، معنوی و استراتژیک است. آنها به خوبی درک کردهاند که دشمنان انقلاب، به دنبال ایجاد ناامیدی و یأس در جامعه هستند تا از این طریق، اراده مردم را بشکنند و نظام را وادار به تسلیم کنند اما مردم با حضور خود، این توطئه را خنثی میکنند. آنها میدانند که انقلاب اسلامی، یک پروژه ناتمام است که نیازمند تلاش مستمر و حضور همگانی است. مشکلات اقتصادی واقعی هستند، اما راه حل آنها، واگذاری کشور به بیگانگان یا سرنگونی نظام نیست؛ بلکه راه حل، اصلاح درونی، تقویت تولید ملی، مبارزه با فساد و اجرای دقیق قوانین اسلامی است. مردم با حضور خود، به مسئولان یادآوری میکنند که باید شبانهروز تلاش کنند تا رنجهای مردم را کاهش دهند اما در عین حال، تأکید میکنند که هیچ مشکلی نمیتواند آنها را از آرمانهایشان منصرف کند. این حضور، نشانه بلوغ سیاسی و آگاهی دینی جامعه است. جامعهای که میان «آرمان» و «واقعیت» تناقض نمیبیند، بلکه تلاش میکند با تکیه بر آرمانها، واقعیت را تغییر دهد. مردم ایران نشان دادهاند که حامی واقعی مسئولان خدمتگزار هستند و با صبر و استقامت خود، پلی برای گذار از بحرانها میسازند. این پیمان نامکتوب بین ملت و نظام، ضامن بقای انقلاب و تحقق اهداف عالیه آن خواهد بود.
منبع: سایت بصیرت
نظرات بینندگان
آخرین مطلب
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
