از سرگرمی دیجیتال تا تهدید امنیت ملی

در سال‌های اخیر، همزمان با گسترش زیست‌بوم دیجیتال و افزایش وابستگی کاربران به سکو‌های برخط، شاهد ظهور و گسترش نوعی از تهدید‌های نوین هستیم که در ظاهر با عنوان «بازی» یا «سرگرمی آنلاین» معرفی می‌شوند، اما در واقع بخشی از جورچین جنگ ترکیبی دشمن علیه جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌آیند. پایگاه‌ها و برنامه‌های شرط‌بندی برخط، امروز دیگر صرفاً یک آسیب اجتماعی یا انحراف فرهنگی نیستند، بلکه به بستری برای جمع‌آوری داده، شناسایی هدفمند و عملیات نفوذ اطلاعاتی تبدیل شده‌اند.

بررسی‌های میدانی و تحلیل‌های امنیتی نشان می‌دهد، برخی سرویس‌های اطلاعاتی معاند، به‌ویژه وابسته به رژیم صهیونیستی، از این فضا‌ها به منزله یک ابزار کم‌هزینه و کم‌ریسک برای نفوذ انسانی استفاده می‌کنند. این بستر‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین تحلیل داده، رفتار کاربران را به‌دقت رصد کرده و شاخصه‌هایی، نظیر ریسک‌پذیری، وضعیت اقتصادی، سطح مهارت دیجیتال، محل جغرافیایی و حتی گرایش‌های فکری آنان را استخراج می‌کنند.

در همین چارچوب، نمایش پیام‌هایی با عناوینی نظیر «پیشنهاد همکاری با درآمد بالا»، «فعالیت ارزی بین‌المللی» یا «فرصت شغلی آنلاین» در برخی از این محیط‌ها، نه یک تبلیغ تصادفی، بلکه بخشی از فرآیند شناسایی و جذب نیروی انسانی است. تکرار هوشمندانه این پیام‌ها، نشان‌دهنده طراحی یک سناریوی دقیق اطلاعاتی است که در آن کاربر، بدون درک ماهیت واقعی ماجرا، به‌تدریج وارد مسیر وابستگی و سپس همکاری می‌شود.

یکی از ابعاد خطرناک این فضا، امکان ایجاد پرونده‌های دیجیتال برای کاربران است. وابستگی مالی، ترس از افشا، یا ثبت سوابق فعالیت غیرقانونی، بستری مناسب برای اعمال فشار و باج‌گیری فراهم می‌کند. این همان نقطه‌ای است که تهدید سایبری به تهدید امنیتی تبدیل می‌شود. دشمن در این مرحله، با استفاده از ابزار‌های ارتباطی رمزگذاری‌شده و واسطه‌های چندلایه، تلاش می‌کند همکاری‌های به‌ظاهر ساده، اما در واقع اطلاعات‌محور را آغاز کند.

از منظر فناورانه، این روند نشان‌دهنده تلفیق عملیات روانی، جنگ سایبری و نفوذ انسانی است؛ مدلی که در دکترین‌های امنیتی غربی به‌عنوان «Hybrid Intelligence Operations» شناخته می‌شود و امروز به‌طور جدی علیه کشور‌های مستقل استفاده می‌شود.

در این وضعیت، ارتقای سواد رسانه‌ای و امنیتی کاربران، به‌ویژه جوانان، یک ضرورت راهبردی است. خانواده‌ها، نهاد‌های آموزشی و دستگاه‌های فرهنگی باید نسبت به تغییر ماهیت تهدید‌ها آگاه باشند. از سوی دیگر، برخورد حقوقی و فنی با زیرساخت‌های این پلتفرم‌ها و شبکه‌های تبلیغاتی وابسته به آنها، نیازمند هماهنگی جدی میان نهاد‌های مسئول است.

دشمن در نبرد امروز، دیگر صرفاً از مسیر‌های کلاسیک اقدام نمی‌کند. نفوذ از بستر‌های دیجیتال، بازی‌ها و پلتفرم‌های به‌ظاهر بی‌خطر، یکی از مهم‌ترین ابزار‌های جنگ ترکیبی است. بی‌توجهی به این تهدید، می‌تواند هزینه‌های امنیتی سنگینی به‌همراه داشته باشد. هوشیاری کاربران، اقدام پیش‌دستانه نهاد‌های مسئول و روایت‌گری دقیق رسانه‌های متعهد، سه ضلع اصلی مقابله با این تله نوین امنیتی است.