تهدید سوریه برای روحیه دادن به معارضان است

پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: با داغ شدن موضوع حمله نظامی آمریکا و متحدانش به سوریه، سؤالات زیادی در این باره مطرح می شود. یکی از سؤالات مطرح، بررسی نقش اردن در این حمله احتمالی است. آخرین خبرها گویای این است که شاه اردن تصمیم جدی خود را برای آنکه یکی از طرف های حمله به سوریه باشد، گرفته است، در همین باره منابع خبری اعلام کرده اند که وی 4 تن از افسران بلندپایه ارتش این کشور را به علت مخالفت با توطئه حمله نظامی به سوریه از کار برکنار کرده است. بر این اساس در گفتگوی ذیل  که با دکتر رویوران انجام شده، موضوع حمله به سوریه را از زاویه نقش اردن بررسی می کنیم:

بصیرت: با توجه به انتشار اخباری مبنی بر احتمال حمله نظامی غرب به سوریه و مذاکرات رئیس دستگاه جاسوسی عربستان با اردن برای گشودن جبهه نظامی از اردن به سمت سوریه، نقش اردن را در تحولات سوریه توضیح دهید؟

رویوران: در حال حاضر در سوریه گروه های معارض در سه جبهه فعال هستند:

 1- جبهه جنوبی است که تقریبا همه نیازهای تسهیلاتی و امکانات مورد نیاز ترو��یست‌ها از مرز اردن برای آن ها ارسال می‌شود.

2- جبهه شمالی که در شهرهای درعا، ادلب، حلب و حتی لاذقیه واقع است که با استفاده از مرز ترکیه تروریست فعال در شمال سوریه پشتیبانی می شوند.

3- جبهه میانی که در حمص فعال است که به وسیله غربی و از کانال لبنان تدارک می شود.

حال نقش اردن در جنگ سوریه چیست؟ اردن یکی از گذرگاه‌های جبهه‌های جنگ علیه سوریه است که امکانات نظامی و پشتیبانی عربستان از خاک اردن می گذرد و به جبهه جنوبی سوریه می رسد. اردن به دلیل این نقش ایزائی و منفی نسبت به سوریه از آمریکا خواسته که تحت حمایت این کشور قرار گیرد؛ زیرا نگران حمله و تلافی دولت سوریه است. آمریکا نیز در اردن مانوری برگزار کرد و هواپیماهای F16 ، سیستم ضد موشک پاتریوت و ... را در اردن بعد از مانور باقی می‌گذارد. این درخواست دولت اردن از آمریکا خود نشان می دهد که تا چه حد این کشور در توطئه علیه سوریه نقش دارد و به همین دلیل نگران آینده است.

بصیرت: بعد از برگزاری همین رزمایش که اشاره کردید، بخشی از نیروهای آمریکا در اردن باقی ماندند، آیا می توان این موضوع را حرکتی از قبل برنامه ریزی شده برای ورود آمریکا به سوریه دانست؟
رویوران: رزمایش برگزار شده به هر حال هماهنگی آمریکا و اردن بود، هرچند سال یک بار این دو کشور چنین مانوری را برگزار می کردند، اما این بار کاملا معنی دار بود، یعنی اینکه مانور برگزار شد ولی بسیاری از امکانات برای حفظ اردن در مقابل هرگونه واکنش از طرف سوریه بر جا گذاشته شد که بحث موشک های پاتریوت و هواپیماهای F16 از این جمله هستند. علاوه بر این بین 600 الی 800 نفر از نیروهای آمریکایی در اردن باقی ماندند که حدس و گمان در مورد نقش آنها خیلی زیاد است. بعضی ها این نیروها را در ارتباط با آموزش نیروهای مخالف سوریه تعریف کردند. بعضی دیگر می گویند حضور آنها به این علت است که در صورت فروپاشی نظام سوریه، این نیروها با توجه به شناسایی محل استقرار سلاح های شیمیایی به سرعت این سلاح ها را تحت سلطه خودشان قرار دهند تا سلاح‌های شیمیایی در اختیار تروریست ها قرار نگیرد. البته این ادعا در حالی است که تروریست ها توسط کشورهای غربی ها به انواع سلاح‌ها مسلح می شوند.

بصیرت: با توجه به هشدار جدی روسیه به غرب در قبال هرگونه دخالت نظامی در سوریه و همچنین موافقت سوریه با ورود بازرسان سازمان ملل به آنجا، تا چه اندازه موضوع حمله به سوریه جدی است؟

رویوران: به نظر من حمله به سوریه همچنان غیر محتمل است زیرا : اولا دولت سوریه با ورود بازرسان سازمان ملل و  بازدید از حومه دمشق موافقت کرده‌ است.ثانیا آمریکا از عراق فرار کرد و برای خروج از افغانستان با طالبان وارد گفتگو شده است. حال کشوری که از عراق فرار کرده و از افغانستان سعی می کند بیرون برود آیا خودش را درگیر جنگی دیگری می کند؟ من می گویم بعید است.آیا ممکن است آمریکا با چند موشک کروز سوریه را مورد حمله قرار بدهد؟ بله، این احتمال وجود دارد. هدف آمریکا سرنگونی رژیم بشار اسد است که با شلیک چند موشک تحقق نخواهد یافت.
بصیرت: عربستان و قطر از بحث دخالت ��ظامی غرب در سوریه به شدت حمایت می کنند، موضع ترکیه در این زمینه چیست؟

