جواد شادانلو
در روزگاری که شبکه اینترنت تازه وارد فضای کشور شده بود، اندیشه تأسیس نخستین روزنامه اینترنتی ایران در مجلس شورای اسلامی مطرح گردید. مجلس پنجمین دوره کاری خود را سپری می کرد و ضرورت تأسیس«آینه رسانهای» برای قوه مقننه از سوی محمدجواد اردشیرلاریجانی، نماینده مردم تهران و رئیس کمیسیون سیاست خارجی مطرح شد و با طرح این ایده، وی از سوی هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی مامور شد تا آنرا عملیاتی کند. این طرح به راهاندازی «روزنامه خانه ملت» منتهی شد. این روزنامه در بهمن ماه سال 1377 در ساختمان قدیم مجلس، در میدان بهارستان متولد شد و فعالیت خود را تا فروردین ماه 1384 به عنوان زیرمجموعه این مرکز ادامه داد تا اینکه در این زمان محل کار مجلس به ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی انتقال یافت و این سایت به عنوان بخش اطلاعرسانی اداره کل فرهنگی و روابط عمومی در زیرمجموعه اداره اخبار و رسانههای خبری مجلس، دوره جدیدی از فعالیت خود را با هدف تبدیل شدن به اصلیترین منبع اخبار و گزارشهای مربوط به خانه ملت آغاز کرد.
محمدمهدی شیرمحمدی فعال رسانه ای اصولگرا و سردبیر اسبق روزنامه سیاست روز سردبیری این سایت را تا آغاز سال 1386 عهده دار بود و پس از انتخابات مجلس هشتم و رویکرد هیات رئیسه جدید تغییرات گستردهای در دستور کار این سایت قرار گرفت. برای بررسی کارنامه عملکرد "خانه ملت" باید فعالیتهای این سایت در دوره جدید که با نام خبرگزاری رسمی مجلس شهرت یافته مورد توجه قرار گیرد، خصوصا اینکه پیوند عمیقی میان افرادی که به عنوان تیم رسانه ای علی لاریجانی شناخته می شوند با این سایت برقرار و موجب تبدیل سایت رسمی مجلس به سایت یک جریان سیاسی شد.
نمونه این ادعا انتخابات هیات رییسه فراکسیون اصولگرایان در سال 89 بود که یکی از نقاط ابهام آمیز فعالیتهای این سایت است، تا جایی که انتشار گزینشی اخبار مربوط به انتخابات هیات رئیسه، به مخاطبان اینگونه القا می کرد که در این انتخابات علی لاریجانی بدون رقیب بوده است در حالیکه انتخابات با حضور رقبای لاریجانی برگزار و رای وی نسبت به دوره قبل دچار ریزش شد و جالب اینکه صداو سیما هم اخبار رسانه ملی را با استناد به مطالب "خانه ملت" منتشر کرد.
اختلافافکنی میان دولت و مجلس برخلاف رهنمود مقام معظم رهبری
رویکرد تاملبرانگیز این سایت در شرایطی است که عنوان "ارگان رسمی مجلس" را به یدک می کشد. مواضع سایت رسمی مجلس، نه تنها زمینه رفع اختلاف در میان قوا را هموار نمی کند که به اختلافات موجود دامن زده و حتی به نوعی ترغیب به "دشمنی" می کند.این رویکرد سایت رسمی مجلس درحالی است که مقام معظم رهبری در دیدار با نمایندگان مجلس و اعضای هیات دولت، همواره بر اتحاد و هماهنگی این دو قوه مهم و تاثیرگذار کشور تاکید کرده و خواستار پرهیز از هرگونه اقدامات تخریبی علیه این دو نهاد شدهاند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار روز هشتم خرداد ماه سال جاری نمایندگان مجلس با معظم له به سناریوهای سلطه گران برای "ایجاد اختلاف میان مسئولان" اشاره و بر "ضرورت همافزایی متقابل مجلس و دولت" تاکید کردند، اما رصد 72 ساعت عملکرد رسانه رسمی قوه مقننه(سایت خانه ملت) نشان میدهد که گردانندگان این رسانه رسمی در عمل تصمیم گرفته اند، توصیه های رهبر معظم انقلاب را ناشنیده و نادیده بگیرند. باوجود رهنمودها و سخنان حکیمانه رهبر معظم انقلاب، عملکرد پایگاه اطلاع رسانی خانه ملت به عنوان مرجع اطلاع رسانی درباره اخبار مجلس در فاصله هفتاد و دو ساعت پس از این دیدار، در اداره کل پژوهشهای خبری خبرگزاری جمهوری اسلامی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.نتیجه این بررسی نشان می دهد، با وجود تاکید و توصیه رهبر معظم انقلاب به پرهیز از دامن زدن به اختلافات داخلی و دوری از دخالت در امور یکدیگر، این توصیه ها، از سوی پایگاه خبری 'خانه ملت' کاملا نادیده گرفته شده است.
