شلیک قلم به دیکتاتوری دیجیتال

در دنیایی که مدعیان آزادی بیان، کوچک‌ترین نشانه از قهرمانان مقاومت را در فضای مجازی برنمی‌تابند و با انسداد صفحات و مجازات‌های دیجیتال به جنگ تصویر می‌روند، هنرمندان دغدغه‌مند جهان با سلاح «طرح و رنگ» به میدان آمده‌اند. نمایشگاه بین‌المللی «ترور آن‌لاین» پاسخی هنرمندانه به این سانسور نظام‌مند و تناقض آشکار است. نمایشگاهی که این روز‌ها در حوزه هنر برپاست. «مسعود شجاعی طباطبایی»، دبیر این رویداد و چهره شناخته‌شده هنر کاریکاتور، در این گفت‌و‌گو از جزئیات حضور هنرمندانی از ۶۱ کشور جهان، ماهیت جنگ ترکیبی در فضای مجازی و تلاش برای به چالش کشیدن خطوط قرمز جعلی غرب می‌گوید.

ابتدا از آمار آثار رسیده و جغرافیای حضور هنرمندان بگویید.

خوشبختانه این فراخوان با استقبال بسیار گسترده‌ای روبه‌رو شد. هنرمندانی از ۶۱ کشور جهان در این حرکت مشارکت کردند که در مجموع ۱۸۶۰ اثر در دو بخش کارتون و پوستر به دبیرخانه رسید. در حال حاضر، ۳۰۰ اثر کارتون و ۱۰۰ پوستر برگزیده در گالری «عالی» و خانه عکاسان حوزه هنری در معرض دید عموم قرار گرفته است. نکته جالب توجه، تنوع جغرافیایی شرکت‌کنندگان است؛ هنرمندانی از ایران، اندونزی، ترکیه، چین، برزیل و کوبا بیشترین سهم را داشتند و حضور چهره‌های مطرح ۴۳ کشور در میان آثار، وزن بین‌المللی بالایی به این رویداد بخشیده است.

نام «ترور آن‌لاین» هوشمندانه انتخاب شده است؛ چرا این عنوان را برگزیدید و هدف اصلی‌تان از این رویداد چیست؟

این عنوان در واقع عصاره پیامی است که ما به دنبال انتقال آن هستیم. هدف اصلی ما افشای تناقض آشکار دنیای غرب در بحث آزادی بیان است. آنها از یک سو توهین به مقدسات و پیامبران الهی را تحت لوای آزادی‌بیان مجاز می‌شمارند، اما از سوی دیگر، اجازه انتشار یک تصویر ساده از فرماندهان مقاومت را نمی‌دهند. این رویکرد دوگانه و «ترور شخصیت و تصویر» در فضای مجازی، هسته اصلی این نمایشگاه است.

به تجربیات شخصی خودتان در این زمینه اشاره کردید؛ آیا هنر می‌تواند در برابر این انسداد دیجیتال بایستد؟

بله، شخصاً تجربه کرده‌ام که حتی یک اشاره کوتاه به جبهه مقاومت در فضای مجازی منجر به شناسایی دیوایس و مسدودسازی کامل می‌شود. اما هنر تجسمی، به‌ویژه کارتون و گرافیک، زبانی بین‌المللی دارند. این هنر‌ها مرز‌ها را درمی‌نوردند و پیام‌شان جهانی است. ما با همکاری «مکتب حاج قاسم» و همفکری استادانی، چون مسعود نجابتی، به این نتیجه رسیدیم که باید با همین زبان بین‌المللی به مقابله با سایبرتروریسم و بیوتروریسم برویم. هنرمندان ما توانمندی بالایی در این جنگ رسانه‌ای دارند و نباید ساکت بنشینند.

بسیاری معتقدند جوایز رویداد‌های هنری در ایران قدرت رقابت با جشنواره‌های بزرگ جهانی را ندارد. در «ترور آن‌لاین» وضعیت چگونه است؟

ما می‌دانیم که پشت رویداد‌های جهانی، اتاق فکر‌های جدی و حمایت‌های مالی کلان قرار دارد، اما ما با «وجدان و فطرت» هنرمندان سروکار داریم. با این حال، سعی کردیم جوایز را به استاندارد‌های بین‌المللی نزدیک کنیم. برای نفرات اول تا سوم در هر بخش به ترتیب ۲۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۱۰۰۰ یورو به همراه تندیس در نظر گرفته شده و چندین جایزه ۵۰۰ یورویی نیز به برگزیدگان ویژه تعلق می‌گیرد تا انگیزه‌ای برای تداوم این مسیر باشد.

به عنوان سؤال آخر، خروجی این آثار قرار است تنها در گالری‌ها بماند یا برنامه گسترده‌تری دارید؟

برنامه ما فراتر از یک نمایشگاه فیزیکی است. علاوه بر نمایشگاه آنلاین در پایگاه (artimag.ir)، به دنبال خروجی‌های ترکیبی، مانند تبدیل پوستر‌ها به موشن‌گرافیک و پویانمایی هستیم تا برد رسانه‌ای بیشتری داشته باشند. همچنین با همکاری شهرداری، اکران‌های شهری و نمایشگاه‌های دوره‌ای را در دستور کار داریم. هرچند بضاعت ما در حوزه تجسمی محدود است، اما معتقدیم همین تلاش‌ها هم می‌تواند در برابر هجمه رسانه‌ای دشمن، کاری بزرگ و اثرگذار رقم بزند.