مطهره شفیعی: روز گذشته مشاور رئیسمجمع تشخیص مصلحت نظام با اعلام خبر دعوت از آیتا... هاشمی برای سفر به عربستان گفت: احتمال میرود که وی امسال به عربستان سفر کند. غلامعلی رجایی افزود: همه چیز محتمل است. باید هماهنگیها انجام شود. اگر چه رجایی از احتمال سفر آیتا... هاشمی به عربستان خبر داده است اما نباید فراموش شود که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شخصیتی نیست که بدون دعوت رسمی و لحاظ کردن تمام موارد لازم به کشوری سفر کند که این روزها روابط آنچنان گرمی با ایران ندارد. آیتا... هاشمی در این سالها انگیزه شخصی برای سفر به عربستان و مذاکره با سران این کشور نداشته چنانکه در زمستان سال گذشته او در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به تیره بودن فضای روابط بین ایران و عربستان قصد سفر به این کشور را ندارید؟ گفته بود: «بروم که چه بگویم. من مسئولیتی ندارم که بگویم با این کار موافق یا با آن کار مخالف هستیم. این کار در درجه اول از اختیارات رهبری و سیاستهای کلی نظام و بعد دولت است. باید اول طرحی مثل همین مذاکرات، تهیه و خطوط قرمز مشخص شود تا کسانی که برای مذاکره میروند؛ بدانند چه بگویند.»
میانجی روابط دو کشور
«ظهر وزیر خارجه عمان آمد و جلسه خصوصی خواست. پیام آقایان فهد [پادشاه عربستان سعودی] و سلطان قابوس [پادشاه عمان] را در خصوص اهمیت ارتباط ایران و عربستان آورد و گفت آنها مانع مهم را اصرار ایران بر راهپیمایی در حج میدانند و خواستار کوتاه آمدن ما بودند. بر اهمیت موضوع تأکید کردم و گفتم با دکتر ولایتی برای پیدا کردن راه حل مذاکره کنند و گفتم باید در مورد قیمت نفت همکاری نمایند.» این جملات بخشی از خاطرات آیتا... هاشمی رفسنجانی در سال 67 است که نشان میدهد ارتباط آیتا... با کشور عربستان در آن سالها هم ارتباطی تعاملی بوده و او سعی داشته کمترین تنش و اختلافی با کشور عربستان داشته باشد که هر ساله پذیرای تعداد زیادی زوار خانه خدا هستند. سال 1387 هم آیتا... هاشمی رفسنجانی به حج و دیدار با پادشاه عربستان سعودی رفت. در آن سفر آیتا... هاشمی عنوان کرد: «عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران دارای نقش کلیدی برای کمک به حل بحرانهای منطقه و جهان اسلام هستند و اگر ما امروز اینجا هستیم به خاطر اراده سیاسی ایران در توسعه روابط و همکاریهای همهجانبه با ریاض است. امیدواریم در آینده با توسعه هر چه بیشتر روابط دوجانبه کشور، مسیر پیشرفت جهان اسلام هموار و جلوی خسارات ناشی از اختلافات و تنازع کشورهای اسلامی گرفته شود. پادشاه عربستان سعودی هم در واکنش به اظهارات آیتا... هاشمی گفته بود: «نقش جمهوری اسلامی ایران در معادلات منطقه و جهان اسلام، مهم و سازنده است و روند موردنظر جنابعالی برای برخورد با افراطیگریها که ما نیز خواهان آن هستیم مستلزم ایجاد نظم و مکانیزم خاصی است که امیدوارم به تدریج این مهم محقق شود. ما از رایزنی و تبادل نظر علمای برجسته ایران و عربستان با نقشآفرینی جنابعالی برای نزدیکتر کردن دیدگاهها و تقویت مشترکات مذهبی دو کشور حمایت میکنیم و خواستار حفظ و تقویت این رایزنیها هستیم، ضمن آنکه حتما درباره اصلاح رفتار خارج از عرف دیپلماتیک ایالات متحده آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی ایران به آنها گوشزد خواهیم کرد.» به نظر میرسد انتشار آنچه میان آیتا... هاشمی و پادشاه عربستان در سال 87 گذشت و در سال92 از سوی آیتا... هاشمی رفسنجانی منتشر شد، اقدامی زیرکانه از سوی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام برای یادآوری روابط خوب دو کشور و قولهایی بوده که از سوی عربستان به ایران داده شده است. شاید آیتا... به این مهم میاندیشیده که با تکرار خاطرات آن روزها تا حدودی میتوان از تیرگی روابط این روزها کاست. طی سالهای اخیر روابط ایران و عربستان آنچنان مورد رضایت طرفین نبود و بعضا با فراز و نشیبهای زیادی مواجه بود. هر از گاهی هم که روابط دو کشور رو به تیرگی مینهاد، دعوت از آیتا... هاشمی رفسنجانی برای سفر به عربستان یا دیدار مقامات عربستان با او از جمله نخستین راهکارها برای بهبود اوضاع مطرح میشد. آیتا... هاشمی دلیل این تیرگی در زمستان سال92 را حاصل تندروی دو طرف دانست و گفت: «فکر میکنم روابط ایران و عربستان در هیچدورهای اینقدر تیره نبوده است.»