وزارت خزانهداری آمریکا روز سهشنبه به وقت محلی در بیانیهای ادعا کرد: «امروز، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) در هماهنگی با وزارت دادگستری آمریکا، شبکهای متشکل از شش نهاد و دو فرد مستقر در ایران، امارات متحده عربی (UAE) و جمهوری خلق چین (PRC) را هدف قرار داده است که مسئول تامین قطعات هواپیماهای بدون سرنشین ( پهپادی/ UAV) به نمایندگی از صنایع هوانوردی قدس (QAI) ایران هستند که یکی از تولیدکنندگان پیشرو برنامه پهپادی ایران است.»
وزارت خزانه داری آمریکا مدعی شد: «این شبکه همچنین تامین قطعات برای سایر نهادهای موجود در مجموعه صنعتی-نظامی ایران، از جمله شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (HESA) و گروه صنعتی شهید باکری (SBIG) را تسهیل کرده است.وزارت خزانه داری آمریکا تصریح کرد: اقدام امروز دومین دور تحریمها علیه گسترشدهندگان سلاحهای ایرانی است از زمان یادداشت رئیس جمهوری در ۴ فوریه ۲۰۲۵ برای اعمال فشار حداکثری بر ایران است.» «اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا در سخنانی مدعی شد: «تکثیر پهپادها و موشکهای ایران که هم «نیروهای نیابتی تروریستی» آن در منطقه و هم روسیه در جنگ علیه اوکراین استفاده میکنند، «همچنان غیرنظامیان، پرسنل آمریکایی و متحدان و شرکای ما را تهدید میکند.»وزیر خزانه داری آمریکا با تکرار ادعاهایش افزود که وزارت خزانه داری به اخلال در این زمینه با ادعای مقابله با عوامل بی ثبات کننده ادامه خواهد داد.»
رفتار شناسی آمریکاییها
این اقدامات از سوی آمریکا علیه کشورهای مذکور در حالی صورت میگیرد که در باب آن چند نکته قابل توجه است:
1-اعتراف و قانون شکنی : آمریکا در حالی مدعی اعمال تحریمها علیه صنایع پهپادی ایران شدهاند که از یک سو این اقدام اعتراف به اقتدار دفاعی ایران و البته رسوایی بزرگ برای غربی است که پیش از این ادعا داشت که پهپادهای ایرانی ماکتی بیش نمیباشند. امروز آمریکا و اروپا که با سیاست تحریم به دنبال القای شکست و عقب ماندگی ایران بودند، به صراحت اعتراف میکنند که ایران یکی از مقتدرترین کشورها در حوزه نظامی بومی از جمله در عرصه موشکی و پهپادی است. قابل توجه آنکه آنها که روزی ادعای غیر واقعی بودن تصاویر پهپادهای ایران را سر میدادند در سه سال گذشته از تاثیرگذاری این پهپادها در سرنوشت جنگ روسیه و اوکراین سخن گفته و در مقاطعی نیز برای اهمیت زدایی از بومی بودن این توان، مدعی همکاری دانشگاهها و شرکتهای غربی با ایران در این حوزه شدهاند. از سوی دیگر این اقدام آمریکایی ها را میتوان تکرار بیتعهدی و نقض آشکار قطعانامه 2231 دانست. بر اساس بندهای غروب کرده این قطعنامه از مهر 2020 و 2023 تمامی تحریمهای تسلیحاتی، موشکی و پهپادی ایران لغو و تهران حق دارد که با هر کشوی که بخواهد خرید و فروش در این زمینهها داشته باشد. بر این اساس ادعای تحریم پهپادی ایران ادامه نادیده گرفتن قوانین و مصوبات جهانی است که اجماع کشورها برای مقابله با این رفتار به عنوان گامی جهت پایان دادن به یک جانبه گرایی و انحصار گرایی زیاده خواهانه غرب برداشته شود.
نکته دیگر آنکه این اقدام آمریکا آن هم در شرایطی که واشنگتن و شخص ترامپ مدعی رویکرد مذاکراتی در قبال ایران است از یک سو بیانگر استمرار غیر قابل اعتماد بودن آمریکاست که حقانیت مواضع ایران مبنی بر مذاکره مستقیم نکردن با این کشور را برای جهانیان آشکارتر میسازد. از سوی دیگر این رفتار را میتوان ادامه سیاست تکراری فشار و مذاکره از سوی واشنگتن دانست که همزمان از مذاکره و تهدید نظامی و تحریم سخن میگوید حال آنکه تجربه نشان داده است که این رویکرد همواره با شکست همراه بوده و امروز نیز ایران تاکید دارد که تحت زبان زور و تهدید مذاکره نخواهد کرد.
