محمدجواد ظریف بعدازظهر دیروز در جمع دانشجویان دانشگاه تهران حاضر شد و به تبیین سیاست خارجی و مذاکرات هستهای کشورمان با 1+5 پرداخت. این سخنرانی با استقبال بسیار دانشجویان این دانشگاه روبهرو شد و از ساعاتی قبل از این سخنرانی، سالن محل این نشست، سراسر جمعیت بود. دانشجویان در بین سخنرانی ظریف، وی را بارها تشویق کردند. وزیر امور خارجه با بیان اینکه سیاست خارجی عرصه کنشگری است، گفت: باید پیچیدگیهای عرصه سیاست خارجی را بشناسیم. سیاست خارجی عرصه سپید یا سیاه نیست. روابط بینالملل طیفی از خاکستری است. ظریف اظهار کرد: ما در سیاست خارجی میتوانیم روش بهتر را انتخاب کنیم و یا اینکه با تصمیمات نادرست کشور را به قهقهرا بکشانیم. میتوانیم با تصمیمات درست به سمت صلح و امنیت جهانی برویم و یا به تصمیمات غلط مبنای امنیت بینالمللی را بر ناامنی ناشی تسلیحات کشتار جمعی بگذاریم. ما انسانها هستیم که این تصمیمها را میگیریم. نظام بینالملل این تصمیمها را به ما تحمیل نمیکند. ما باید بپذیریم که میتوانیم دیدگاههای خود را به شرایط بینالمللی تحمیل کنیم.
ـ نباید در سایه کابوس هستهای زندگی کنیم
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: نباید اجازه دهیم که به ما بگویند شرایط بینالمللی این است و ما مجبوریم در سایه کابوس هستهای زندگی کنیم. این اظهارات ظریف با تشویق حاضران روبهرو شد. او با تاکید بر ضرورت خودباوری و دوری از خود بزرگبینی و خود کوچکبینی گفت: خودباوری سمت پیروزی در سیاست خارجی است. باور به مردم، توانمندیهای کشور و استقلال و اینکه در این کشور به عنوان تنها کشور خاورمیانه مردم خود آیندهشان را تامین میکنند برای ما قدرت ایجاد میکند. وقتی این قدرت را باور کردیم، از مذاکره نمیترسیم. آنهایی از مذاکره میترسند که دچار خود کمبینی هستند و فکر میکنند ضعیف هستند و قدرت مردم را باور ندارند. دانشجویان از این اظهارات ظریف با تشویقهای مکرر خود استقبال کردند. ظریف ادامه داد: آنهایی از مذاکره میترسند که آمریکا و رژیم صهیونیستی را ابرقدرت میدانند و فکر میکنند در مقابل آمریکا نمیشود ایستادگی کرد.
ـ بدون اجماع داخلی سیاست خارجی پوستهای از شعارهاست
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: سیاست خارجی ما دعوای جناحی نیست. سیاست خارجی ما مچگیری نیست؛ بلکه حوزه اجماع داخلی است. با تقویت اجماع داخلی میتوانیم سیاست خارجی را هدایت و حمایت کنیم. بدون اجماع داخلی سیاست خارجی پوستهای از شعارهاست. در حوزه سیاست خارجی باید دعواها را کنار بگذاریم و همدلی را جایگزین کنیم.
