در خدمت تل‌آویو

پس از اینکه رژیم صهیونی در سال ۱۹۴۸ م به کمک کشور‌های غربی تأسیس شد، دولت وقت ایران آن را به صورت دوفاکتو به رسمیت شناخت. این موضع دولت ایران در دوره نخست‌وزیری «ساعد مراغه‌ای» و با حمایت کامل «محمدرضا پهلوی» اتخاذ شد. این روند با به قدرت رسیدن «محمد مصدق» تغییر کرد و ایران شناسایی خود را از این رژیم پس گرفت. بااین‌حال، با کودتا علیه محمد مصدق و قدرت گرفتن دوباره محمدرضا پهلوی روابط ایران و صهیونیست‌ها بار دیگر برقرار و حتی گسترش پیدا کرد. این روابط هرچند ابتدا تا حدودی مکتوم و پوشیده بود، به‌تدریج با گسترش مناسبات دوجانبه به حالت آشکار درآمد و شاهد همکاری دو کشور در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی بودیم.

هرچند بخش قابل توجهی از این وضعیت، ناشی از قدرت روزافزون شاه در معادلات پیچیده قدرت در ایران بود؛ اما نباید از سهم نخست‌وزیران وقت نیز غافل شد. این امر به‌ویژه درباره «امیرعباس هویدا» مصداق پیدا می‌کند که از سال ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۶ ش نخست‌وزیر بود. «ابراهیم ذوالفقاری» در کتاب «قصه هویدا» می‌نویسد:

«روابط ایران و اسرائیل در دهه ۱۳۳۰ ش و بعد از کودتا علیه دولت مصدق دوباره جان گرفت. در واقع هنگامی که هویدا به نخست‌وزیری برگزیده شد روابط دو کشور احیا شده بود و روند رو به پیشرفتی را نشان می‌داد؛ به‌خصوص که شاه با حوادث خونین خرداد سال ۱۳۴۲ ش قدرت را در دستان خود قبضه کرده و بنا را بر این گذاشته بود که روابط خود را با اسرائیل بیش از پیش گسترش دهد. هویدا نیز در این مسیر مشتاق بود و در پی توسعه مناسبات میان دو کشور برآمد؛ برای مثال، هنوز چیزی از نخست‌وزیری هویدا نگذشته بود که صحبت از معامله نفت میان ایران و اسرائیل به میان آمد. هویدا در به نتیجه رسیدن این معامله مؤثر بود و به همین دلیل عنوان شد که دولت اسرائیل در ازای خدمت هویدا، زمینی را در فلسطین به او واگذار خواهد کرد.

البته این روابط همان گونه که گفته شد به صورت پنهانی و پوشیده بود و طرفین تمام تلاش خود را به خرج می‌دادند تا مسائل فی مابین‌شان رسانه‌ای نشود. با این‌حال، در برخی مواقع نشریات خارجی از این ارتباط پرده برمی‌داشتند؛ برای مثال، مجله آلمانی «هوبی» در یک مصاحبه با هویدا از او سؤال کرد که در صورت بروز منازعه جدید میان اعراب و اسرائیل، آیا ایران نیز به تحریم نفتی اعراب می‌پیوندد یا اینکه قصد دارد راه خود را از کشور‌های عربی جدا کند. هویدا در پاسخ گفت: «ما در تحریم نفتی گذشته اعراب هیچ دخالتی نداشتیم و در آن شرکت نکردیم و رویکردمان در آینده نیز به همین شکل خواهد بود.» او در ادامه استدلال کرد که نفت یک کالا‌های اقتصادی است و نباید از آن به صورت یک حربه سیاسی استفاده کرد. او با قاطعیت گفت که در صورت بروز بحران جدید در خاورمیانه، صادرات نفت ایران بی‌وقفه ادامه پیدا خواهد کرد و در این مسیر خللی وارد نخواهد شد.»