رویوران: ترکیه هم غرب را تشویق می کن�� تا در بحران سوریه دخالت کند. چون تا کنون دخالت‌های عربستان، قطر و ترکیه منجر به تغییر نظام در سوریه نشده است، لذا ترکیه احساس می کند ورود آمریکا به عنوان یک قدرت برتر می تواند این کار را انجام دهد. اما نظام سوریه کماکان سرپا مانده و ابتکار عمل را در دست دارد. مخالفان را در مناطق القیصر، ترکلان و حمص شکست داده و مناطق زیادی را در حال پاکسازی است و این معنایش شکست طرح ترکیه در سوریه می باشد. قطعا در آینده چنانچه دولت سوریه بتواند بر این بحران فائق آید در ارتباط با ترکیه اقدامات تلافی جویانه‌ای خواهد کرد و روی نقطه ضعف بزرگی ترکیه یعنی مسأله کردها حساب ویژه‌ای باز کرد�� است.اساسا نظام سوریه دو نوع مخالف دارد. یک مخالفان سیاسی که یکسری از گروه های 16 گانه‌ای هستند که عمدتا در نشست دوستان سوریه در ایران دعوت شدند. آنها مخالف آقای بشاراسد هستند اما از طریق مسالمت آمیز و انتخابات به دنبال تغییر نظام هستند. بخشی از آنها مثل جمیل قدوری معاون نخست وزیر است، علیرغم اینکه با سرنگونی نظام موافق هستند اما در حاکمیت حضور دارند.

دوم گروه‌هایی مثل ارتش آزاد سوریه و جبهه معارضان هستند که در قطر شکل گرفت. این گروه‌ها مخالف نظام سوریه هستند که از طریق قوای قهریه و جنگ مسلحانه به دنبال براندازی نظام هستند. حامی اصلی این گروه‌ها ترکیه، قطر و عربستان می باشند لذا بشار اسد با دو نوع گروه مخالف مواجه است: 1- گروه داخلی و مسالمت آمیز 2- گروه خارجی و مسلح

بصیرت: در مجموع آیا بین کشورهای غربی و آمریکا در موضوع حمله به سوریه اتفاق نظر وجود دارد؟ یعنی غیر از مخالفت روسیه، چین و ایران، خود غربی ها با چه موانع داخلی برای حمله به سوریه مواجه هستند؟

رویوران: اولا توافقی بین روسیه و ترکیه در ارتباط با ژنو2 وجود دارد و آن اینکه بحران سوریه باید به صورت مسالمت آمیز حل شود. از زمانی که توافق شده تا الان مخالفان سوریه موفق نشدند وضعیت و تکلیف خودشان را روشن کنند. اینها با هم درگیر هستند و نمی توانند هیات واحدی را تشکیل دهند از همین رو نمی توانند در ژنو2 شرکت کنند و امتیازاتی بگیرند چون در وضعیت ضعیفی قرار دارند. به همین دلیل من تصور می کنم آنچه که در جریان است دادن یک اعتماد به نفس ، یک برگ جدید به دست مخالفان با این مضمون است که شما حمایت آمریکا را دارید بروید ژنو گفتگو کنید، دولت سوریه تحت فشار است و ممکن است امتیازات بیشتری بدهد. لذا تصور می کنم این تهدیدهای فعلی بیشتر بعد سیاسی و روحیه دهی را برای گروه‌های مخالف دارد.اما در صورت حمله آمریکا به سوریه، متاسفانه چین و روسیه کاری از پیش نخواهند برد. یعنی کاری نخواهند کرد و فقط این اقدام آمریکا را محکوم خواهند کرد. این گونه نیست که آنها وارد جنگ شوند و یک جنگ جهانی در سوریه در بگیرد. جمهوری اسلامی ایران یک پیمان دفاعی مشترک با سوریه دارد که در مقابل هرگونه حمله باید به گونه ایی حمایت کند که این خودش نظام را در مقابل یک تصمیم گیری سخت قرار خواهد داد. اما من تصور می کنم آمریکا الان در شرایط خوبی برای حمله نیست. جنگ هزینه دارد، آمریکا بحران مالی دارد و اوباما خودش ذاتا ضدجنگ است و این موضوع را در خروج آمریکا از عراق و افغانستان نشان داده است لذا ورود به یک جنگ دیگر با ذات و رفتار آقای اوباما همخوانی ندارد. در ضمن موافقت دولت سوریه برای ورود بازرسان سازمان ملل برای بررسی استفاده از سلاح شیمیایی و ممانعت مخالفان با حضور آنان و نیز روکردن تصاویر ماهواره ای روسیه از مناطقی که تروریست ها حضور دارند و نشان می دهد آن ها سلاح شیمیایی استفاده کرده اند، در تغییر دیدگاه جنگ جویانه مؤثر است، اما تاکنون غرب برای تحقق اهداف سیاسی خود این اسناد را که ثابت می کند تروریست ها سلاح شیمیایی استفاده کرده اند، نادیده گرفته است./

با تشکر از جناب آقای دکتر رویوران که وقت خود را در اختیار پایگاه بصیرت قرار دادند.

مصاحبه از وحید قاسمی

تنظیم و ویرایش: سید محسن طاهری