بررسی مطالب منتشر شده در این پایگاه طی دوره مذکور حاکی از بی توجهی و حتی انحراف از نظرات و توقعات مقام معظم رهبری است. مروری گذرا بر صفحه اصلی این سایت و صرفا دقت در تیتر مطالب آن به روشنی موید این مدعا است.
بررسی سایت خبری خانه ملت از روز 8 خرداد یعنی همان روز دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی با مقام معظم رهبری تا صبح روز پنجشنبه 12 خرداد نشان می دهد که بیش از نیمی از کل مطالبی که طی این مدت در صفحه نخست این سایت منتشر شده مربوط به قوه مجریه و جز در مواردی معدود تقریبا غالب خبرها با تیتر منفی بوده است.به بیان دیگر، 55.5 درصد از 217 مطلبی که در طول دوره مورد بررسی در پایگاه خبری مجلس دیده می شود جهت گیری منفی نسبت به دولت، رییس جمهور و وزرا داشته است.لحن و ادبیات به کار گرفته شده در این مطالب که در قالب 'مصاحبه'، 'خبر'، 'گزارش'، 'تحلیل و تفسیر' می باشد به گونه ای است که اگر فردی منبع آن را نشناسد، احتمالا تصور خواهد کرد که این مطالب از سوی رسانه های خارجی و در جهت تضعیف دولت جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است.
تیتر این مطالب که به عنوان شاخص در این بررسی در نظر گرفته شده، در برخی موارد چنان تند و جهت دار تنظیم شده است که هیچ شباهتی به خبرنویسی حرفه ای و بیطرفانه، آن هم از سوی رسانه رسمی قوه قانونگذار کشور ندارد.
مضمون اغلب تیترهای مورد بررسی این سایت خبری پیرامون دولت و رییس جمهور عبارتند از: فراقانونی عمل کردن دولت/ پاسخگو نبودن دولت/ بی اعتنایی رییس جمهور به قانون و نهاد قانونگذاری/ نسبت دادن جریان انحرافی به دولت و رییس جمهور/ واردات بی رویه / مافیای واردات/ وضعیت بحرانی تولید در کشور/ وضع نامناسب مسکن و اجاره بها/ غیر قانونی بودن سرپرستی رییس جمهور بر وزارت نفت/ انتقاد از موضوع ادغام وزارت خانه ها
نمونه ای از تیترهایی که در این سایت به چشم می خورد به شرح زیر است: خدا دولت را از لجاجت نجات دهد/ دولت پاسخگوی سوال نمایندگان نیست/ پیدرپی شاهد نادیده گرفتهشدن قانون از سوی دولت هستیم/ رییس جمهور
تصمیم های دولت را به تنهایی می گیرد/ با عدم تصویب فوریت لایحه ادغام وزارت راه و مسکن طرح برخورد قاطع مجلس با قانونشکنیهای دولت کلید خورد/ توضیح برای دولتی که اعتقادی به اجرای قانون ندارد، بیفایده است/ در مخالفت با لایحه وظایف وزارت امور زیربنایی: دولت انتظار دارد اختیار قانونگذاری را هم به او بدهیم.
تلاش "خانه ملت" برای اختلافافکنی میان دولت و مجلس
حجتالاسلام روح الله حسینیان رئیس فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس با انتقاد از عملکرد سایت منتسب به مجلس شورای اسلامی میگوید: تقریبا تمام هم و غم این رسانه این است که بین دولت و مجلس اختلاف به وجود آورد. 98 درصد اخبار این سایت علیه دولت و از زبان نمایندگان مجلس است که این کار جز آتشافروزی بین دولت و مجلس، در زمانی که احتیاج به اتحاد و همدلی وجود دارد و دشمن مترصد ماهی گرفتن از آب گلآلود است، ثمره و حاصل دیگری ندارد لذا اگر با این نوع فعالیتها که از سوی برخی مسئولان مجلس هم پشتیبانی میشود برخورد نشود و این روند ادامه داشته باشد قطعا موجب اختلاف شدیدتری بین دولت و مجلس خواهد شد که در نهایت این مساله به نفع دشمن تمام میشود.
