▼ حرف روز
چرا چین از ایران در برابر آمریکا حمایت میکند؟
واگرایی چین با آمریکا در قبال ایران ریشه در چهار عامل راهبردی دارد که هر یک مستقیماً امنیت ملی و منافع درازمدت پکن را تحت تأثیر قرار میدهد.
نخست، امنیت انرژی و شریان اقتصادی: ایران یکی از تأمینکنندگان اصلی نفت و گاز چین است و ثبات عرضه انرژی، برگ حیاتی اقتصاد صنعتی پکن محسوب میشود. هرگونه بیثباتی در ایران یا تسلط آمریکا بر تنگه هرمز، شریان انرژی چین را تهدید میکند. به همین دلیل، چین نهتنها از فروپاشی یا تضعیف شدید ایران سود نمیبرد، بلکه موجودیت یک ایران باثبات و متحد برایش ضروری است.
دوم، مهار یکجانبهگرایی آمریکا و پیشبرد چندقطبیسازی: چین خود هدف نهایی راهبرد «مهار» آمریکاست و ایران را خط مقدم این جبهه میداند. با حمایت سیاسی و اقتصادی از ایران، پکن توان آمریکا را در خاورمیانه فرسایش میدهد و همزمان از شکلگیری نظمی کاملاً تحت سلطه واشنگتن جلوگیری میکند. این واگرایی، عملاً بخشی از رقابت بزرگ دو قدرت بر سر شکلدهی به نظام بینالملل است.
سوم، ابتکار کمربند و جاده و موقعیت ترانزیتی ایران: ایران حلقه کلیدی در کریدورهای زمینی و دریایی «ابتکار کمربند و جاده» است که چین را از مسیر آسیای مرکزی به خاورمیانه و اروپا متصل میکند. تحریم یا حمله به ایران، نهتنها این مسیر را قطع میکند، بلکه سرمایهگذاریهای عظیم چین را در معرض خطر قرار میدهد. ایران به عنوان دروازه غربی این ابتکار عظیم، نقشی بیبدیل در موفقیت پروژه یک کمربند-یک جاده ایفا میکند.
چهارم، اصل حاکمیت و خطمشی ضدتحریمی: چین همواره با تحریمهای یکجانبه و اقدامات فراسرزمینی آمریکا مخالف بوده، زیرا همین ابزارها فردا علیه خود پکن (در مسئله تایوان، دریای جنوبی یا اویغورها) به کار گرفته میشود. حمایت از حق ایران برای توسعه هستهای صلحآمیز و مخالفت با محاصره اقتصادی، در واقع دفاع پیشدستانه از حق حاکمیتی چین در برابر مداخلات آتی آمریکاست. پکن به خوبی آگاه است که تسلیم شدن در برابر فشارهای واشنگتن در قبال ایران، سقف مقاومت خودش را در برابر زیادهخواهیهای آینده آمریکا پایین میآورد.
در نتیجه، چین با ایران بر مبنای محاسبه دقیق منافع راهبردی خود همراهی میکند: تضمین انرژی، جلوگیری از تکقطبی شدن جهان، حفظ کریدورهای تجاری و مصونسازی خود در برابر فشارهای آمریکا. این همراهی نه از روی احساس، بلکه برآمده از عقلانیت ژئوپلیتیکی پکن است. ایران نیز به نوبه خود باید این واقعیت را درک کند که استحکام روابط تهران-پکن، علاوه بر دیپلماسی فعال و همکاریهای چندجانبه، به توانایی ایران در حفظ ثبات داخلی و نقشآفرینی مثبت در معادلات منطقهای بستگی دارد. اتحاد راهبردی ایران و چین، اگرچه بر پایه منافع مشترک استوار است، اما میتواند به الگویی برای نظم نوین جهانی مبتنی بر احترام متقابل و مخالفت با یکجانبهگرایی تبدیل شود.(رضا کریمی صالح)
▼ گزارش روز
زبان فارسی؛ چراغ راه اقتدار تمدن ایرانی-اسلامی
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام خود به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، بر جایگاه زبان فارسی به عنوان نماد هویت ملی و فرهنگی ایرانیان تأکید کردهاند. ایشان زبان فارسی را نه تنها ابزار گفتار و نوشتار، بلکه قالب شناخت و رشته اتصال اندیشهها و مرزهای هویتی ملت ایران میدانند. این نگاه، نشاندهنده درک عمیق از نقش زبان در حفظ و ترویج فرهنگ، تمدن و هویت ملی است و بر ضرورت قدرتمند ساختن زبان فارسی به عنوان چراغ راه اقتدار تمدن ایرانی-اسلامی تأکید دارد.
