ایران! جوان بمان!

نگاهی به مسیر تحولات جمعیتی ایران در دهه‌های اخیر، روایتی از یک پیش‌بینی علمی است که به شکلی ناخواسته، به تهدیدی برای امنیت ملی بدل شد. آنچه امروز در حوزه جوانی جمعیت و فرزندآوری شاهد هستیم، نتیجه مستقیم سیاست‌گذاری‌هایی است که در اوایل دهه ۷۰ خورشیدی، با دغدغه کنترل انفجار جمعیت، طبق برنامه اول توسعه در دستور کار قرار گرفت.

هدف‌گذاری این برنامه، رسیدن به نرخ تعادل باروری، یعنی ۱/۲ فرزند به ازای هر زن در یک بازه زمانی بیست ساله بود؛ اما برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه، شتاب این روند مهار نشد و سیاست‌های کنترل جمعیت فراتر از اهداف تعیین شده ادامه یافت، به گونه‌ای که آمار‌ها نشان می‌دهد نرخ باروری در کشور به ۶/۱ فرزند به ازای هر زن رسیده است؛ یعنی جایگزینی تنها یک نفر به ازای هر پدر و مادر است. این روز‌ها که همچنان بازار کتاب داغ است، سه کتابی را که شرحی است بر این اتفاق و راه‌حل‌هایی برای این نگرانی بزرگ معرفی می‌کنیم.

۱ ایران! جوان بمان!

حاصل سال‌ها تجربه «محسن عباسی ولدی» از سال ۱۳۸۸ به‌عنوان کارشناس در برنامه پرسش و پاسخ تربیتی با موضوع خانواده در رادیو معارف، به همت انتشارات آیین فطرت، کتاب «ایران! جوان بمان!» شده است.

این کتاب با طراحی جلد بسیار با معنی و زیبا، شما را به خواندن کتابی با موضوع نیاز جامعه به جوان‌سازی دوباره آن علاقمند خواهد کرد.

پرسش‌های اصلی مطرح شده در این کتاب از این دست است:

شعار فرزند کمتر زندگی بهتر چه شد؟

مگر شرایط امروز با دیروز تفاوت دارد؟

چرا باید از سالمندی جمعیت نگران باشیم؟

چرا کنترل جمعیت از سال ۱۳۷۱ متوقف نشد؟

آیا فکری برای اشتغال فرزندان آینده کرده‌اید؟

در بخشی از کتاب آمده است: «ایران عزیز! راست است که می‌گویند اگر پیر شوی، باید دروازه کشورمان را به روی دیگران باز کنیم؟ بگذار مانند بچه‌ای که بهانه کرده و آرام نمی‌گیرد، بگویم: نمی‌خواهم! نمی‌خواهم! نمی‌خواهم که غریبه‌ها بیایند گلیم ما را از آب بیرون بکشند. مگر ما مرده‌ایم؟! پس عزت‌مان چه می‌شود؟ مگر فرهنگ‌مان را از سر راه آورده‌ایم که با مهاجرت غریبه‌ها به کشورمان، چوب حراج بر آن بزنیم؟»

۲- مامان بابا من غول نیستم!

این کتاب با نام دوم «آسیب‌های کاهش جمعیت و فرزندآوری و راه‌های مقابله با آن» یک کتاب کاملاً تحقیقاتی و علمی از انتشارات معارف است که با دسته‌بندی در سه بخش اصلی موضوع جوانی جمعیت را بررسی می‌کند.

بخش اول: ضرورت توجه به موضوع بحران جمعیت، بخش دوم: ارائه راهکار‌ها و بخش سوم: ترس از فرزندآوری.

تلاش نویسندگان کتاب «مامان بابا، من غول نیستم!» یعنی مسلم وافی و سعید شریف یزدی کتابی شامل داده‌های تأیید شده در اختیار خوانندگان قرار داده است و سعی بر بیانی علمی و کامل در موضوع نیاز کشور به جوان سازی جمعیت دارد.

در فصل اول آمده است: «پروفسور مایکل کوک نیز با پروژه‌ای با عنوان «بحران جمعیت در ایران» تحولات ساختار‌های هرم سنی جمعیت در کشورمان را بررسی کرده و در نهایت اظهار داشته است: تا اواسط این قرن، جوانان سالمند خواهند شد و جمعیت در سن کار نسبتاً کمی برای حمایت از آنها در جامعه‌ای با روابط به شدت تضعیف شده خانوادگی وجود خواهد داشت.»

۳- مثبت سه

کتاب مثبت ۳ از انتشارات جامعه ایمانی مشعر، حاصل گزیده‌ای از سخنرانی‌های «حجت‌الاسلام سیدحسین موسوی» با موضوع جمعیت در ماه مبارک رمضان ۱۴۴۱ هجری قمری در حرم حضرت معصومه (س) و جلسات هیئت یامهدی (عج) واوان است.

در هشت فصل این کتاب حجت‌الاسلام سیدحسین موسوی با لحنی که کاملاً از فضای مذهبی و علمی ریشه گرفته است، دلایل و راه حل‌های موضوع کم شدن فرزندآوری را بیان کرده است.

در جایی از کتاب آمده است: «ما معتقدیم از میان دو عامل اقتصاد و فرهنگ، مسئله فرهنگ، سبک زندگی و مباحث نگرشی، وزن و تأثیر بیشتری در رابطه با فرزندآوری میان مردم دارد.»

نگاه انتقادی نسبتاً جدی نویسنده توانسته است ریزه‌کاری‌های فرهنگی روز جامعه را بیان کند و این موضوع یکی از نکات مهم درباره این کتاب است.

در فهرست کتاب‌های مورد تأیید و مرتبط با حوزه خانواده، جوانی جمعیت و فرزندآوری دانشگاه علوم پزشکی تهران نام این سه کتاب همراه ده‌ها کتاب دیگر آمده‌است. اگر علاقه‌مند به مطالعه بیشتر در این زمینه هستید به راحتی می‌توانید به وب‌گاه این دانشگاه مراجعه کنید.