هر چند که برخی رسانهها و کارشناسان برآنند تا تحریمها علیه پهپادهای ایرانی را نوعی زمینهسازی برای گزینه نظامی آمریکا علیه ایران عنوان کنند اما همین تحریمها در واقع نوعی اذعان به توان دفاعی ایران و اعتراف به ناتوانی آمریکا برای گزینه نظامی است بویژه اینکه مقامات جمهوری اسلامی تاکید کردهاند که هر اقدام نظامی میتواند تمام پایگاههای آمریکا در منطقه را به هدفی مشروع برای تسلیحات ایرانی مبدل سازد که قطعا خسارتهای جبران ناپذیری برای آمریکا و متحدانش خواهد داشت.
2-چین و آنچه ترامپ نتوانست پنهان سازد: ترامپ از زمان ورود دوبارهاش به کاخ سفید هر چند که برخی اعمال تعرفهها علیه چین داشته است اما در نهایت بر این ادعا بوده که به دنبال تعامل با چین است و اولویت او پایان دادن به جنگ اوکران و تحولات غرب آسیاست. این ژستهای به ظاهر تعاملاتی ترامپ چندان دوان نیاورده و در نهایت مشخص شده است هدف اصلی بسیاری از تحرکات آمریکا اقدام علیه چین است. در لیست تحریمهای اخیر نیز ۱۱ نهاد مستقر در چین و یک نهاد مستقر در تایوان نیز متهم هستند که در توسعه هوش مصنوعی پیشرفته، رایانههای پرقدرت و چیپهای هوش مصنوعی برای کاربران چینی با ارتباطات نزدیک با مجتمع نظامی-صنعتی چین مشارکت داشتهاند.
در راستای همین رویکرد تقابلی «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا گفت که ژاپن در مقابله با آنچه او «تجاوزگری» چین خواند، نقش حیاتی دارد و با کمک به واشنگتن در ایجاد بازدارندگی «معتبر» در این منطقه، از جمله در تنگه تایوان، «نقشی کلیدی» ایفا میکند. در همین حال گزارش های منتشره نشان میدهد که در برنامههای پنتاگون چین به عنوان یکی از مهمترین دشمنان آمریکا معرفی شده است که برنامههای گسترده برای مقابله با آن در نظر گرفته شده است. قابل توجه آنکه شواهد امر نشان میدهد که از اهداف مهم ترامپ از صلح میان روسیه و اوکراین را جدا سازی مسکو از پکن تشکیل می دهد در حالی که صلح غرب اسیا نیز گامی در جهت برهم زدن طرح یک کمربند یک جاده چین و نیز فشار بر کشورهای منطقه برای قطع رابطه با پکن است. اقدامات تکمیلی این تحرکات نیز در قطب شمال است چنانکه از اهداف اصلی آمریکا برای سلطه بر گرینلند مقابله با نفوذ پکن در این منطقه است. به عبارتی دیگر آمریکایی ها با تحریم، تعرفهها، تحرکات نظامی در شرق آسیا، دیپلماسی و ادعای ناجی بودن صلح و... در اصل به دنبال اجرای سناریوهای تقابلی جدید در صحنه جهانی هستند که میتواند زمینه ساز ناامنی ها و درگیری های جدید در صحنه جهانی گردد.
تحریمهای پهپادی امریکا بویژه علیه کشورهایی همچون ایران و چین نه رویکردی از روی اقتدار بلکه نشانگر ناتوانی و تزلزل نظامی آمریکاست که آمریکا از عرصه اقدام عملی به گزینه اجباری تحرکات تحریمی و اقتصادی سوق داده است
به هر تقدیر میتوان گفت که تحریمهای پهپادی امریکا بویژه علیه کشورهایی همچون ایران و چین نه رویکردی از روی اقتدار بلکه نشانگر ناتوانی و تزلزل نظامی آمریکاست که آمریکا از عرصه اقدام عملی به گزینه اجباری تحرکات تحریمی و اقتصادی سوق داده است حال آنکه پیشرفتهای صورت گرفته در صنایع دفاعی از جمله موشکی و پهپادی ایران گواهی بر شکست این سیاست تحریمی است. در همین حال آمریکاییها باید در نظر داشته باشند که این رفتارها نمیتواند دستاوردی برای آنها در بازی تکراری تهدید و مذاکره داشته باشد و ایران از یک سو هرگز تحت چنین شرایطی به مذاکره وارد نمیشود و از سوی دیگر نیز توان دفاعی ایران از جمله موشکی و پهپادی خطوط قرمز ایران برای هر مذاکرهای بوده و واشنگتن با ادعای تحریم و تهدید بودن این توان نمیتواند را به بخشی از مذاکره مبدل سازد. در همین حال رفتارهای آمریکاییها این امر را بر کشورهای مستقل همچون ایران، چین و روسیه و... بیش از پیش آشکار میسازد که تعامل و همگرایی بیشتر راهکار مقابله با زیادهخواهی آمریکاست که در قالب نظم نوین چند جانبه گرایانه عادلانه میتواند زمینهساز جهانی بهتر برای همگان باشد.