اندیشکده محافظهکار شورای سیاست خارجی آمریکا (AFPC) نوشت: «در ماههای اخیر، دولت ترامپ دیپلماسی خود را در منطقه استراتژیک و مهم آسیای مرکزی بزرگ، که میان روسیه، چین و ایران قرار دارد، تشدید کرده است. این دولت میانجی اعلام صلح بین ارمنستان و آذربایجان شد و به حدود چهار دهه خصومت پایان داد. بخشی از این توافق شامل ایجاد یک مسیر ترانزیت مهم بود که شرکتهای آمریکایی آن را اداره خواهند کرد. به تازگی، ترامپ میزبان رؤسای جمهور پنج کشور آسیای مرکزی در کاخ سفید بود و ابتکار عمل را برای شامل کردن قزاقستان در پیمانهای ابراهیم به کار برد.»
این اندیشکده افزود: «این اقدامات نشاندهنده بازگشت آمریکا به آسیای مرکزی بزرگ است. این بازگشت، به نوبه خود، با افزایش اخیر نفوذ ترکیه در منطقه، که قابل توجهترین موازنه در برابر سلطه روسیه و چین در مدت زمان طولانی است، تسهیل شده است. با این حال، روسیه و ایران به آرامی تسلیم نخواهند شد.»
شورای سیاست خارجی آمریکا با بیان اینکه مسکو و تهران ابزارهایی برای خراب کردن آنچه آمریکا در حال ساختن آن است، در اختیار دارند، تصریح کرد: «اگر ابتکارات آمریکا قرار است موفق شود، واشنگتن باید با تهدیدهای روسیه و ایران مقابله کند. دورنمای موفقیت واشنگتن در منطقه در صورتی افزایش خواهد یافت که کشورهای آسیای مرکزی و آذربایجان به عنوان یک اتحادیه واحد در نظر گرفته شوند.»
به ادعای این اندیشکده، ابتکارات دولت ترامپ بازگشت نفوذ آمریکا را در این منطقه مهم ژئوپلیتیکی، که شامل آسیای مرکزی، دریای خزر و قفقاز جنوبی میشود، به همراه دارد. در دو دهه گذشته، واشنگتن نقش معناداری در منطقه نداشته است. بیتوجهی آمریکا به آسیای مرکزی بزرگ، با توجه به جایگاه منطقه به عنوان محل تلاقی قدرتهایی از جمله روسیه، ایران، ترکیه و چین و همچنین منابع انرژی فراوان و منابع معدنی حیاتی آن حیرتآور بود.
این اتاق فکر آمریکایی در ادامه تصریح کرد: «با کنار گذاشتن این بیتوجهی، توافقهای اخیر نشان میدهد که شرکتهای آمریکایی اکنون یک مسیر ترانزیت حیاتی در منطقه را اداره خواهند کرد، که اطمینان میدهد واشنگتن در تحولات امنیتی منطقه درگیر خواهد بود. این جاده احتمالاً در سال ۲۰۲۶ به بهرهبرداری میرسد و شامل پیوندهای ریلی و جادهای است. راهآهن افزایش ترافیک محمولهها از دریای سیاه تا مرز با چین را امکانپذیر خواهد کرد. تجارت انرژی در منطقه نیز افزایش خواهد یافت و احتمالاً مسیرهای جدیدی در سال ۲۰۲۶ ایجاد خواهند شد.»
شورای سیاست خارجی آمریکا افزود: «بازگشت واشنگتن به منطقه با چندین تحول ژئوپلیتیکی اخیر تسهیل شده است. شاید مهمترین آن، ظهور اتحادیه کشورهای ترک زبان باشد که ترکیه را با آذربایجان در قفقاز جنوبی و قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان در آسیای مرکزی متحد میکند. کشورهای آسیای مرکزی اخیراً آذربایجان را به عنوان عضو کامل مکانیسمهای رسمی همکاری آسیای مرکزی گنجاندهاند که همکاری منطقهای را بیشتر تقویت میکند. این اتحادیه برای اولین بار موازنهای در برابر روسیه و چین در منطقه ایجاد میکند و به همین ترتیب بازدارندگی خاصی در برابر مداخله مسکو در امور داخلی کشورهای منطقه- از جمله تلاشهای آن برای دور نگه داشتن آمریکا- فراهم میکند. واشنگتن از طریق افزایش همکاری با آسیای مرکزی، گسترش چین در منطقه را محدود میکند، بدون اینکه آمریکا مجبور به مقابله مستقیم با پکن باشد.»
این اندیشکده محافظهکار با تأکید بر اینکه روسیه هنوز در ارمنستان، دو پایگاه نظامی دارد و تقریباً تمام زیرساختهای استراتژیک این کشور، از جمله بخش انرژی آن را کنترل میکند، نوشت: «حمله موشکی اخیر روسیه با موشک اسکندر به سفارت آذربایجان در کییف احتمالاً به طور تصادفی رخ نداده است و نشاندهنده تلاش مسکو برای ارعاب باکو است. موفقیت آمریکا در آسیای مرکزی بزرگ نیازمند تمرکز مستمر برای خنثی کردن تهدیدهای روسیه و ایران است.»
این اندیشکده خاطرنشان کرد: «ترامپ همچنین باید خطوط قرمز روشنی برای ایران مشخص کند. ضروری است که به تهران اجازه داده نشود ایجاد پیوندهای ریلی و جادهای را که ترکیه و غرب را از طریق قفقاز جنوبی به آسیای مرکزی متصل خواهد کرد، مختل کند. تحقق این کریدور به کشورهای آسیای مرکزی کمک میکند تا از وضعیت محصور در خشکی خود خارج شوند و با بازارهای جهانی ارتباط برقرار کنند، و باید در سالهای آینده یک اولویت کلیدی آمریکا باشد. این کریدور همچنین دسترسی و نفوذ بیشتری را به ایالات متحده در منطقه مهم ژئوپلیتیکی آسیای مرکزی بزرگ میدهد و روسیه، چین و ایران را تحت کنترل نگه میدارد.»