ـ باید بهانه را از صهیونیستها و همراهان افراطی آنها بگیریم
وزیر امور خارجه کشورمان گفت: سلاح هستهای برای امنیت ما مضر است؛ ما سلاح نمیخواهیم؛ سلاح هستهای نه میتواند بازدارندگی و نه امنیت و نه پایداری برای حکومت ایجاد کند و جز خطر و نگرانی برای ما چیز دیگری ندارد. اما دنیا باید بفهمند که نمیگذاریم دنیا برای ما تصمیم بگیرد. برخی جوانان ما با امکانات و ظرفیتهای داخلی با وجود فشارهای کشورهای خارجی و تحریمها توانستند یک دانش علمی را نهادینه کنند. این عامل اقتدار ماست. ما باید همزمان اجازه دهیم که دیگران از این اقتدار علمی استفاده کنند و نباید بگذاریم که برخی مانند رژیم صهیونیستی چهره ایران را مخدوش کنند. ما باید این بهانه را از صهیونیستها و همراهان افراطی آنها بگیریم. زیرا آنها آیندهشان در جنگ، تنش و تشنج میبینند. از این طریق میتوانند بر ظلم و تهدید و فشار ادامه دهند. امروز ما این بهانه را از دست نتانیاهو گرفتهایم. وی با انتقاد از واکنش برخی از رسانههای داخلی از توافق هستهای ایران و 1+5 گفت: اجازه ندهید دنیا برای ما تصمیم بگیرد. خط فکری ایجاد کنند و با دروغپردازیها اجماع داخلی را از بین ببرند. برخی در داخل "فکت شیت" کاخ سفید را مبنای توافق هستهای قرار میدهند. ولی برنامه اقدام مشترک اعلام شده از طریق سایت رسمی کشور را اهمیت نمیدهند. چرا سایتهای ما که ادعای حزباللهی میکنند از سایت دبکای اسراییلی که عامل پخش اطلاعات غلط است نقل قول میکنند اما وزیر خارجه را باور نمیکنند. در این هنگام دانشجویان شعار دادند ماشاءالله ماشاءالله...
ـ نتانیاهو با مظلومنمایی چندین دهه است که کلاه بر سر دنیا گذاشته است
وی اضافه کرد: دوستان ما چرا اجازه میدهند که رسانههای اسراییلی درباره آینده مذاکرات صحبت کنند. نتانیاهو با مظلومنمایی چندین دهه است که کلاه بر سر دنیا گذاشته است. اما اکنون وامانده است و نمیداند چه کار کند و به دروغپراکنی ادامه میدهد تا بتواند انسجام ما را برهم زند. اما من میگویم که این انسجام پابرجاست. ظریف اضافه کرد: مذاکرات دشوار است؛ بیانیه خواندن کار آسانی است اما رسیدن به راهحل و توافق نیازمند دقت و ابتکار روش و بیش از همه نیازمند شجاعت است. خواندن بیانیه چندان نیاز به شجاعت ندارد. ظریف با بیان اینکه برخی تلاش میکنند ایران را تخلیه استراتژیک کنند افزود: در طول چند سال گذشته برخی تلاش میکنند ایران را به یک مشکل ساختگی وابدارند و از این مسیر مانع حضور فعال ایران در عرصه بینالمللی شوند. اما سوال این است که چرا 10 سال گذشته بدون حضور ایران مسئله افغانستان حل نمیشد. جمهوری اسلامی ایران در پایان ریاست جمهوری آقای خاتمی مهمترین قدرت منطقه بود. ظریف با اشاره به اقدامات حکومتهای استکباری علیه ایران گفت: این حکومتها تلاش میکردند که طراحی خود را به گونهای در منطقه پیش ببرند که ایران را به قدرت میانی منطقه تبدیل کنند. هدف ما در دولت یازدهم بازگرداندن تدریجی این توان استراتژیک است. توانی که از مردم، انقلاب اسلامی و حضور فعال در مقاومت نشات گرفته است.
