صبح صادق >>  دین >> یادداشت
تاریخ انتشار : ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۵:۱۹  ، 
شناسه خبر : ۳۸۷۳۰۸
گفتاری از آیت‌الله عبدالله جوادی‌آملی

در عصر غیبت وظیفه ما این دعایی است که زراره از حضرت امام صادق (ع) سؤال می‌کند وظیفه ما در عصر غیبت چیست و حضرت این دعای نورانی «اللهم عرّفنی نفسک» را به او می‌آموزاند. در این چند جمله نورانی از ذات اقدس الهی مسئلت می‌کنیم این توفیق غدیری شدن را به ما مرحمت کند و از افتادن در گودال سقفی ما را نجات بدهد. فرمود ما اهل بیت (ع) معتقدیم که امام مردم، خلیفه پیغمبر است، جانشین خداست. پس مسئله نبوّت، رسالت، امامت، ولایت و خلافت اینها هیچ‌کدام با رأی مردم نیست، اینها خلیفه ذات اقدس الهی‌اند یا مع‌الواسطه یا بلاواسطه، این اصل اول.

اصل دوم آن است که شناخت خلیفه بدون شناخت مستخلف‌عنه ممکن نیست. ما وقتی می‌توانیم خلیفةالله را بشناسیم که الله را بشناسیم. فرق جوهری غدیر و سقیفه در همین چند جمله است که حضرت به زراره آموخت. فرمود بگو «اللهم عرّفنی نفسک فإنک إن لم تعرّفنی نفسک لم أعرف رسولک» تا من الله را نشناسم، صفات ذاتی او را نشناسم. من اگر تو را نشناسم رسول تو را نمی‌شناسم، رسول که منتخب مردم نیست، رسول که وکیل مردم نیست، رسول خلیفه الله است. امام آن است که جای پیغمبر بنشیند، نه کسی که سقیفه او را تأیید کند و مردم به او رأی بدهند! پس در عصر غیبت وظیفه ما فهم است و فهم! وقتی این شد بقیه امور حل است، شما ببینید زراره از بهترین شاگردان حضرت است و وجود مبارک حضرت هم بهترین دعای وظیفه عصر غیبت را به او آموخت که وقتی بفهمید غدیر حق است و سقیفه باطل است، راه مشخص می‌شود. الان اگر وجود مبارک حضرتش وجود و ظهور پیدا کند، اداره هفت میلیارد بشر روی کره زمین آسان است؛ چون حضرت اولین کاری که به عنایت الهی انجام می‌دهد، این است که عقل مردم را بالا می‌برد، مگر جهان با کشتن اصلاح می‌شود؟ این بیان نورانی حضرت امیر (ع) در نهج‌البلاغه هست که فرمود حضرت که ظهور کرد همان کاری که وجود مبارک پیغمبر (ص) کرد، امام عصر (عج) هم همان کار را می‌کند. حضرت که در حجاز ظهور کرد، این دو کار رسمی را جزء برنامه‌هایش قرار داد، در بخش اندیشه و علم و فکر آمده برهان را به جای وهم و خیال نشانده، تا آدم دهن باز نکند، چیزی که علمی نیست نگوید و ننویسد! در گرایش‌ها و علاقه‌ها روی میل کار نکنند، بلکه روی عقل کار کنند. کاری که آدم نتواند با آن بهشت را کسب کند، این عقل نیست عاقل‌ترین مردم جهان که دیگر زیر این آسمان دومی ندارند، همین اهل بیت (ع) هستند.

غرض این است که اهل بیت (ع) سعی کردند ما را با فرهنگ دین آشنا کنند. فرمود در عصر غیبت وظیفه ما این است تا خدای ناکرده گرفتار سقیفه و طرز تفکر سقفی نشویم. آن هم بیان نورانی حضرت امیر (ع) که فرمود وقتی حضرت ظهور کرد مسیر فکر را عوض می‌کند یعنی مظنّه و گمان و وهم و خیال را طرد می‌کند، علم و برهان و استدلال را جای آن می‌نشاند و از نظر گرایش‌ها هوا و هوس را طرد می‌کند، عقل و عدل را به جای آن می‌نشاند، در چنین زمان و زمینی اداره مردم آسان است. خداوند فرمود ما انبیا را فرستادیم تا بشر علیه ما برهان اقامه نکند و نگوید خدایا تو که می‌دانستی ما با مرگ نمی‌پوسیم از جای دیگر به جای دیگر می‌رویم همین‌طور ما را در بیابان رها کردی ما باید عالم باشیم یا نباشیم؟ طبق تشخیص عقل، عقل بر ما لازم است و باید عالم باشیم.