سرویس خارجی:
یک سال از سرنگونی قذافی گذشته است، اما لیبی همچنان شاهد درگیری داخلی میان انقلابیون و عناصر مسلح طرفدار وی است. انقلاب لیبی با وجود طرفداران وفادار قذافی نتوانسته است به طور کلی طومار این دیکتاتور را در هم پیچد. یک سال از سرنگونی معمر قذافی، دیکتاتور لیبی سپری میشود، اما لیبی بعد از ورود نیروهای ناتو به این کشور ثبات خود را از دست داده است. این کشور طی یک سال همواره صحنه درگیری میان عناصر مسلح طرفدار قذافی و نیروهای انقلابی بوده است. وجود قبایل مختلف در شهرهای این کشور و درگیری میان این قبایل هم به نوبه خود در بیثباتی این کشور نقش داشته است. حکومت این کشور هنوز هم نتوانسته است عناصر مسلح این کشور را خلع سلاح و آنها را با ارتش این کشور همسو کند. اگرچه انتخابات پارلمانی در لیبی با موفقیت انجام شد، اما با توجه به گرایشها و ایدئولوژیهای مختلف نمایندگان پارلمان، آنها نتوانستند در تشکیل دولت نقش موثری داشته باشند و این کنگره هم با شکست مواجه شد و لیبی پس از یک سال از سرنگونی قذافی هنوز هم تلاش میکند تا یک قدم به جلو بردارد.
ادامه درگیریها
بنا به گزارش بی.بی.سی عربی فقط در درگیریهای یک هفته، 26 نفر در لیبی جان باختند. خبرهای ضد و نقیضی درباره این درگیریها که میان نیروهای دولتی این کشور و عناصر مسلح در شهر بنی ولید (پایگاه نظام سابق لیبی معمر قذافی) رخ داد، منتشر شد. برخی اخبار حاکی از این است که «موسی ابراهیم» سخنگوی نظام سابق این کشور در این درگیریها دستگیر شده است. در حالی که اخباری هم بیانگر این است که وی در خارج از کشور لیبی ساکن است.
خبرگزاری فرانسه هم از شدت درگیریها و کشته شدن 26 نفر و مجروح شدن 200 تن دیگر سخن گفت. بنا به گزارش این خبرگزاری سرهنگ «علی شیخی» سخنگوی رسمی ستاد کل ارتش لیبی گفت: نیروهای هوادار دولت لیبی شهر بنیولید را تصرف و طرفداران نظام سابق را از آنجا بیرون راندند که در نتیجه درگیری سختی در این منطقه رخ داد. گزارش منابع بیمارستانی حاکی است تعداد کشتهشدگان این درگیری 26 نفر و تعداد مجروحان بیش از دویست نفر بود. خبرگزاری فرانسه گزارش داد «سالم واعر» فرمانده نظامی مشهورترین گروه مسلح در شهر بنی ولید گفته است: در این شهر گلولهباران سنگین انجام شده است. وی مقامات دولتی لیبی را متهم کرد که به شبهنظامیان چراغ سبز نشان دادند تا ما را هلاک کنند.
لیبی همچنان در اسارت
«محمد یوسف مقریف» رییس کنگره ملی لیبی نیز طی اظهاراتی که در خبرگزاری فرانسه به مناسبت اولین سالگرد سرنگونی قذافی منتشر شد، گفت: با وجود اینکه یک سال از این رویداد میگذرد، لیبی هنوز به طور کامل از عناصر رژیم سابق آزاد نشده است.
وی ادامه داد: حملاتی که در شهر بنی ولید به وقوع میپیوندد مردم این شهر را هدف قرار نداده، بلکه جنایتکاران و عوامل نفوذی را هدف قرار داده است. برخی فکر میکنند که این اقدام برای پاکسازی نژادی یا کشتار جمعی است، اما این اقدام برای احیای قانون است. هیات سازمان ملل در لیبی نیز از حوادث لیبی ابراز نگرانی کرد. «طارق متری» فرستاده سازمان ملل در لیبی طی بیانیهای اعلام کرد: برای سازش ملی وثبات پایدار در لیبی باید از طریق واسطهها، صلح و سازش در این کشور برقرار شود.
وی از وجود کوتاهی در تشکیل ارتش و نیروی پلیس سخن گفت و در ادامه افزود: مقامات در خلع سلاح شورشیان این کشور و تلفیق آنها در ارتش شکست خوردهاند. طارق متری گفت: تاخیر در احیای فعالیت و اصلاح روند قضایی در این کشور مانع آشتی ملی شده است. خبرگزاری «التضامن» لیبی هم در گزارشی نوشت: روزنامههای جهان اوضاع لیبی را در اولین سالگرد سرنگونی معمر قذافی دیکتاتور لیبی مورد بررسی قرار دادند. این روزنامهها نوشتند: لیبی بعد از گذشت یک سال از این ماجرا هنوز هم تلاش میکند تا یک قدم به جلو بردارد.
