همانطور که همه میدانید انتخابات سال گذشته 8 نامزد داشت که در جریان رقابتهای انتخاباتی دو نفر آنها انصراف دادند. با پیروزی حسن روحانی و تشکیل دولت یازدهم برخی از این نامزدها سیاستهای جناحی خود را به کنار گذاشتند و سعی کردند که به یاری دولت بیایند، برخی اگرچه دولت را به صورت ویژه یاری نکردند اما سعی کردند که سنگی جلو پای آن هم نباشند، و برخی هم رویکردی انتقادی را در برابر دولت اتخاذ کردند. خبرآنلاین نوشت؛ در ادامه نگاهی کوتاه خواهیم داشت به مواضع نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری یازدهم و جریانهای حامی آنان در یک ساله اول دولت.
محمد باقر قالیباف
نفر دوم انتخابات با ۶٬۰۷۷٬۲۹۲ رای
محمد باقر قالیباف که در انتخابات پشت سر حسن روحانی بیشترین رای را به خود اختصاص داده بود در روز 25 خرداد سال پیش با انتشار نامهای ضمن تشکر از ملت ایران پیروزی روحانی را به وی تبریک گفت. اما در همین نامه تبریک نیز مشخص بود که هنوز ضربهای که از این شکست خورده را هضم نکرده است. او در این نامه پس از تبریک به رئیسجمهور نوشته است: امیدوارم با در نظر گرفتن مطالبات بحقِ نیمه دیگر این حماسه سیاسی، زمینههای عملی وحدت، همدلی و همبستگی ملی را فراهم آوریم؛ لیس للانسان الا ما سعی.
اگرچه در کشورهای دیگر شکست در انتخابات ریاستجمهوری به معنی خارج شدن از صحنه سیاسی است و بسیاری از سیاست مداران پس از شکست به اندیشکدهها و موسسات پژوهشی نقل مکان میکنند اما قالیباف با سابقه دوبار شکست در انتخابات نشان داده است که در ایران میتوان با شکستهای متعدد همچنان در صحنه باقی ماند. قالیباف اما در طول این یک سال هیچگاه به انتقاد مستقیم از دولت نپرداخته است و حتی در برخی از موارد مانند سند همکاری شهرداری و وزارت بهداشت سعی کرده است با دولت همراه شود. او پس از سالها دوری از جلسه هیات دولت در کابینه جدید به عنوان شهردار تهران در جلسه کابینه نیز حضور یافت. اما این همه ماجرا نیست. برخی از سایتها و رسانههای حامی قالیباف انتقاد از دولت را اولویت کاری خود قرار دادهاند.
به عنوان مثال نشان دادن اختلاف میان روحانی و حامیان او در پیش از انتخابات یکی از سیاستهای اصلی این رسانههاست. البته برخی سخنرانیها و اظهارنظرهای قالیباف را میتوان به عنوان انتقاد از دولت مطرح کرد. به عنوان مثال میتوان به سخنرانی او در آخرین روز اردیبهشت ماه گذشته در همایش هادیان سیاسی اشاره کرد. او در این سخنرانی با بیان اینکه امروز به «وادادگی و انفعال» لقب «عقلانیت» داده شده گفت: مذاکرات باید با «فرهنگ جهادی» صورت بگیرد و نه «فرهنگ لیبرالیستی. » قایباف در ادامه گفت: امروز در کشور دو استراتژی وجود دارد؛ یک استراتژی فرهنگ و مدیریت جهادی و یک استراتژی نیز نگاه لیبرالیستی و وادادگی است. او با این سخنان عملا سیاست خارجی دولت یازدهم در مذاکرات هستهای را نقد کرد.
سعید جلیلی
نفر سوم انتخابات با ۴٬۱۶۸٬۹۴۶ رای
سعید جلیلی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی و مسئول پیشین پرونده هستهای کشورمان است. گفتمانی که از او در انتخابات حمایت میکرد همان گفتمانی بود که در سالهای 84 و 88 از محمود احمدینژاد حمایت میکرد. جبهه پایداری انقلاب اسلامی در انتخابات گذشته ریاستجمهوری جلیلی را نامزد خود معرفی کردند. اگرچه جلیلی خود را نامزدی مستقل عنوان میکرد. از فردای روز انتخابات سعید جلیلی خود نه تنها انتقادی از دولت نکرده است بلکه حتی در مواردی بویژه در پرونده هستهای ایران در یکی دو اظهارنظر از دولت حمایت کرده است. او در یک نشست دانشجویی در شیراز گفت: آنچه امروز اهمیت دارد گرفتن حقوق ملت ایران در مذاکرات ایران با گروه 1 + 5است و همه باید به تیم مذاکرهکننده کنونی کمک کنند تا این هدف محقق شود.
آنها اکنون منتخب مردم هستند و باید ببینیم که چگونه بحث را دنبال میکنند و آنچه مهم است گرفتن حقوق ملت است. عمل سعید جلیلی با عمل حامیان او در انتخابات بسیار متفاوت است. درحالی که حامیان گفتمان سعید جلیلی در انتخابات در طول یک سال گذشته سنگینترین هجمهها و انتقادات را نسبت به مذاکرات هستهای 1+5 داشتهاند اما او شیوه دیگری را در پیش گرفته است. او حتی دست رد به دعوتکنندگان همایش «ما دلواپسیم» در تهران زد و در این همایش شرکت نکرد. در عوض جبهه پایداری و نمایندگان آنها در مجلس از هیچکاری در تخریب دولت یازدهم کوتاهی نکردهاند.
