کوروش شجاعی

چرا دشمن با هدف قراردادن عسلویه وارد قمار خطرناکی شد؟

زیرساخت انرژی منطقه، چشم اسفندیار آمریکا

درباره آنچه در سال ۱۴۰۴ بر «ایران» گذشت / سال خون، حماسه و آغاز پیروزی

مجتبی خاتونی

داغ، اشک، خون و حماسه! این شاید تمام آن چیزی است که در سال گذشته، بر ایران گذشت... و چه نیکو سرنوشتی است آنجا که یک جامعه، در بزنگاه تاریخ و در نقطه عطف جغرافیا، به جایگاه «ملت» بودن نائل آید!
ملت نه فقط یک واژه زیباست که بتوان برای یک قبیله بدوی ساکن یک آسمانخراش به کار برد و نه یک ادعای گزاف که توصیف کند یک اجتماع مجعول و غاصب را که بر گورهای دسته جمعی ساکنان اصلی یک سرزمین می‌رقصند! هرگز؛ «ملت بودن» ادب و آداب دارد. باید ملت بود تا زمان هجوم اهریمن به خانه، به جای دروازه‌های خروج از کشور، مبادی ورودی را مملو از جمعیت کند؛ باید ملت بود که با وجود تمام دردها و ناروایی‌ها، آن ‌گاه که نگاه ناپاک بیگانه بر مام وطن افتاد، چشم‌هایش را از کاسه درآورد! باید ملت بود آن ‌گاه که شیطان، «مرشد» و «مراد» از مردم می‌گیرد، سیمرغ شد و مُلک را راهبری کرد.نه این‌ها شعر است و نه من شاعر! این خودِ خود واقعیت است؛ واقعیتی روح‌نواز برای انسان و حقیقتی سوزان برای شیطان! سالی که پشت سر گذاشتیم، بحق، سال مردم جمهوری اسلامی ایران بود و شاید جالب باشد که ملت ما در این سال، با وجود تقدیم شهدای زیاد، چه در جریان جنگ ۱۲روزه، چه در شبه‌کودتای دی ماه و در همین جنگ منطقه‌ای جاری؛ بسیار بزرگ‌تر و شلوغ‌تر از گذشته شد و این «تابلوفرش دستباف چند هزار ساله»، حالا رنگ‌های جدید به خود می‌بیند؛ میلیون‌ها گره پرتراکم انسانی از آزادگان جهان؛ از وفاداران یمنی و لبنانی و عراقی تا مظلومان فلسطینی و سوری؛ از عدالت‌خواهان اروپایی تا مبارزان آفریقایی؛ از انسان‌دوستان شرق آسیا تا حق‌طلبان آمریکای شمالی!
بله! این همه ما مردم جمهوری اسلامی ایران هستیم که حالا فراتر از مرزهای این خاک، حول محور ایده الهی ایران گرد هم آمده‌ایم و در این میان، آن هسته‌ سخت ۹۰میلیونی، ساکنان این سرزمین مقدس‌اند که چون فولاد آب‌دیده، در کوران خشم شیطان، حالا مقاوم‌تر از همیشه ایستاده‌اند و یکصدا فریاد می‌زنند که زیر بار ذلت نخواهیم رفت.بله! ما فردای ۱۴۰۴ را هم خواهیم دید! برای عزیزانمان خواهیم گریست؛ برای دخترکان شهیده از مدرسه «شجره طیبه» میناب، برای «آقا»ی شهیدمان، برای شهید مجتبی «سه‌روزه» از اراک، برای همه آن هزاران شهید مظلوم و مقتدر. آتش این داغ جز با نسیم پیروزی فرونمی‌نشیند و دور نخواهد بود آنجا که این مردم حماسه‌آفرین، آنان که زیر بارش موشک و آتش، فریاد ایستادگی سر داده‌اند، بنا بر وعده‌ صادق الهی، طعم پیروزی نهایی را چشیده و کام جهانی را نیز به یُمن این مجاهدت آگاهانه شیرین کنند؛ ان‌شاءالله.