ایشان زبان فارسی را به عنوان یکی از بزرگترین ظرفیتها برای ترویج فرهنگ و تمدن غنی ایران اسلامی در سطح جهانی معرفی میکنند. این نگاه راهبردی، بر اهمیت دیپلماسی فرهنگی و بهرهبرداری از زبان و ادبیات فارسی در عرصههای بینالمللی تأکید دارد. زبان فارسی با تاریخ غنی، ادبیات فاخر و میراث فرهنگی بینظیر، میتواند نقش مهمی در معرفی و ترویج ارزشها و هویت ایرانی-اسلامی در جهان ایفا کند. توصیه رهبر معظم انقلاب به قدرتمند ساختن زبان فارسی، چراغ راهی برای تقویت قدرت نرم و تمدنسازی در عرصه جهانی است.
در بخش دیگری از پیام، رهبر معظم انقلاب به مقاومت و ایستادگی ملت ایران در دوران دفاع مقدس سوم اشاره میکنند. ایشان میفرمایند که ملت در این دفاع، همانند دو جنگ تحمیلی قبلی، ثابت کرد که داستانهای اسطورهای فردوسی، واقعیت زندگی و شخصیت قهرمانانه ملت است. این روایت، مفاهیم انسانساز، سلحشورانه و قرآنی شاهنامه را به عنوان نمادهای هویتی و فرهنگی، در قالب مقاومت و ایثار ملت تجلی میدهد. این مقاومت، نه تنها در میدانهای جنگ، بلکه در عرصه فرهنگی و اجتماعی، نماد پایداری و استواری است که ملت ایران را در مقابل تهدیدات داخلی و خارجی مقاوم ساخته است.
ایشان بر نقش فرهنگ و هنر در حفظ هویت ملی تأکید میکنند و از اهالی فرهنگ، هنر و ادب میخواهند که همچون فردوسی، برخیزند و روایت خیزش و مقاومت ملت را در تاریخ ماندگار کنند. این تأکید، نشاندهنده جایگاه مهم و راهبردی هنر و ادبیات در شکلگیری و تقویت هویت و روایت خیزش ملی ایرانیان است و بر نقش فعالان فرهنگی در مقابله با تهاجم فرهنگی و حفظ ارزشهای اصیل تأکید دارد.
رهبرمعظم انقلاب مقاومت غیورانه ملت در برابر تهاجم دیوسیرتان و شیاطین جهان را نماد پیروزی و اقتدار ملی میدانند. ایشان بر این باورند که این مقاومت، ملت را برای پاسداری از استقلال تمدنی و مقابله با تهاجم زبانی، فرهنگی و سبک زندگی غربی، آمادهتر کرده است. در این مسیر، ابتکار و نوآوری فعالان عرصه فرهنگی، نقش کلیدی در تأمین پدافند زبانی و گفتمانی ایفا میکند.
در مجموع، پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی یک راهبرد جامع و چندوجهی است که بر اهمیت زبان فارسی، فرهنگ، مقاومت و هویت ملی تأکید دارد. این پیام، نه تنها یک دعوت به تقویت زبان و فرهنگ، بلکه یک استراتژی بلندمدت برای حفظ و تقویت هویت ملی و مقابله با تهاجم فرهنگی است. مقاومت و ایستادگی ملت، نماد پیروزی بر دشمنان داخلی و خارجی است و باید این روحیه مقاومتی، در تمامی عرصهها تقویت و ترویج شود تا ملت ایران بتواند در مسیر تمدنسازی و توسعه، با عزمی راسخ حرکت کند.(حسن نعیم آبادی)
▼ خبر ویژه
نه خارک پر شده، نه نفتکشها خالی؛ روایت جدید از توانمندی ایران
شرکت تنکرترکرز که به آمریکا در رهیابی محمولههای نفتی ایران کمک میکند، اعلام کرد که ایران با وجود ادعای وزیر خزانهداری آمریکا مبنی بر توقف بارگیری نفت در جزیره خارک، تاکتیک خود را تغییر داده است. این شرکت توضیح داد:«اگر ظرفیت ذخیرهسازی جزیره خارک پر شده بود، ایران نزدیکترین نفتکشهای در دسترس را میآورد و آنها را پر میکرد.» یک ماه پیش، دونالد ترامپ تهدید کرده بود که «خط لولههای ایران منفجر میشوند.» تنکرترکرز در آن زمان اعلام کرده بود که بدون در نظر گرفتن مخازن خشکی، ایران یک ماه و نیم زمان دارد. حالا تنها ۲۴ ساعت از ابراز خرسندی وزیر خزانهداری آمریکا برای توقف بارگیری نفت در جزیره خارک نگذشته است که این شرکت فاش میکند:«هنوز هم نفتکشهای زیادی هستند که ایران میتواند در آنها بارگیری کند، اما تولید را کاهش داده تا با افت بارگیری نفتکشها هماهنگ شود.» به گفته کارشناسان، این تغییر تاکتیک هوشمندانه ایران نشان میدهد که تهران به جای مقابله مستقیم با تحریمها، با مدیریت ذخیرهسازی و کاهش تولید، فشار بر زیرساختهای نفتی خود را مهار کرده و دشمن را در ارزیابیهای اطلاعاتی دچار اشتباه کرده است.
