افزون بر اهمیت ذاتی توجه به تاریخ و نگاه عبرتآموزانه به آن، آفات و خطرهای مهمی از ناحیه کمتوجهی به تاریخ و آگاهی نداشتن از حقایق تاریخی ایجاد میشود. یکی از مهمترین این خطرها «تضعیف حافظه تاریخی ملت» و در نتیجه به اشتباه افتادن در شناخت وضعیت فعلی و آینده یک ملت است. حقیقتی تلخ که متأسفانه بسیاری از ملتها از آن رنج میبرند و همین امر موجب فاصله گرفتن ایشان از هویت تاریخشان شده است و یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت خود را در برابر بیگانگان از دست دادهاند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در این باره میفرمایند: «حوادث نباید کهنه بشود؛ حافظه تاریخی یک ملت نباید ضعیف بشود. اگر جوانهای ما در سرتاسر کشور این حوادث را ندانند، تحلیل نکنند، عمقیابی نکنند، در شناخت کشورشان و در شناخت آینده دچار اشتباه خواهند شد. جوانها باید این حوادث را درست بشناسند و بدانند که چه شد، چه اتفاق افتاد، چه کسی بود؛ اینها را باید جوانها بفهمند.»
برنامه و عملکرد جریان باطل در عالم برای تحریف حقایق تاریخی نیز بر اهمیت موضوع میافزاید. یکی از حربههای قدرتهای مستکبر و استعمارگر قطع رابطه ملتها با تاریخشان و «انهدام هویت تاریخی» آنهاست. ماجرای فلسطین یکی از نمونههای این توطئه است که مورد تأکید آیتاللهالعظمی خامنهای قرار داشته است: «آن کسانی که در دورهای از تاریخ قبل از زمان ما سعی کردند ملتها را تصرف کنند و سرنوشت آنها را بهدست گیرند، یکی از کارهایشان قطع رابطه این ملتها با گذشتهشان بود ... همین امروز شما نگاه کنید، ببینید سعی بر این است که چیزی به نام ملت فلسطین، بهکلی به فراموشی سپرده شود؛ کانه هیچ سرزمینی به نام فلسطین و هیچ ملتی که مالک این سرزمین باشد، وجود نداشته است... عدم توجّه به ذخایر تاریخ و سرگذشت زندگی ـ که تاریخ عبارت از مجموعهای از حوادث است ـ این نتایج را دارد.»
مستکبران و عواملشان از راههای گوناگونی واقعیات تاریخی را به قصد بزک کردن چهره ظالمان و جنایتکاران دستکاری کردهاند و ابائی از «تحریف تاریخ» برای فریب و اغواگری نیز ندارند. این تحریف با ضعف حافظه تاریخی ملتها ممکن میشود. بر این اساس، آیتاللهالعظمی خامنهای آگاهی جوانان از تاریخ را برای جلوگیری از این توطئه ضروری میدانند: «من به جوانان عرض میکنم، با تاریخ گذشته نزدیک کشورتان آشنا شوید؛ چون یکی از راههای فریب و اغواگری، تحریف تاریخ است که امروز متأسفانه این کار بهوفور صورت میگیرد.»