به گزارش ایسنا، در ادامه این نشست، علی عبدی به نمایندگی از دبیر انجمن اسلامی دانشجویان مستقل دانشگاهها برای طرح پرسش خود به پشت تریبون رفت که با انتقادات دانشجویان مواجه شد. ظریف در پاسخ به این انتقادات گفت: قرار شد همه را تشویق کنید. وقتی این دانشجو سخن خود را با بیان انتقاداتی از شعارهای در بدو ورود ظریف آغاز کرد که در آن دانشجویان گفته بودند "صل علی محمد، روح مصدق آمد" دانشجویان دوباره وی را مورد انتقاد قرار دادند که با درخواست وزیر امور خارجه، صحبتهای این دانشجو ادامه پیدا کرد. وی افزود: آقای ظریف! ما شما را سرباز امام و رهبری و فرزند ملت میدانیم اما سوالات و ابهامات خود را پرسشهای بخش قابل توجهی از ملت میدانیم. چرا مذاکرات صورت گرفته برای مردم به روشنی مطرح نشد؟ به دلیل انتقادهای مکرر دانشجویان، ظریف گفت: دوستان اجازه دهید من بشنوم تا بتوانم به سوالات جواب دهم. این دانشجو گفت: آیا آنچه که دادیم با چیزهایی که ستاندیم برابری میکند؟ چرا تلاش نکردیم تا دقیقا واژه غنیسازی در سند گنجانده شود؟ درباره اراک و غنیسازی چرا بیشتر تلاش نشد؟ آیا این توهین به ملت ایران نیست که پول ملت را به صورت قطره به قطره برگردانند؟ این دیپلماسی صدقهای شایسته ملت ایران نیست. آیا معنی نرمش قهرمانانه که مدنظر رهبری است این بود که بازپسگیری پولهای خودمان با دادن امتیازات بزرگ همراه باشد؟
در ادامه، سوالات این دانشجو با انتقادات حاضران قطع شد که ظریف گفت: بگذارید سوالات را مطرح کنند. متاسفانه در اذهان عمومی این پرسشها را مطرح کردهاند، اجازه دهید به آنها پاسخ دهم. این دانشجو گفت: چند وقت طول میکشد اورانیومهای تبدیل شده را مجددا تولید کنیم؟ انتقاد اصلی ما به دولت این است که چرا به جای تکیه بر نیروی داخلی، عمده توان خود را معطوف به خارج از کشور میکند؟ برخی جریانها در داخل کشور دلداده غرب هستند و به نیروی داخلی بیاعتمادند. بیم آن میرود که آنها شما را دچار اشتباه کنند. خوشبختانه مصاحبههای وزیر خارجه آمریکا ثابت کرد که نگاه رهبری درباره بیصداقتی آمریکا درست بوده است. این اظهارات با انتقادات مکرر دانشجویان روبهرو شد. ظریف در پاسخ گفت: تشکر میکنم که این نکات را این جا مطرح کردید که فرصتی است تا من بتوانم جواب دهم. خوب است که این حرفها زده شود. باید بگویم که غربیها از چهار تا تانک و موشک ما نمیترسند. از این مردم میترسند. آیا شما فکر کردهاید که آمریکا که با یک بمبش میتواند تمام سیستمهای نظامی ما را از کار بیندازد، از سیستم نظامی ما میترسد؟ آیا واقعا به خاطر سیستم نظامی ماست که آمریکا جلو نمیآید؟ بله؟ شما بر چه اساس فکر میکنید که آمریکا میتواند به امکانات نظامی ما دست پیدا کند؟ کدام سند را خواندهاید؟ کدام سند چنین ادعایی را مطرح کرده است؟ دانشجویان یکصدا گفتند: کیهان. ما پول نفت کشورمان را که به دلیل سیاستهای غلط و ندانمکاری در اختیار غربیها قرار گرفت پس میگیریم.
وزیر امور خارجه کشورمان ادامه داد: این که آقای کری میگوید تاکنون هیچ کس تا این اندازه با من به تلخی صحبت نکرده بود، چرا به خودتان اجازه میدهید که نمایندگان ملت را تحقیر کنید؟ ما در مقابل خارجیها میگوییم به شما اعتماد نداریم، شما باید اعتماد مردم را جلب کنید. چرا شما از طرف خارجیها حرف میزنید؟ ما پولی را که دولت مورد حمایت شما داد پس میگیریم. آیا ما این پول را در اختیار غرب گذاشتیم؟ ما پول نفت کشورمان را که به دلیل سیاستهای غلط و ندانمکاری در اختیار غربیها قرار گرفت پس میگیریم. در این هنگام دانشجویان ظریف را تشویق کردند. وزیر امور خارجه اضافه کرد: آیا این توهین به مردم ما نبود که پول نفتمان را نمیتوانیم به کشور بازگردانیم؟ آیا توهین به ملت ایران نبود که برای برگرداندن هر یک دلار پول این مردم، 8 تا 30 سنت پول به واسطه میدادیم تا پول خودمان را برگردانیم؟ دانشجویان شعار دادند: "دیپلمات واقعی همینه همینه" او ادامه داد: برادران من برای من گفتن این حرفها بسیار دردناک است. وقتی از ژنو برگشتم از همه دولتهای گذشته تشکر کردم. از همه مذاکرهکنندگان قبلی. اما بنا نداریم بعد از اینکه گروهی توان و حیثیت و آبرویشان را برای احقاق حقوق این ملت گذاشتند از آنها مطالبه اتفاقاتی که در قبل افتاده است را داشته باشیم. این انصاف نیست. اگر پول کشور را قسطی برمیگردانیم این پول در گذشته مانده بود. اقلا ما آن را قسطی برمیگردانیم. دانشجویان شعار دادند: "ما اهل کوفه نیستیم ظریف تنها بماند" و وزیر خارجه با حرکت دست از دانشجویان خواست این شعار را متوقف کنند.
