دکتر یدالله جوانی
دور چهارم مذاکرات هستهای میان ایران و گروه 1+5 پس از سه روز به پایان رسید و دو طرف نتوانستند برای نگارش متن توافق نهایی و جامع به نتیجه برسند. به گفته برخی از منابع مطلع، این دور از مذاکرات بسیار سخت، فشرده و جدی بود، لکن اختلافنظرها در موضوعات مختلف، نشان داد که فاصلهها برای رسیدن به توافق بسیار زیاد است. ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه بروز مشاجرات لفظی و کلامی را به هنگام کار بر روی متن توافق نهایی، سبب بینتیجه ماندن مذاکرات اعلام کرد. گزارشها حاکی است که در مذاکرات وین، طرف غربی و بهویژه آمریکا براساس مفروضات خود و مبتنی بر خلق و خوی استکباری، حتی فراتر از متن توافق ژنو، زیادهخواهی داشته و این زیادهخواهیها و نادیدهانگاشتن حقوق ملت ایران، عامل اول در به نتیجه نرسیدن مذاکرات بوده است.
تحلیل رفتار غرب و بهویژه آمریکا در مذاکرات هستهای میان ایران و گروه 1+5 یک واقعیت را بیش از پیش آشکار میسازد و آن، صحت و درستی دیدگاه مقام معظم رهبری نسبت به آمریکا است. در حالی که کسانی معتقدند با دیپلماسی لبخند و با تمرکز بر منافع مشترک مبتنی بر رویکرد «برد ـ برد» میتوان به سرعت و در یک فاصله زمانی معین و محدود با غرب به توافق رسید و با فرو ریختن تحریمها، مشکلات اقتصادی کشور را حل کرد، رهبر فرزانه و حکیم انقلاب اسلامی نگاه متفاوتی دارند. برخی از گزارههای دیدگاه حضرت امام خامنهای(مدظلهالعالی) در خصوص موضوع هستهای و مذاکرات ایران با گروه 1+5 عبارت است از:
۱ـ موضوع هستهای بهانهای برای فشار به جمهوری اسلامی ایران است.
۲ـ اگر ایران همه فعالیتهای هستهای خود را هم بر فرض محال، متوقف سازد، فشارهای غرب و آمریکا بر جمهوری اسلامی ایران به بهانههای دیگری همچون؛ موضوع حقوق بشر، موشکهای بالستیک و... ادامه مییابد.
۳ـ غرب و خصوصاً آمریکاییها در مذاکرات قابل اعتماد نبوده و نباید فریب لبخندهای آنان را خورد.
۴ـ به نتیجه مذاکرات خیلی نباید خوشبین بود.
۵ـ تیم مذاکرهکننده ایرانی نباید زیر بار حرفهای زیادهخواهانه طرف مقابل برود.
۶ـ مشکل غرب با جمهوری اسلامی، هویت مستقل ملت ایران است و با فشارها به بهانههای مختلف و از جمله بهانه هستهای، تلاش میکند تا این هویت مستقل را از ملت ایران بگیرد.
۷ـ حل مشکلات کشور به ویژه در حوزه مسائل اقتصادی را نباید به مذاکرات هستهای گره زد.
۸ـ توجه به ظرفیتهای درونی و تکیه بر استعدادهای داخلی، راهحل اصلی برای برطرف کردن مشکلات است.
۹ـ اقتصاد مقاومتی، تنها راه برای وادار کردن طرف غربی به پذیرش حقوق ملت ایران است.
۱۰ـ از دشمنی چون آمریکا، جز دشمنی در حق ملت ایران، انتظار دیگری نباید داشت. بنابراین تصور حل مشکلات اقتصادی کشور به دست دشمن با کاهش فشارها و رفع تحریمها تصور درستی نیست.
رهبر فرزانه انقلاب اسلامی با چنین نگاهی به موضوع هستهای و مذاکرات، ضمن حمایت از مذاکرات به دلیل منطق جمهوری اسلامی در عرصه روابط بینالملل، همواره به مسئولان نظام این نکته را متذکر شدهاند که راه نجات کشور، استحکام ساخت درونی قدرت است. ساخت درونی قدرت مبتنی بر باور شعار «ما میتوانیم» امری ممکن و دستیافتنی در تمامی عرصهها است.