محسن رضایی
نفر چهارم انتخابات با ۳٬۸۸۴٬۴۱۲ رای
محسن رضایی با وجود آنکه در انتخابات نفر چهارم شد اما در میان نامزدهای انتخابات تنها کسی بود که توانست در برخی استانها از حسن روحانی پیشی بگیرد. محسن رضایی از نامزدهایی است که نه او نه حامیانش نه بر ضد دولت شدند و نه حامی سفت و سخت آن. البته محسن رضایی در عمده نظراتی که داشته است از دولت حمایت کرده است. در روزهایی که بحث تشکیل کابینه یازدهم مطرح بود او از چهرههایی بود که گفته میشد قرار است به دولت بپیوندد. اما اینگونه نشد. نظرات محسن رضایی بیشر در حوزه اقتصادی بوده است. به عنوان مثال او در سخنرانی خود در قم گفته است: اقتصادی که در شرایط کنونی بر کشور حاکم شده در شأن نظام اسلامی نیست؛ تنها مفاسد اقتصادی نیستند که مشکلاتی را به وجود آوردهاند بلکه نیازمند نقشه راه تبدیل اقتصاد فعلی به اقتصادی مطلوب هستیم که همان اقتصاد مقاومتی نامیده میشود. به این ترتیب میتوان نتیجه گرفت که او نه علیه دولت بوده است و نه حامی دولت.
علیاکبر ولایتی
نفر پنجم انتخابات با ۲٬۲۶۸٬۷۵۳ رای
پرسابقهترین وزیر امورخارجه ایران در پس از انقلاب اسلامی نامزد بخشی از اصولگرایان سنتی در انتخابات یازدهمین دوره ریاستجمهوری بود. او پس از انتخابات ریاستجمهوری کرسی پیشین حسن روحانی در مرکز استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام را پر کرد. اظهارنظرهای سیاسی او در یک سال اخیر بیشتر حول محور سیاست خارجی بوده است. میتوان او را در این زمینه حامی دولت دانست. ولایتی با سابقه طولانی مدت کار در دستگاه دیپلماسی میداند که محمدجواد ظریف و همکارانش چه مذاکرات سختی را پیش روی خود دارند.
سیدمحمد غرضی
نفر ششم انتخابات با ۴۴۶٬۰۱۵ رای
سید محمد غرضی ششمین نامزد انتخابات ریاستجمهوری سال گذشته کسی بود که هیچ کس احتمال ردشدن او را از سوی شورای نگهبان نمیداد. سخنان غرضی در یک سال گذشته را نمیتوان به پای انتقاد یا حمایت از دولت گذاشت. مثلا در جایی گفته است: چه کسی وعده نمیدهد؟ مگر دولتهای گذشته وعده ندادند؟ دولت که مانع نیست. گروههای فرهنگی معارض با هم دعوا میکنند. کدام دولتی در ایران میخواهد مردم خوش نباشند؟ اینکه خلاف توان سیاسی ماست. من از شما نسل جوان تعجب میکنم که اینگونه به دام کلمات میافتید. من هم کاندیدای ریاستجمهوری بودم و دهها حرف زدم... یا جای دیگری گفته است: گروههای بینام و نشانی که پروژههای تخریبی توسط آنها کلید زده میشود، تابع برخی گروههای شناسنامهدار هستند. امروز سیاست ایجاب میکند که گروههای تخریبگر، خود را بینام و نشان بنامند.
محمدرضا عارف
نامزدی که به نفع روحانی انصراف داد
محمدرضا عارف در روزهای آخرین تبلیغات نامزدهای ریاستجمهوری به نفع حسن روحانی از ادامه رقابت در انتخابات انصراف داد. با وجود آنکه انتظار میرفت عارف در دولت یازدهم جای خود را داشته باشد اما به دولت نرفت و بنیاد امید ایرانیان را تاسیس کرد. اظهارنظرهای او بیشتر در حمایت از دولت است. اما او این روزها بیشتر سرگرم انتخابات مجلس آینده است و به قول خودش برای این انتخابات برنامه ویژه دارد.
غلامعلی حدادعادل
نامزدی که صرفا انصراف داد اما نه به نفع کسی
غلامعلی حدادعادل نامزد اصولگرای انتخابات ریاستجمهوری بود که او هم در روزهای آخر انصراف داد. حدادعادل پس از انتخابات انتقاد صریحی را علیه دولت مطرح نکرده است اما او رهبری جریانی را در مجلس دارد که جدیترین انتقادات را مطرح کردهاند. خدادعادل رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس است. فراکسیونی که تقریبا اکثر مخالفان دولت، از جبهه پایداری گرفته تا رهپویان در آن عضویت دارند. اکثر سوالات و انتقاداتی که در مجلس از عملکرد دولت مطرح میشود از جانب این فراکسیون مطرح میشود و اعضای آن شروعکننده بسیاری از تخریبها علیه دولت هستند. البته این فراکسیون در مجلس اقلیت هستند.