▼ اخبار
پیروزی ایران در میدان اطلاعات؛ شکست آمریکا در روایتسازی
مرکز مطالعات استراتژیک و بینالملل (CSIS) در گزارشی اذعان کرد که ایران در جنگ رسانهای با وجود موفقیتهای میدانی آمریکا و رژیم صهیونی، پیروز میدان اطلاعات بوده است. در این گزارش آمده است:«ایالات متحده و اسرائیل به موفقیتی بینظیر در میدان نبرد دست یافتند، اما ایران به همان اندازه که با موشک و پهپاد ضدحمله کرد، به صورت آنلاین نیز ضدحمله زد.» این اندیشکده غربی نوشته است که حسابهای مرتبط با ایران «رسانههای اجتماعی را با محتوای جعلی عمیق (دیپفیک)، ادعاهای نادرست از موفقیت در میدان نبرد، و روایتهایی که درگیری را جنگی پرهزینه نشان میداد، اشباع کردند» و «برخی پستها در شبکههای اجتماعی تا یک میلیارد بازدید داشتند.» به گفته CSIS، ایران از بیاعتمادی مردم غرب به رهبران خودشان بهرهبرداری کرده و جنگ را «به عنوان پروژهای از یک طبقه حاکم جدا از مردم» نشان داده است. این گزارش تأکید میکند:«در جنگ اطلاعاتی ایران از رأس، یعنی با رسانههای دولتی ایران شروع میشود. سفارتخانههای ایران و چهرههای رسانهای دولتی، محتوای شبکههای هماهنگ حامی ایران را تقویت کردهاند.» این اندیشکده در پایان نتیجهگیری کرده است که آمریکا در برابر کارزار رسانهای ایران «شکست خورده» و برای مقابله با چنین جنگهایی نیازمند بازسازی نهادهای اطلاعاتی و دیپلماسی عمومی خود است.
رسوایی مالی جدید ترامپ
اسناد تازهای که دفتر اخلاقیات دولت آمریکا (OGE) منتشر کرده، نشان میدهد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، معاملاتی به ارزش صدها میلیون دلار با شرکتهای آمازون، اپل، مایکروسافت، متا، اوبر، انویدیا و بوئینگ داشته است. بر اساس این مدارک که مربوط به سال ۲۰۲۶ است، ارزش هر یک از معاملات بین یک تا پنج میلیون دلار برآورد شده است. بخش دیگری از اسناد به «عملیات فروش» سهام مایکروسافت، آمازون و متا اشاره دارد که ارزش برخی از آنها بین ۵ تا ۲۵ میلیون دلار اعلام شده است. این نخستین بار نیست که اسناد مالی مرتبط با رئیسجمهور آمریکا منتشر میشود. داراییهای ترامپ در صندوقی نگهداری میشود که مدیریت آن بر عهده پسرش «دونالد جونیور» است، هرچند رئیسجمهور در هر زمان میتواند مدیریت مستقیم ثروت خود را بازپس گیرد. انتشار این اسناد در شرایطی رخ میدهد که بحث درباره تضاد منافع میان قدرت سیاسی و منافع تجاری در داخل آمریکا داغ شده است. با نزدیک شدن به موعد انتخابات، ناظران خواستار تشدید قوانین افشای داراییها هستند. این در حالی است که ترامپ بارها وعده «پاکسازی واشنگتن از فساد» را داده بود. کاخ سفید تاکنون پاسخی به این گزارشها نداده است. دموکراتها خواستار تحقیق درباره این معاملات شدهاند. کارشناسان معتقدند این اسناد میتواند مبنایی برای طرح دعوی علیه ترامپ در زمینه نقض قوانین اخلاقی و تضاد منافع قرار گیرد.
