کاریکاتوریست‌های جهان علیه قمارباز

یکی از رویداد‌های هنری با هدف مواجهه و بازخوانی سیاست‌های امروز دولت آمریکا، مسابقه کارتون و کاریکاتور ترامپیسم است. مسابقه‌ای که اولین بار سال ۱۳۹۶ با حضور ۵۸۵ هنرمند از ۷۵ کشور جهان و دوره دوم آن در سال ۱۳۹۸ با حضور ۶۲۵ هنرمند از ۷۹ کشور جهان در تهران برگزار شد. دوره سوم این رویداد نیز آبان ماه امسال کلید خورد. بعد از اتمام فراخوان، هنرمندان ۶۸ کشور در سومین مسابقه ترامپیسم شرکت کردند. حمایت ترامپ از حمله رژیم صهیونیستی به ایران، پشتیبانی ترامپ از نسل‌کشی در غزه، ترامپ و نژادپرستی، ترامپ و سانسور و... ازجمله محور‌های موضوعی آثار شرکت‌کننده است.

کار داوری سومین مسابقه ترامپیسم به پایان رسیده و نمایشگاه آثار برگزیده نیز به زودی برگزار خواهد شد. به بهانه این رویداد و حوادث اخیر جهان‌ـ و ایضا ایران‌ـ با متولی سومین مسابقه ترامپیسم «سیدمحمدیاشار نادری» رئیس سازمان هنری و امور سینمایی دفاع مقدس و مقاومت گفت‌و‌گو کردیم.

بسیاری معتقدند دوره ترامپ تنها یک مقطع خاص در سیاست آمریکاست. شما این تحلیل را چگونه می‌بینید؟

نگاه من این است که ترامپیسم تنها یک دوره سیاسی نیست؛ بلکه نمایشی عریان از ماهیت نظام سلطه است. آمریکا در دهه‌های گذشته تلاش می‌کرد رفتار‌های استکباری خود را پشت نقاب دیپلماسی و ادبیات فریبنده پنهان کند، اما در سال‌های اخیر خودشان با رفتار و عملکردشان پرده را کنار زدند. اتفاقاتی که در این مدت رخ داد، حتی اگر میلیون‌ها دلار برای روشنگری صرف می‌شد، چنین تأثیری نداشت. امروز مردم جهان به‌ویژه در قبال جنایات رژیم صهیونیستی بیدار شده‌اند و رسانه‌های سلطه نمی‌توانند این بیداری را خاموش کنند.

تحلیل شما از شخصیت دونالد ترامپ چیست؟

ترامپ صریح‌ترین تجسم خودخواهی، نژادپرستی و دروغ ساختاری در سیاست آمریکاست. درست است که رؤسای‌جمهور پیشین نیز همین ویژگی‌ها را داشتند، اما تلاش می‌کردند چهره خود را بزک کنند. تفاوت ترامپ این بود که بدون پرده صحبت می‌کرد و همان منطق پنهان سیاست آمریکا را آشکارا بر زبان می‌آورد.

در حوزه رفتار سیاسی، ترامپیسم چه ویژگی‌هایی دارد؟

رفتار‌های او ترکیبی از پوپولیسم، قانون‌گریزی و سلطه‌طلبی است. خروج آمریکا از برجام، پیمان پاریس و یونسکو نمونه‌هایی روشن از این نگاه است. حمایت بی‌پرده او از رژیم صهیونیستی نیز در همین راستا قابل فهم است. هرجا امکان جنگ نظامی نبود، به جنگ اقتصادی و تحریمی روی آورد. درواقع ترامپیسم، یعنی برتری منافع آمریکا بر هر ارزش انسانی دیگر.

آیا ترامپیسم را صرفاً به ترامپ محدود می‌دانید یا یک مکتب سیاسی؟

ترامپیسم فراتر از ترامپ است؛ یک مکتب فکری است که بر فردگرایی افراطی، مصرف‌گرایی، فریب و بی‌اخلاقی تکیه دارد. در این مکتب، عدالت مفهومی ندارد و روابط بین‌الملل بر مبنای قدرت و فشار تعریف می‌شود. هرچه منطق قدرت‌محور قوی‌تر باشد، همان‌قدر به ذهنیت ترامپیستی نزدیک‌تر می‌شویم.

هنر در تقابل با ترامپیسم و درجهت افشای سیاست‌های آمریکا چه نقشی می‌تواند ایفا کند؟

هنر، به‌ویژه کاریکاتور، زبانی جهانی دارد؛ زبانی که می‌تواند فریب، تبعیض و نژادپرستی را به چالش بکشد. هنرمندان رسالت دارند که حقیقت را روایت کنند و با ابزار هنر از دروغ‌های سازمان‌یافته پرده بردارند. هجو ترامپ در واقع هجو یک جهان‌بینی است؛ جهان‌بینی‌ای مبتنی بر زورگویی، تحقیر و خشونت که کرامت انسانی را فدای منافع خود می‌کند؛

و سخن پایانی؟

از همه رسانه‌های حقیقت‌جو به‌ویژه رسانه‌های محور مقاومت دعوت می‌کنم از ظرفیت خود برای تبیین واقعیت‌ها و روشن‌سازی افکار عمومی استفاده کنند. «هنر» و «رسانه» دو بال اصلی بیداری وجدان جهانی‌اند و باید تاریخ این دوران را درست برای نسل‌های آینده روایت کنند.