لیبی و مشکلات پیچیده
شبکه خبری راشاتودی درباره لیبی گزارش داد: طرابلس اکنون خود را در برابر پروندههای بینالمللی بزرگی میبیند. پروندههایی که شامل تحقیق در مورد کشته شدن قذافی و هواداران وی، پدیده گسترش سلاح در شهرها و روستاهای این کشور، کشته شدن سفیر آمریکا و درگیری میان طرفداران قذافی و نیروهای انقلابی است. روزنامه گاردین از شکست انتخابات در لیبی خبر داد و نوشت: اگرچه اولین انتخابات پارلمانی این کشور با موفقیت برگزار شد، اما به طوری غیر منتظره به شکست انجامید، چرا که بعد از گذشت سه ماه هنوز هم نمایندگان نتوانستند حکومت تشکیل دهند که علت چنین چیزی هم به دلیل تفاوت ایدئولوژی و قبیلهای است که در نمایندگان پارلمان وجود دارد. این روزنامه در ادامه افزود: لیبی امروز یک کشور یکپارچه نیست بلکه مجموعهای از فئودالها است که برخی از برخی دیگر بهترند. علاوه بر این برخی روزنامههای انگلیسیزبان نوشتند: گروههایی که دست به کشتن سفیر آمریکا در بنغازی زدهاند به جنگلها و مناطق کوهستانی پناه بردهاند. نیروهای نظامی آنها را محاصره کردهاند، ولی این نیروها در رویارویی با این گروهها ناتوان هستند. این روزنامهها به درگیری باندهای قاچاق مسلح در مرزهای این کشور با سودان، نیجریه و تونس اشاره کردهاند.
شبکه الجزیره هم گزارش داده است در یک نظرسنجی که از شهروندان لیبیایی انجام شده فعالان سیاسی، حقوقی و دیگر شهروندان این کشور بعد از گذشت یک سال از سرنگونی قذافی، به دلیل هرج و مرج از اوضاع این کشور ابراز نگرانی کردهاند. این فعالان گفتهاند که با گذشت یک سال از سرنگونی دیکتاتور، اوضاع این کشور هنوز هم فرقی نکرده است. برخی فعالان معتقدند که انقلاب لیبی فقط توانسته است سرود ملی این کشور، پرچم و برخی مسؤولان دولتی را تغییر دهد، اما در پروسه بر پیچیدن رژیم قذافی شکست خورده است.
«روسیا الیوم» بخش عربی شبکه «راشا تودی» روسیه در گزارشی از آخرین درگیریهای لیبی مینویسد: درگیریهای بنی ولید بر مراسم سالگرد مرگ قذافی سایه انداخت و آینده سیاسی کشور را در پرده ابهام فرو برود. روزنامه «الخبر» الجزایر نیز در یادداشتی به قلم «رمضان بلعمری» مینویسد: فضای قبیلهای لیبی پس از یک سال همچنان آنچه را میخواهد انجام میدهد. پس عقلای لیبی کجا رفتند که مانع از این اوضاع شوند؟ قذافی مرد و به تاریخ پیوست اما روح انتقامی که مناطق لیبی را بر مبناهای قبیلهای و عرفی اشغال کرده، چه زمانی دست از سر این کشور برمیدارد؟ نویسنده میافزاید: دوره قذافی به سر رسید و آثار او هم با مرگ سه فرزندش سیفالعرب، المعتصم و خمیس محو شد. زن و سه فرزند دیگرش هم آواره شدند تا میهمان الجزایر باشند و سیفالاسلام هم در زندان قبایل «الزنتان» است. با این شرایط چه چیزی از قذافی باقی مانده است تا درگیری بین لیبیاییها با این درجه از خشونت ادامه یابد؟ این کینه پنهان از کجا میآید؟
ابزارهای دولتی یا عوامل ناآرامی
یک سال پس از کشته شدن رهبر پیشین لیبی، انتشار خبر مرگ فرزند کوچک او در جریان درگیریهای مسلحانه شهر بنی ولید نشان از تداوم خشونتها در این کشور دارد. انتشار خبر دستگیری خمیس قذافی فرزند کوچک رهبر پیشین لیبی و اندکی بعد تایید خبر کشته شدن او از سوی مقامهای رسمی این کشور، صحنههای مشابه سال گذشته را در یادها تداعی کرد. اطلاعات ارائه شده از سوی منابع مختلف درباره نحوه مرگ معمر قذافی نیز با یکدیگر اختلافهایی آشکار داشت، اما در این میان «عمران شعبان» جوانی 22 ساله از اهالی شهر مصراته مدعی شد قذافی را با شلیک گلوله کشتهاند. زخمی شدن شعبان در شهر بنی ولید در ماه جاری و سپس مرگ او در یکی از بیمارستانهای فرانسه، سبب اوجگیری حس انتقام در میان گروههای مسلح مصراته شد. آنان دولت را تهدید کردند اگر به موضوع ورود نکند، خود دست به کار خواهند شد. البته پیش از این نیز دولت لیبی که در آستانه تغییر قرار داشت، برنامه حمله به این شهر را با عنوان مبارزه با گروههای شورشی در دستور کار داشت.
به هر حال، گرچه «مصطفی ابوشاقور» نخستوزیر لیبی، به سبب رای نیاوردن کابینه خود از سوی مجلس برکنار شد و جای خود را به «علی زیدان» داد، اما نیروهای امنیتی پیش از آن اقدام به محاصره بنی ولید کردند. گفتههای مقامهای رسمی لیبی نیز حاکی از عزم آنان برای ورود به بنی ولید داشت. ادامه دارد...