کشورهای عضو ناتو به درخواست متبخترانه رئیس‌جمهور آمریکا برای مشارکت در عملیات نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز جواب منفی دادند.
به گزارش «وطن‌ امروز،» فرانسه، انگلیس و آلمان در کنار ایتالیا،‌ یونان و برخی دیگر از کشورهای اروپا، در اقدامی هماهنگ اعلام کردند در هیچ گونه اقدام نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز مشارکت نخواهند کرد. مقامات برخی از این کشورها مانند آلمان و فرانسه همزمان تاکید کردند ترجیح می‌دهند برای ازسرگیری عبور و مرور در تنگه هرمز، راه‌حل‌های دیپلماتیک را امتحان و با ایران مذاکره کنند.
روز چهارشنبه لیندزی گراهام سناتور جنگ‌طلب آمریکایی گفت به تازگی دیداری با ترامپ داشته است و با او درباره پاسخ منفی اعضای ناتو گفت‌و‌گو کرده است. گراهام تصریح کرد هیچ وقت ترامپ را تا این اندازه عصبانی ندیده است. رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه درباره پاسخ منفی اعضای ناتو به درخواست خود، گفت نیازی به کمک این کشورها ندارد. این در حالی است که او اوایل همین هفته در چند نوبت از اعضای ناتو خواسته بود در اقدام نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز مشارکت کنند.‌ البته ترامپ در پستی که درباره این موضوع در شبکه تروث منتشر کرد، اعضای ناتو را صراحتا تهدید نیز کرد. او گفت اگر اعضای ناتو به درخواست او پاسخ مثبت ندهند، آینده تاریکی در انتظار این پیمان است. به عبارتی ترامپ با همان روحیه متفرعنانه و تحقیرآمیز، هم از اعضای ناتو درخواست کمک و هم همزمان آنها را تهدید کرد.
«نه» هماهنگ اعضای ناتو و کشورهای اروپا به درخواست ترامپ، حالا شکاف بزرگ در ۲ سوی آتلانتیک را عمیق‌تر و علنی‌تر کرده است. رابطه آمریکا و اروپا از ابتدای دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ به تیرگی گرایید. مواضع وی در قبال جنگ اوکراین و دست‌درازی او به گرینلند باعث عصبانیت کشورهای اروپا از او شد. همزمان ادبیات تحقیرآمیز ترامپ نسبت به اروپا باعث رنجش و دلخوری کشورهای قاره سبز شد. حتی در یک نوبت که مکرون در پیام‌های مخفیانه، به ترامپ پیشنهاد داد از گرینلند دست بکشد تا فرانسه درباره ایران با آمریکا «اقدامات بزرگ» انجام دهد، ترامپ پیام‌های مکرون را فاش کرد تا هم رئیس‌جمهور فرانسه را تحقیر کند و هم نشان دهد هیچ موضوعی نمی‌تواند در تمایل او برای تصاحب گرینلند تغییری ایجاد کند. موضع ترامپ درباره ناتو نیز از همان دوره نخست ریاست جمهوری‌اش علنی شده بود. ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری‌ خود نیز، بارها با ادبیاتی تحقیرآمیز، تاکید کرده بودجه ناتو باید به صورت مساوی توسط اعضا تامین شود و آمریکا نمی‌تواند همانند سابق، بخش زیادی از بودجه پیمان آتلانتیک شمالی را تامین کند.‌ او حتی در چند نوبت تهدید کرده آمریکا از ناتو خارج خواهد شد. عملکرد ترامپ درباره جنگ اوکراین نیز باعث عصبانیت اروپا شده است. ترامپ در طرح صلحی که برای اوکراین ارائه کرد، بر ضرورت جداسازی بخشی از خاک اوکراین (یعنی همان سرزمین‌هایی که اکنون در اختیار روسیه است) تاکید کرد؛ پیشنهادی که به منزله تحقیر بزرگ اوکراین و اروپا در برابر روسیه است و سایه تهدید روسیه را بر اروپا پهن‌تر می‌کند.‌ به همین خاطر، کشورهای اروپا بارها با این پیشنهاد مخالفت کردند. پس از مخالفت اروپا با جداسازی بخشی از خاک اوکراین، این بار ترامپ اعلام کرد کمک‌های سابق به کی‌یف را لغو می‌کند. در‌ واکنش به این موضع ترامپ، کشورهای اروپا خود هزینه جنگ اوکراین را تقبل کرده و قرار است از محل توقیف دارایی‌های روسیه، به اوکراین کمک مالی کنند.
در کنار این موضوعات، سیاست‌های تنبیهی ترامپ علیه اروپا در ماجرای تعرفه‌ها نیز اختلافات ۲ سوی آتلانتیک را عمیق‌تر کرد. ترامپ حتی در چند نوبت اروپایی‌ها را تهدید کرد در صورت افزایش مناسبات اقتصادی با چین، تعرفه‌های بیشتری بر کالاهای اروپایی وضع خواهد کرد.
کینه اروپا از ترامپ
مناسبات آمریکا و اروپا حالا در بدترین حالت خود، از پایان جنگ دوم جهانی تاکنون است. اظهارات تحقیرآمیز ترامپ در اجلاس داووس نشان داد اتحاد بلوک غرب رسماً ترک برداشته و در آستانه شکستن است. به اعتقاد کارشناسان، این اختلاف در بلوک غرب، در تغییر نظام تک‌قطبی بسیار موثر بوده و فرآیند فروپاشی نظم آمریکایی را تسریع خواهد کرد. 
