ویکی لیکس (Wiki Leaks) نام یک وب گاه است که در سال ۲۰۰۶ افتتاح شده و قسمت اول نام خود را مشابه نام دائره المعارف اینترنتی ویکی پدیا (Wiki Pedia) انتخاب کرده است به این معنا که به لحاظ عرضه اطلاعات جامعیت دارد و قسمت دوم نام خود را لیکس به معنای نشت گذارده است. از همین نام گذاری می توان به هدف ایجاد این سایت پی برد؛ افشاگری اسناد محرمانه.
شهرت این وبگاه با نشر اسناد محرمانه به شدت افزایش یافت تا جایی که مبنای استناد اطلاعات و تحلیل های گوناگون در سال های اخیر قرار گرفته است. این وبگاه در پایان یکسال از آغاز فعالیت خود ادعا کرد که بیش از 2/1 میلیون مدرک و سند در اختیار دارد.
ویکیلیکس به صورت اصلی و در آغاز همانند هر وبگاه ویکی دیگر با قابلیت ویرایش برای خوانندگان آن پدید آمد، اما بعد از آن بیشتر به صورت یک وبگاه انتشاراتی درآمد و نه اجازه ویرایش و نه نظریه را به کاربران میدهد. این سازمان بنابه گفته خودش، توسط روزنامهنگارانی از ایالات متحده آمریکا، چین، تایوان، اروپا، استرالیا و آفریقای جنوبی پایهگذاری شدهاست. گاردین، جولین آسانژ که یک فعال اینترنتی استرالیایی را به عنوان رئیس آن معرفی کرده است.
در آوریل ۲۰۱۰، ویکیلیکس ویدئویی را از حادثه حملات هوایی ۲۰۰۷ عراق منتشر کرد که در آن افراد غیرنظامی عراقی و خبرنگاران توسط نیروهای آمریکایی کشته میشوند. در جولای همان سال، ویکیلیکس اسناد محرمانه جنگ افغانستان را که حاوی بیش از ۷۶،۹۰۰ سند در مورد جنگ افغانستان بود را منتشر کرد. در ماه اکتبر، گروه ویکیلیکس بستهای حاوی ۴۰۰،۰۰۰ سند محرمانه دیگر که گفته میشد مربوط به جنگ عراق میباشد را با هماهنگی با چندین انتشارات بزرگ، منتشر کرد. در نوامبر ۲۰۱۰، ویکیلیکس به پخش اسناد سری و محرمانه سیاستهای خارجی ایالات متحده آمریکا در قالب افشای اسناد دیپلماتیک ایالات متحده آغاز کرد.
با این مقدمه، 9دی بخشی از اسناد ویکی لیکس درباره سعید جلیلی را منتشر می کند که تقریا در همه آن ها بر استقامت، استحکام و رفتار انقلابی جلیلی تاکید دارد.
وقتی جلیلی زیر بار مذاکره با طرف آمریکایی نمیرود
تاریخ ایجاد سند: 13/10/2009
مبدأ سند: دفتر حضور منطقه ایران ـ کنسول گری دوبی
کد سند: 09RPODUBAI433
طبقه بندی سند: طبقه بندی نشده / فقط برای استفاده رسمی
«خاویر سولانا»، وزیر خارجه کنونی اتحادیه اروپا و دبیر کل سابق ناتو با دکتر «جلیلی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران تماس گرفت تا ایران را به انجام مذاکرات در ماه سپتامبر پیرامون «پرونده هسته ای» متقاعد کند. «جلیلی» تسلیم فشار «سولانا» نشد و پاسخ داد که اولاً برنامه او برای ماه سپتامبر پر است و وقت آزاد ندارد و ثانیاً دستور کار مذاکرات نمی تواند برنامه هسته ای ایران باشد. سرانجام «سولانا» پذیرفت که مذاکرات در ماه اکتبر برگزار شود و دستور کار مذاکرات، بسته پیشنهادی ایران مذاکرات، بسته پیشنهادی ایران باشد. در خلال دور اول مذاکرات که صبح روز یکم اکتبر در ژنو برگزار شد، هر زمان که نمایندگان 1 5 برخلاف توافقات پیشین درباره پرونده هسته ای ایران صحبت می کردند، «جلیلی» خودکار خود را پایین می آورد و نگاهی توأم با ناخرسندی به آنها می انداخت.