ظریف ادامه داد: من با همه افتخاری که به محبت شما میکنم یک سرباز کوچک این نظام و کشور هستم. همه چیزمان فدای این کشور، نظام و رهبری است. اگر حمایت رهبری انقلاب نبود تا همین قدر را هم نمیتوانستیم بگیریم. باید قدردان این ملت بود. اما نکاتی را مطرح کردند که باید پاسخ دهم. گفتند واژه غنیسازی در این سند نیست. بله واژه غنیسازی در "فکت شیت" کاخ سفید نیست. اگر مبنا و مرجع به جای سندی که دوستان شما مذاکره کردهاند فکت شیت کاخ سفید است به همان استناد کنید. دانشجویان ظریف را تشویق کردند. وی اضافه کرد: بدانید که ما هم بلدیم این گونه صحبت کنیم. اگر نکردیم به خاطر این است که خواستیم از گفتمان صریح استفاده کنیم. دو جای این سند به غنیسازی اشاره شده که هیچ گونه راهحلی برای موضوع هستهای بدون غنیسازی امکانپذیر نیست. اگر شما میخواهید به آمریکاییها یاد بدهید دیگر نگویید از حقوق این ملت دفاع میکنید. چگونه میگویید در این سند غنیسازی نیست؟ در این هنگام دانشجویان شعارهایی علیه کیهان و رژیم صهیونیستی دادند که ظریف حاضران را خطاب قرار داد و گفت: بچهها اجازه ندهید تندروی، ما را هم به تندروی بکشاند. او افزود: میگویند چرا متن مذاکرات را به مردم اعلام نمیکنید، باید گفت مذاکره در اتاق مذاکره صورتی میگیرد. نتیجه مذاکرات را من به بیرون دادم؟ آمریکاییها فکت شیث را بیرون دادند.
ما اعتقاد داریم خدا همه اینها را ضبط کرده است و ما با این اعتقاد پشت میز نشستیم؛ اما مذاکره برای گرفتن منافع کشور است و برای پیشبرد اهداف شخصی من نیست که بخواهم در خبرها اعلام کنم. اگر نه، سوت و کف از این بیشتر میگرفتم، اگر محتوای مذاکرات را پخش میکردم. برادر عزیز من! شما مذاکره میکنید برای اینکه به نتیجه برسید. من به شما اطمینان میدهم که در این مذاکره ذرهای از حقوق این مردم کم نشد، کوتاه نیامدیم و ذرهای از عزت این مردم بزرگ را وا ندادیم. من این را به شما اطمینان میدهم. به قیمت همه چیز، مذاکره باید محرمانه بماند. نتیجه مذاکره را اعلام کردیم؛ زیرا مذاکرهای که برای رادیو و تلویزیون و هورا و کف صورت گرفته باشد نمیتواند منافع ملی را تامین کند. ظریف اظهار کرد: آیا دادهها و ستاندههای ما برابری میکنند؟ من از دادهها و ستاندهها جدول دارم. اینکه چه دادیم و چه گرفتیم. آنچه که گرفتهایم حقمان بوده و صدقه نبوده است. من این را در جلسات مذاکرات گفتم. وقتی آقای کری صحبت از پول میکرد عین این حرفها را به ایشان گفتم اما من هیچ نقشی در شرایطی که آنها بتوانند این گونه به ما حرف بزنند، نداشتم. من تلاش میکنم آن شرایط را تغییر دهم. دانشجویان ظریف را تشویق کردند.
