«حمید حاج اسماعیلی» کارشناس و تحلیلگر بازار کار در گفتوگو با «صبح صادق» درباره بررسیهای میدانی توزیع و تخصیص کالابرگ به گروههای مختلف درآمدی به چند نکته مهم اشاره کرد و گفت: «پیش از اینکه دولت موضوع کالابرگ یک میلیون تومانی را مطرح کند، انتقادهای زیادی نسبت به رویکرد دولت در لایحه بودجه از سوی دهکهای مختلف درآمدی مطرح میشد؛ موضوعی که در خصوص یارانهها نیز مطرح بود.»
وی در این باره گفت: «از این رو نسبت به رویکرد دولت در بخش یارانهها و کالابرگ انتقاداهایی وجود داشت و وجود دارد؛ زیرا اعتبار مشخصی برای این موضوع و ماههای آتی در نظر گرفته نشده است. با اینکه مجلس دولت را موظف به بازنگری در موضوع دستمزد و یارانهها و ارائه برنامه مشخص کرد؛ اما دولت در این زمینه اقدام مشخصی انجام نداده و متأسفانه همچنان ابهامات گذشته برای تعیین اعتبار ثابت در بخش یارانه و کالابرگ وجود دارد.»
این کارشناس بازار کار یادآور شد: «به این دلیل و با توجه به اینکه مجلس شورای اسلامی ۲ درصد ارزش افزوده مورد نظر دولت را که قرار بود افزایش بیاید، حذف کرد، ابهام دیگری درباره تأمین منابع مالی یارانه و کالابرگ یک میلیون تومانی ایجاد شده است؛ چرا که دولت یکی از منابع تأمین مالی حمایتهای خود را افزایش دو درصدی مالیات بر ارزش افزوده عنوان کرده بود؛ در حالی که اکنون این میزان افزایش حذف شده و عملا دولت از این طریق درآمد جدیدی کسب نخواهد کرد. ضمن اینکه با توجه به افزایش میزان تورم و اینکه یارانه یک میلیون تومانی نمیتواند جوابگوی تورمهای افزایش یافته باشد؛ لذا دولت باید مبلغ کالابرگ را افرایش دهد؛ در حالی که منابع مشخصی را برای آن تعیین نکرده است. پس از این نظر هم ابهامات تأمین و تعیین محل ریالی کالابرگ بیشتر شده است.»
وی در این باره یادآور شد: «برای اینکه بخش قابل توجهی از جامعه که یارانه و کالابرگ دریافت میکنند، نگران نشوند، بیشک دولت باید به مردم شفاف توضیح دهد که از چه راهی منابع مالی کالابرگ و یارانه نقدی را تأمین میکند. وقتی میدانیم دولت دچار کسری بودجه است و موظف به اصلاحاتی در حوزه دستمزدها شده؛ بنابراین رقمهای سنگینی به دولت تحمیل میشود که محل تأمین منابع آن مشخص نیست. با توجه به اینکه گفته میشود احتمال اینکه بودجه سال آینده با چیزی حدود ۵۰۰ همت کسری همراه باشد؛ لذا مردم نگران منابع مالی یارانه و کالابرگ در سال آینده هستند.»
این کارشناس و تحلیلگر بازار کار معتقد است: «مسئله حائز اهمیت این است که دولت همچنان منابع اعتباری ثابت کالابرگ و یارانه را مشخص نکرده است؛ هر چند احتمالاً بخش قابل توجهی از این منابع باید از اقدام دولت برای حذف ارز ترجیحی تأمین شود. همانطور که میدانیم گفته میشود و قرار است طی ماههای آینده تمامی ارزهای ترجیحی به جز ارز ترجیحی دارو حذف شود؛ اما با نگاهی به افزایش قیمتهایی که نه فقط درچند قلم کالا، بلکه در قیمت تمامی کالاها اتفاق افتاده است، مردم از این موضوع نگران هستند که اگر دولت نتواند اعتبار کالابرگ را افزایش دهد، چه بر سر معیشت آنها میآید. مجموع مسائل موجود این مسئله را قطعی میکند که میزان حمایتهای دولت باید افزایش یابد؛ اما دولت هنوز منابع لازم برای این حمایتها را مشخص نکرده است.»