این رفتار هوشمندانه «جلیلی» با واکنش نمایندگان شش کشور به ویژه نماینده انگلیس مواجه شد که به تندی اعتراض کرد و این مذاکرات را بازگشت به نقطه صفر توصیف نمود. «جلیلی» در پاسخ به این اعتراضات اعلام کرد که نماینده انگلیس، سومین شخصی است که از طرف انگلیس درمذاکره با وی حاضر شده ]در دوره خدمت جلیلی[ و لذا او یک فرد تازه وارد در این مذاکرات است که از پیشرفت های گذشته در مذاکرات بی اطلاع است. «جلیلی» خاطرنشان کرد که ایران در پی بازگشت به نقطه صفر نیست و مسیری را طی شش سال گذشته دنبال کرده و به دستاوردهایی رسیده است. وی خود را نماینده ملت ایران نامید، ملتی که در پی انرژی هسته ای به عنوان حق انکارناپذیر خود است. پس از این صحبت ها طرف مقابل درخواست استراحت کرد.
دکتر «جلیلی» با این درخواست موافقت کرد و جهت استراحت به محوطه سبز خارج از محل ملاقات رفت. پس از مدتی، معاون وزیر خارجه سوئیس (سوئیس کشور میزبان مذاکرات بود) با شتاب به دنبال «جلیلی» آمد و هیجان زده به او گفت که « نیکولاس برنز، معاون وزیر خارجه آمریکا، شما را برای مذاکرات دوجانبه دعوت کرده است.» «جلیلی» پاسخ داد که هیچ نیازی به این کار نیست و نماینده آمریکا می تواند صحبت های خود را پس از شروع مجدد مذاکرات در مقابل جمع عنوان کند. «جلیلی» که با اصرارهای مقام سوئیسی روبرو شده بود از وی خواست که تنها وظیفه خود را به عنوان میزبان گردهمایی انجام دهد. پس از مدتی، «خاویر سولانا» نیز نزد «جلیلی» آمد و از مزایای این فرصت تاریخی سخن گفت و حتی دستان «جلیلی» را فشرد تا او را برای رفتن به این مذاکرات (یعنی با برنز) ترغیب کند.
اما او نیز با یک پاسخ قاطعانه و منفی «جلیلی» روبرو شد که خطاب به «سولانا» گفت: « سایر شرکت کنندگان در نشست غریبه نیستند و بهتر است نماینده آمریکا در حضور همه صحبت کند.» سپس «نیکلاس برنز» آمد و درخواست مذاکره کرد، اما وی نیز با پاسخ مشابهی مواجه شد. «برنز» تأکید کرد که حرف متفاوتی برای گفتن دارد، اما «جلیلی» از «برنز» خواست تا صحبت های خود را در همان مکان عنوان کند. دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران سپس به سمت مکان صرف نهار حرکت کرد و «برنز» نیز درپی او راه افتاد. پس از پایان این گفتگو، «سولانا» به سمت «جلیلی» آمد و درباره نتایج گفتگوهایش با «برنز» سؤال کرد. اما «جلیلی» پاسخ داد که هنوز نه نماز خوانده و نه نهار خورده است و در نتیجه محوطه را ترک کرد. در زمان صرف نهار، «سولانا» به «جلیلی» اعلام کرد که گروه 1 5 آماده ادامه مذاکرات پس از صرف غذاست. اما «جلیلی» به وی اعلام کرد که باید کمی تفکر کند و در نتیجه برای یک پیاده روی 15 دقیقه ای به بیرون رفت.
«سولانا» در پی «جلیلی» آمد و به وی گفت: « با این پیاده روی شما فکرتان را متمرکز می کند، اما ما را هم آشفته می کنید!» سرانجام دور بعدی مذاکرات آغاز و به سرعت اجرا شد و هر دو طرف فرآیند مذاکرات را مثبت نامیدند.
ختم کلام با آیتالله خامنهای است
تاریخ ایجاد سند: 07/02/20089
مبدأ سند: برلین - آلمان
کد سند: 08BERLIN151
طبقه بندی سند: محرمانه
«روپرشت پولنز»، رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان آلمان، در ملاقاتی به تاریخ 26 ژانویه (2008) با سفیر یک رونوشت از سفر اواسط ژانویه خود به اسرائیل و ایران را تقدیم کرد. وی در بخشی از این ملاقات عنوان کرد که پس از نشست خود با «سعید جلیلی»، مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران در تهران به این نتیجه رسیده است که «جلیلی» مسئول پرونده هسته ای نیست و در مقابل، ختم کلام موضوعات مهم سیاسی کشور از جمله موضوع هسته ای با آیت الله خامنه ای است.