دستاورد واقعی سفر ترامپ به چین صفر بود
آنجلو جولیانو، تحلیلگر ژئوپلیتیک و اقتصادی، در گفتوگو با اسپوتنیک گفت که نتایج واقعی سفر دونالد ترامپ به چین «عمدتاً تشریفاتی و با محتوای عملی بسیار محدود» بوده است. این تحلیلگر افزود:«این سفر پر از تشریفات معمول از جمله ضیافتهای دولتی، بازدید از ژونگنانهای، دست دادنها و صحبتهایی درباره "عصر جدید" یا "ثبات راهبردی سازنده" بود.» ترامپ در این سفر از توافقهای خبرسازی مانند تعهد چین برای خرید حدود ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ، محصولات کشاورزی بیشتر آمریکا و ایجاد یک مکانیسم «هیئت بازرگانی» دوجانبه خبر داد. همچنین بحثهای غیررسمی درباره ایران با ادعای پیشنهاد شی جین پینگ برای کمک به باز نگه داشتن تنگه هرمز و جلوگیری از تنشها وجود داشت. جولیانو تأکید کرد که باید این اظهارات ترامپ را «با شک و تردید فراوان تلقی کرد، زیرا همه چیز هنوز نیاز به تأیید و پیگیری از سوی پکن دارد.» وی در پایان گفت:«ترامپ سابقه طولانی در اغراق، تحریف یا دروغپردازی آشکار درباره توافقها و نتایج برای نشان دادن خود به عنوان برنده بزرگ دارد.»
▼ اخبار کوتاه
◄ تریتا پارسی، معاون اندیشکده کوئینسی، از موضعگیری پاپ لئو چهاردهم علیه جنگ ایران خبر داد و نوشت:«پاپ لئو چهاردهم جنگ ایران را ناعادلانه دانست.» به نوشته پارسی، رهبر کاتولیکهای جهان در ادامه گفت:«این جنگ هیچ مشکلی را حل نمیکند و تنها باعث گسترش نفرت بیشتر میشود.» وی همچنین افزود پاپ از آمریکاییها خواست «تا با کنگره تماس بگیرند و قانونگذاران را برای پایان دادن به جنگ و تلاش در جهت برقراری صلح تحت فشار بگذارند.»
◄ مجید نیلی، سفیر ایران در آلمان، در واکنش به اظهارات صدراعظم این کشور، خطاب به فریدریش مرتس گفت:«دوران ادبیات "باید"های آمرانه و یکجانبه به سر آمده است.» وی افزود:«اگر هدف، فشار و زیادهخواهی است، تجربه شکست جنگطلبان آمریکایی و اسرائیلی پیش روی همه است.» نیلی با رد ادعاها درباره برنامه هستهای ایران تصریح کرد:«به خوبی میدانید که ایران بهدنبال سلاح هستهای نیست، آدرس اشتباه "نباید" داد.» او همچنین تأکید کرد:«اگر واقعاً دغدغه، صلح است، "باید" جنایت هدف قرار دادن دانشآموزان دبستانی مدرسه میناب را محکوم کرد.»
◄ چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنای آمریکا، سفر ترامپ به چین را بیدستاورد خواند و گفت:«یک نشست دیگر در سیاست خارجی ترامپ. کلی فرش قرمز. کلی تشریفات. هیچ برای مردم آمریکا.» وی این سفر را «یک مایه خجالتِ تمامعیار و مطلق» توصیف کرد و افزود:«ما میدانیم ترامپ در آمریکا نالایق است. در خارج از کشور هم به همان اندازه نالایق است.» شومر تصریح کرد تنها دستاورد این سفر این بود که «شی درباره تایوان او را مواخذه کرده است» و هیچ نتیجهای در مورد تعرفهها، جنگ ایران یا تنگه هرمز حاصل نشد.
◄ یک مقام ارشد حزبالله در گفتوگو با شبکه الجزیره تأکید کرد که پاسخ به تجاوزات و حملات رژیم صهیونی «حق ذاتی مقاومت» است و میزان پایبندی به آتشبس به اقدامات رژیم صهیونی بستگی دارد. این مقام گفت:«چیزی که "آزادی عمل" اسرائیل نامیده میشود، برای حزبالله بیمعنا است. اقداماتی که مقاومت انجام میدهد، پاسخی به نقضهای مکرر آتشبس از سوی اسرائیل است.»
◄ نمایندگی کشورمان در سازمان ملل درباره قطعنامه تنگه هرمز هشدار داد:«آمریکا به دنبال سوء استفاده از تعداد به اصطلاح حامیان مشترک پیشنویس قطعنامه است تا تصویری جعلی از "حمایت گسترده بینالمللی" برای اقدامات غیرقانونی خود ایجاد کند و راه را برای ماجراجویی نظامی بیشتر هموار سازد.»