حاج اسماعیلی در این باره توضیح بیشتری داد و گفت: «بعد از اعلام حذف ارز ترجیحی از سوی دولت شاهد افزایش قیمت همه کالاها بودیم، به نحوی که طی هفتههای گذشته روغن در بازار برای چند روزی دچار کمبود شد؛ زیرا برخی از شرکتها روغنهای خود را از بازار جمعآوری کردند، چرا که تولیدکنندهها مترصد افزایش قیمت بودند. افزایش قیمتها به گفته سخنگوی دولت قرار بود در چند قلم کالا رخ دهد؛ در حالی که امروز همه کالاها و خدمات از حذف ارز ترجیحی متأثر شده و افزایش قیمت قابل توجهی یافتهاند.»
این کارشناس اقتصادی گفت: «با اینکه مسئولان نسبت به نگرانیهای مردم در تأمین معیشت حداقلی آگاه هستند؛ اما در خصوص موضوع اعطای یارانه و کالابرگ به مردم تناقضهای زیادی در گفتار مسئولان دیده میشود. برای نمونه، وزیر کار تأکید دارد به همه دهکها به جز دهک ۱۰ کالابرگ داده شده است؛ اما بسیاری از مردم کالابرگ نداشتهاند یا اینکه دهکبندیها درست نیست. در جای دیگر گفت شد حتی دهک ده هم کالابرگ دریافت میکند و... در واقع گاها اظهارات دولتیها هماهنگ و یکسان نیست.»
حاج اسماعیلی یادآور شد: «عموماً دهک ده افرادی با درآمدهای بسیار بالا نیستند، مثلا بازنشستگانی که درآمدهای سی میلیونی دارند یا برخی از کارمندان معمولی و... نیز جزء دهک ده دستهبندی شدهاند.» وی گفت: «به هرحال با حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمتها به معیشت بسیاری از افراد آسیب رسیده است، اما برخی از این افراد هنوز از دریافت همین کالابرگ نیز محروم ماندهاند.»
وی در ادامه بحث تصریح کرد: «مسئولان و متولیان امر بر این نکته تأکید دارند که یارانه به هشتاد میلیون ایرانی داده میشود؛ در حالی که این رقم درست نیست، زیرا بسیاری در حوزه کارگری و کارمندی یارانهای دریافت نکردهاند و به زعم وزارت رفاه در دهک ده دستهبندی شدهاند. با توجه به اینکه در ایران دهکبندیهای بالای ۱۰ نداریم، لذا کسانی که حقوق سی میلیون تومانی دریافت میکنند، از نظر دولت ثروتمند و مساوی با تجار و بازرگانان یا افراد با درآمدهای بسیار بالا هستند، بنابراین این شرایط موجود با اظهارات آقای وزیر در تعارض است، اینکه میگویند هر کسی به صرف اینکه بازنشسته باشد و حقوق بگیر باشد، مشمول دریافت کالابرگ میشود و دولت به تمکن مالی وی توجهی ندارد، درست و واقعی نیست.»
حمید حاج اسماعیلی در خصوص چرایی یک میلیون تومانی شدن رقم کالابرگ نیز گفت: «به نظر میرسد به غیر از بحث حذف ارز ترجیحی و تبعات تورمی آن یکی از دلایل افزایش رقم کالابرگ کاهش استفادهکنندگان از کالابرگ است که طی ماههای اخیر کاهش چشمگیری داشته است.»
این کارشناس و تحلیلگر بازار کار یادآور شد: «وقتی طی چند ماه اخیر نزدیک به سی میلیون نفر از دریافت کالابرگ حذف شدهاند، نشان میدهد بخش زیادی از حقوق بگیران وکارمندان مشمول دریافت کالابرگ نیستند مگر اینکه دولت در این خصوص شفافسازی کند و با سند و مدرک نشان دهد به هشتاد میلیون نفر کالابرگ و یارانه میپردازد.»
وی در پایان گفتوگو تصریح کرد: «امید میرود اعطای کالابرگ با توجه به افزایش صد تا چهارصد درصدی قیمت برخی از اقلام خوراکی و بسیاری از کالاها به همه اقشار جامعه مد نظر دولت باشد و دولت توجه ویژهای به پرداخت یارانه و کالابرگ به بازنشستگان و کارمندان داشته باشد.»