جلیلی محصول واقعی انقلاب ایران
تاریخ ایجاد سند: 25/01/2008
مبدأ سند: نمایندگی آمریکا در اتحادیه اروپا (LSEU) - بروکسل
کد سند: 08BRUSSEL137
طبقه بندی سند: محرمانه
«سعید جلیلی»، مذاکره کننده ارشد هسته ای ایران، روز 23 ژانویه (2008)، در جمع اعضای پارلمان اروپا در بروکسل سخنرانی کرد. «جلیلی» از لحاظ شکل برگزاری این رویداد از جمله دیدار به مقامات ارشد و نیز پوشش انبوه رسانه ای به اهداف مطلوب خود دست یافت، اما در اصل به هیچ پیشرفتی در زمینه درخواست های خود از رهبران اتحادیه اروپا جهت نزدیکی روابط بین این اتحادیه با ایران نائل نشد و مقامات اتحادیه اروپا عنوان کردند که در نبود پیشرفت در قضیه پرونده هسته ای و مسأله حقوق بشر در ایران، بهبود روابط امکان پذیر نیست. اعتماد به نفس بیش از حد و نبود ظرافت و فحوای کلام «جلیلی»، موجب آزردگی و خشم اروپایی ها شده بود. شکل برگزاری این رویداد به نفع «جلیلی» بود، چرا که او پس از قرائت یک بیانیه آماده توانست از تبادل نظر مستقیم با نمایندگان پارلمان اروپا بگریزد و همه سؤالات آنها را در یک بیانیه مستقل پاسخ دهد.
وی در تلاش برای جلب نظر حاضران، واژه «دموکراسی» را مثل یک قصیده بارها تکرار و تأکید کرد که ایران، یک محرک منطقه ای برای دموکراسی است و از روابط عالی با دولت های «طالبانی» و «کرزای» برخوردار بوده است. «ساریوسز ولسکی»، رئیس کمیته امور خارجی اتحادیه اروپا، نارضایتی خود از عدم پاسخ «جلیلی» به سؤالات نمایندگان پارلمان اروپا درباره فعالیت های هسته ای ایران و حمایت آن از گروه های جدایی طلب منطقه، تروریسم و نقض حقوق بشر را ابراز داشت. برخی نمایندگان پالمان اروپا نیز در خلال صحبت های «جلیلی» به نشانه نارضایتی از اظهارات عجیب و غریب وی، بارها سرفه کردند و مخالفت قوی خود با سیاست هسته ای، منطقه ای و حقوق بشر ایران در سؤالات شان نمود دادند. در عین حال به نظر می رسید که اکثر نمایندگان از اعتماد به نفس کامل و عقاید راسخ «جلیلی»، متعجب و حتی سردرگم شده بودند (کامنت: در قیاس با رفتار مستقیم و بعضاً خشم آلود با «پرویز مشرف»، رئیس جمهور پاکستان، در رویدادی مشابه که هفته قبل در پارلمان اروپا برگزار شده بود، نمایندگان این بار بیشتر منکوب صحبت های «جلیلی» شده بودند). یک مقام اتحادیه اروپا که در ملاقات های خصوصی و علنی با «جلیلی» شرکت کرده بود، وی را «محصول واقعی انقلاب ایران» نامید.