استفاده از روزنامهنگاران نشریات زنجیرهای اصلاحطلب
اگرچه مجلس هشتم عنوان "اصولگرایی" را یدک میکشد اما نگاهی به همکاران ارگان رسمی مجلس در فضای سایبر، مشخص میکند که تعداد زیادی از این افراد، سابقه همکاری با روزنامههای اصلاحطلب توقیف شده را در کارنامه خود دارند.این مساله، با توجه به اقدامات این افراد در جریان فتنه 88 و همکاری گسترده ولی مخفی با رسانههای ضدانقلاب در خارج از کشور، اقدامی عجیب از سوی "خانه ملت" ارزیابی شده که میتواند پشت پرده برخی اخبار مشکوک این سایت علیه دولت را افشا کند. البته از برخی وابستگان به دانشگاه آزاد نیز به عنوان دستاندکاران پشت پرده این سایت نام برده میشود.
بایکوت نمایندگان شاخص اصولگرا
"خانه ملت" همچنین رویکرد خود را مبتنی بر مصاحبه و پوشش اخبار حدکثری درباره اعضای فراکسیون اقلیت مجلس قرار داده است و از هرگونه پوشش نظرات و نطقهای نمایندگان شاخص اصولگرا خودداری میکند. این بایکوت خبری درحالی از سوی این سایت صورت میگیرد که اظهارات دیگر سران شاخص فراکسیون اصولگرایان مانند آقا تهرانی، کوثری، حسینیان و ... نیز در معدود موارد و به عنوان وسیلهای برای کسب اعتبار ظاهری برای این سایت پوشش داده میشود.
سیاهنمایی درباره وضعیت اقتصادی کشور
بزرگنمایی مشکلات اقتصادی کشور که یکی از راهبردهای دائمی مخالفان دولت احمدینژاد از سال 1384 تاکنون بوده، در سایت رسمی قوه مقننه نیز به شدت به چشم می خورد. نگاهی به تیتر اخبار منتشره در این سایت، در این باره گویاست: با اهداف سند چشم انداز فاصله داریم، اهداف چشم انداز محقق نشد، با روند فعلی به اهداف سند چشمانداز نمیرسیم، طی چهار سال گذشته معوقات بانکی 5 برابر شده است، مصوبات دوردوم سفرهای استانی ریاست جمهوری اجرا نشده است، بیکاری در استان غوغا میکند، میزان واقعی بازگشت معوقات بانکی حدود 10 درصد است نه 30 درصد، در اقتصاد مانند پدرانمان عمل کنیم، اطلاعرسانی ناقص دولت اجرای قوانین را با مشکل روبرو میکند، دولت فراقانونی عمل میکند، دولت خود عامل بدهی به تولیدکنندگان برق است، رانت سیاسی ریشه واردات 70 درصدی است و آمارهای اشتغال نیروهای بومی صحت ندارد.
تهیه خوراک برای سایتهای اپوزیسیون و ضدانقلاب
پرداختن به طرحها و لوایحی مانند لایحه حمایت از خانواده و تاکید معنادار و بحثبرانگیز بر سر اختلافات موجود درباره آن از جمله اقداماتی است که در راس کارهای مشکوک این سایت قرار دارد. این مساله نه تنها باعث ایجاد فضای بدبینی در میان افکار عمومی نسبت به مجلس شورای اسلامی و قانونگذاران میشود، بلکه زمینهساز سوءاستفاده رسانههای بیگانه نیز هست.این رسانهها تلاش میکنند تا با ارجاع مخاطبان خود به سایتهای رسمی داخلی، مطالب دروغ و نامناسب خود علیه احکام و قوانین اسلامی را وجههای قانونی و رسمی ببخشند که متاسفانه سایت خانه ملت به خوبی! این مسئولیت را بر عهده گرفته است. البته با تغییرات اخیر در مدیریت سایت خانه ملت انتظار می رود این رویه مضر متوقف شده و خانه ملت به زبان گویای ملت تبدیل شود.