ـ همه ما دل در گرو این آب و خاک داریم
در ادامه محمد رهبری، سخنگوی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران و علوم پزشکی تهران با حضور در پشت تریبون گفت: از تلاش خستگیناپذیر شما و همکارانتان در جهت دفاع از حقوق هستهای کشورمان تشکر میکنیم و امیدواریم تشکلهای دیگر نیز بتوانند پس از سالها برای بیان سوالاتشان به پشت این تریبون بیایند و فقط برخی تشکلها نیایند که علیه شخصیتهای مختلف بیانیه بخوانند. وی اضافه کرد: پرسش ما این است که چه تفاوتی در این دور از مذاکرات وجود داشت که در هشت سال گذشته نتوانستند به این نتایج برسند؟ این دانشجو همچنین ادامه داد: آیا برخی مسائل در مذاکرات قدرت شما را محدود نکرده است؟ سیاست داخلی و خارجی با یکدیگر رابطه دارند، آیا مناسب نیست به مسائل سیاست داخل نیز رسیدگی شود و فضای امنیتی کمتری حاکم باشد؟ چه نسبتی بین تندرویها در داخل و خارج از کشور وجود دارد؟ ظریف پاسخ داد: در پی این نیستم که درباره دیگران قضاوت کنم. فقط میتوانم بگویم آنچه که به دست آوردیم در نتیجه مقاومت همه مردم ایران است. باید همه مردم را پاس بداریم. ما مردم یک مرز و بوم هستیم. خطکشیهای سیاسی نباید ما را از هم جدا کند. ما در این نبرد دیپلماتیک با هم هستیم. اینکه به گذشته اشاره کردم به این دلیل بود که میخواستند ما رفتار گذشته را با مشکلاتی که برایمان ایجاد شده درست کنیم.
ـ حاضرم فشار داخلی را تحمل کنم اما شما به نفع طرف غربی صحبت نکنید
وزیر امور خارجه افزود: من حاضرم فشار داخلی را تحمل کنم اما موضع مذاکراتیام را از دست ندهم. در مقابل طرف غربی میایستم اما شما به نفع طرف غربی صحبت نکنید. شما در تهران نگویید جملهای که میگوید غنیسازی آیا به معنی این است که در فردو باشد یا نطنز یا اراک، داخل خاک ایران است یا خارج ایران. همه دنیا که پذیرفته است غنیسازی باید در داخل خاک ایران باشد. چرا آتش به دست دشمن میدهید که دشمن میتواند از آن استفاده کند؟ این چه کمکی به امنیت ملی میکند؟ آیا برای غنیسازی خارج از ایران محدوده و تعداد سانتریفیوژ میگذارند؟ چرا آب به آسیاب دشمن میریزید؟ چرا اجازه میدهید آنها بتوانند به روزنامه ایرانی استناد کنند؟ آیا این در جهت امنیت ملی است؟ کاخ سفید مجبور شده به واشنگتن پست پاسخ دهد که چرا واقعیات را به مردم آمریکا نگفته است، آن وقت شما به سند کاخ سفید استناد میکنید؟
ـ اگر عصبانی شدم عذرخواهی میکنم
ظریف در پایان اظهاراتش گفت: اگر من عصبانی شدم عذرخواهی میکنم. قصد چنین کاری را نداشتم. کار دشواری به روی دوش ما گذاشته شده است. ما نیاز به کمک تک تک مردم ایران داریم تا بتوانیم این کار را پیش ببریم. او درباره اظهاراتش در بخشی از این سخنرانی گفت: من گفتم که آمریکا از تسلیحات ما نمیترسد اما نگفتم که تسلیحات نظامی ما مهم نیست. ما به شهدا، قوای نظامی و بسیجیهایمان افتخار میکنیم. من گفتم آنچه که باعث میشود آمریکا فکر حمله به ایران بکند، تسلیحات نیست، بلکه شما هستید. امیدوارم شماها که کف میزنید همهتان به ضرورت همدلی، یکپارچگی ملی، قدر همدیگر را دانستن، پذیرش نظر مخالف، حمایت از نظر مخالف را بدانید تا بدین شکل انشاءالله بتوانیم با هم به سوی فردا حرکت کنیم.