جلیلی مطمئنا نظرات رهبر ایران را منتقل میکند
تاریخ ایجاد سند: 11/12/2007
مبدأ سند: مسکو - روسیه
کد سند: 07MOSCOW5781
طبقه بندی سند: محرمانه
«میخائیل مارگلوف»، رئیس کمیته روابط بین الملل شورای فدراسیون روسیه در تاریخ 11 دسامبر (2007) با «مری وارلیک»، مدیر ارشد شورای امنیت ملی آمریکا، در مسکو دیدار و گفتگو کرد. «مارگلوف» در بخش کوتاهی از این ملاقات که به تبادل نظر پیرامون برنامه هسته ای ایران اختصاص داشت جایگزینی «لاریجانی» با «جلیلی» در سمت مذاکره کننده هسته ای را یک «سیگنال مهم» نامید که باید به دیده مثبت نگریسته شود. «مارگلوف» که مدعی بود «لاریجانی» را به خوبی می شناسد، مشاور سابق امنیت ملی ایران را ..... با دستور کار مخصوص به خود و دارای مواضع شفاف درباره برنامه هسته ای ایران توصیف کرد و از سوی دیگر گفت که ««جلیلی» یک بوروکرات است که تنها از دستورات (مافوق) تبعیت خواهد کرد. بنابراین دیگر هیچگونه ابهام و سردرگمی وجود نخواهد داشت که آیا مذاکره کننده هسته ای ایران دقیقاً در حال انتقام پیام و نیات رهبری ایران است یا خیر.» ]مترجم: به عبارت دیگر این اطمینان حاصل خواهد شد که «جلیلی» بدون ایراد نقطه نظرات شخصی، عیناً مواضع و پیام های رهبری ایران را در مذاکرات هسته ای عنوان خواهد کرد.[
آمدن جلیلی نشانه سختتر شدن مواضع ایران؟
تاریخ ایجاد سند: 22/10/2007
مبدأ سند: دفتر حضور منطقهای ایران - دوبی
کد سند: 07IRANRPODUBAI63
طبقه بندی سند: محرمانه
استعفای ناگهانی و غیر منتظره ی «علی لاریجانی» از شورای عالی امنیت ملی ایران، از سوی اکثر ناظران به عنوان حرکتی جهت جلوگیری از هرگونه سازش بر سر موضوع هسته ای نگریسته شده است، به رغم تأکید سخنگوی دولت که این جابجایی، تغییری در سیاست هسته ای ایران ایجاد نخواهد کرد. یک تحلیلگر سیاسی ایرانی – آمریکایی معتقد بود که این حرکت نشان می دهد ایران از موقعیت خود در پرونده هسته ای مطمئن است و هیچگونه تهدید معتبری را از جانب آمریکا احساس نمی کند. یک استاد علوم سیاسی ایرانی نیز خاطر نشان کرد که این حرکت پیامدهایی برای اصولگرایان در انتخابات 2008 مجلس به دنبال خواهد داشت. «جلیلی»، معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه که فردی متدین و از لحاظ ایدئولوژیکی، همراستا با پرزیدنت احمدی نژاد شناخته می شود، به عنوان جانشین «لاریجانی» منصوب شده است. «جلیلی» ظاهراً در فاصله سال های 2001 تا 2005 در دفتر رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می کرد. «الهام»، سخنگوی دولت ایران، روز 20 اکتبر (2007)، خبر استعفای «لاریجانی» را اعلام کرد. اصل این استعفاء تعجب آور نبود، چرا که رقابت بین احمدی نژاد و «لاریجانی»، کاملاً مشخص است، اما زمان آن غیر منتظره بود. اعلام این استعفاء تنها چند روز پس از ملاقات «پوتین»، رئیس جمهور روسیه و آیت الله خامنه ای ]مقام معظم رهبری[ در حاشیه اجلاس کشورهای دریای خزر در تهران صورت گرفت...
مقامات دولتی بارها تأکید کرده اند که این استعفاء منجر به تغییر سیاست هسته ای ایران نخواهد شد. اما چند ناظر و تحلیل گر معتقدند که این تغییر، نشان سخت شدن مواضع ایران در مذاکرات است. دو تاجر ایرانی در ملاقات هایی جداگانه به مأموران IRPO گفتند که «لاریجانی» احتمالاً در طول مسیر مذاکرات هسته ای خود با اتحادیه اروپا، «بسیار ساز پذیر و منعطف» جلوه می کرده است. یک تحلیل گر سیاسی ایرانی – آمریکایی مستقر در تهران گفت که این استعفاء نشان می دهد ایران از موقعیت خود در پرونده هسته ای اطمینان خاطر دارد و هیچگونه تهدید معتبری را متوجه خود نمی بیند. در عین حال مشخص نیست که این تغییر با خواست آیت الله خامنه ای ]مقام معظم رهبری صورت گرفته که شاید احساس می کرده «لاریجانی» به یک مذاکره کننده بسیار سازش پذیر تبدیل شده یا اینکه احمدی نژاد در تلاش برای افزایش کنترل خود بر سیاست هسته ای، چنین تغییری را دامن زده است. نکته درخور توجه این است که نه آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری و نه احمدی نژاد، هیچگونه اظهار نظری در خصوص استعفای «لاریجانی» نداشته اند.