حالا در ماجرای حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، نمودهای جدیدتری از این اختلاف و شکاف پدیدار شده است. حالا همه دنیا فهمیده ترامپ در مخمصه جنگ‌ علیه ایران گرفتار شده است. مهم‌ترین مصداق این گرفتاری، ماجرای مسدود شدن تنگه هرمز است. ارتش آمریکا نشان داد توانایی بازگشایی این تنگه و ازسرگیری عبور و مرور از آن را ندارد. پس از آشکار شدن این ناتوانی بود که ترامپ، با ادبیاتی تحقیرآمیز از اروپا خواست به او کمک کند.
او به کشورهای عضو ناتو گفت در اقدام نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز مشارکت کنند؛ اگرنه آینده‌ای تیره و تار در انتظار پیمان ناتو است. اعضای ناتو به صورت هماهنگ به او «نه» گفتند. این نه، برای ترامپ بسیار گران آمده است و باعث شده تنهایی او در جنگ علیه ایران، آشکارتر از قبل شود.
اما چرا اروپایی‌ها که همواره یک پای جنگ‌ها و اقدامات نظامی آمریکا علیه دیگر کشورها بوده‌اند، اکنون درباره ایران - که اروپا همواره سیاست‌های خصمانه‌ای علیه آن اعمال کرده - او را تنها گذاشته‌اند؟
به اعتقاد کارشناسان، درباره این تصمیم اروپا، می‌توان به ۴ مورد اشاره کرد.
۱- اروپایی‌ها به دقت تحولات جنگ را رصد می‌کنند. آنها قبل از حمله ترامپ به ایران، با تروریستی اعلام کردن سپاه، همراهی خود با رئیس‌جمهور آمریکا در جنگ علیه ایران را نشان دادند. البته برخی معتقدند این اقدام اروپا، نوعی ترغیب ترامپ برای شروع حمله نظامی علیه ایران و گرفتار کردن او در باتلاق جنگ بوده است. به هر حال اروپا با تروریستی اعلام کردن سپاه، علنا با تصمیم ترامپ برای حمله به ایران همراهی کرد. با این حال اما با گذشت زمان، مشخص شد ترامپ در آستانه یک شکست سنگین از ایران است. رسانه‌های معروف اروپایی مانند گاردین، اشپیگل، رویترز و فایننشال‌تایمز، با انتشار گزارشات و تحلیل‌های مختلف از جنگ، تاکید کرده‌اند ترامپ نه تنها از این جنگ دست خالی باز خواهد گشت؛ بلکه متحمل یک شکست سنگین از ایران نیز خواهد شد. این رسانه‌ها به نوعی برون‌داد مواضع و دیدگاه‌های کشورهای اروپا هستند. به همین خاطر می‌توان گفت آنچه در این رسانه‌ها منتشر می‌شود، به نوعی نشان‌دهنده دیدگاه‌ها و مواضع سران اروپاست. به همین خاطر اکنون برآورد کشورهای اروپایی درباره جنگ، شکست مفتضحانه آمریکاست. لذا اروپایی‌ها نمی‌خواهند در‌ جنگی وارد شوند که از اکنون نتیجه آن مشخص است. آنها نمی‌خواهند ترامپ شکست را بین همه آنها تقسیم کند لذا دلیل پاسخ منفی آنها به درخواست ترامپ، عدم‌ مشارکت در هزینه‌های شکست آمریکا در این جنگ است.
۲- اروپایی‌ها بر این باورند شکست ترامپ در جنگ علیه ایران، باعث تضعیف جایگاه او در آمریکا و همینطور تحولات بین‌المللی خواهد شد به همین خاطر آنها امیدوارند با شکست وی در این جنگ، از یک سو سیاست‌های او در قبال جنگ اوکراین تغییر کند و از سوی دیگر، دست از سر گرینلند بردارد. به همین خاطر، اروپایی‌ها بر این باورند شکست ترامپ در جنگ علیه ایران، می‌تواند منافع آنها را تقویت کند.
۳- اروپایی‌ها با رصد تحولات میدانی جنگ و همینطور وضعیت معادله تنگه هرمز، دریافته‌اند حتی با مشارکت نظامی آنها نیز تنگه بازگشایی نخواهد شد. وزیر دفاع آلمان روز دوشنبه در اظهارنظری قابل تامل اذعان کرد اروپا نمی‌تواند تنگه هرمز را بازگشایی کند.‌ پیستوریوس گفت: ۲ ناوچه اروپایی نمی‌توانند کاری را که ارتش آمریکا نتوانسته انجام دهد، به سرانجام برسانند. بنابراین یکی از دلایل مخالفت اروپا در مشارکت نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز، این است که اروپایی‌ها می‌دانند در این امر قطعا شکست خواهند خورد و اعتبار نظامی‌شان مخدوش خواهد شد.
۴- اروپایی‌ها - همانگونه که گفته‌اند - راه‌حل دیپلماتیک را ترجیح می‌دهند. برخی منابع خبری اخیرا گزارش دادند سران برخی کشورهای اروپایی وارد مذاکره با ایران شده‌اند تا در صورت امکان، ایران اجازه دهد  کشتی‌ها و نفتکش‌های آنها از تنگه هرمز عبور کنند به همین خاطر اروپایی‌ها امیدوارند از طریق تعامل با تهران، بتوانند مجوز عبور و مر‌ور کشتی‌های خود از تنگه هرمز را دریافت کنند.