سرانجام شب جمعه هفته گذشته باراک اوباما دستور حمله جنگندههای آمریکا به مواضع داعش را صاد کرد. پس از این دستور بود که پهپادهای آمریکا در چندین نوبت مواضع داعش را که شهر اربیل را تهدید میکردند بمباران کردند. با این حال رئیسجمهور آمریکا اطمینان خاطر داده است کشورش یک بار دیگر درگیر جنگ عراق نخواهد شد و نیروی نظامی به این کشور اعزام نخواهد کرد. وی افزود ما فقط میخواهیم از اتباع خود در عراق حمایت کنیم. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد اجازه کمک رسانی و تلاشهای بشردوستانه برای نجات غیرنظامیان را داده است.
اوباما شنبه گذشته در نطق هفتگی خود قول داد برای محافظت از دیپلماتها و مشاوران نظامی آمریکا، " در صورت ضرورت " به حملات هوایی به جهادیها در شمال عراق ادامه دهد.
اوباما گفت:" اجازه نمیدهم آمریکا وارد جنگی دیگر در عراق شود. نیروهای رزمی آمریکا برای جنگ در عراق باز نمیگردند زیرا راه حل نظامی آمریکا برای بحران گستردهتر عراق وجود ندارد."
اوباما همچنین گروه داعش را که ایزدیها را شیطان پرست مینامد به تلاش نظاممند برای از ب?ن بردن همه این افراد و نسل کشی متهم کرد.
اوباما در نطق هفتگی خود همچنین " راهبرد گستردهتر " آمریکا در عراق را اعلام کرد.
وی افزود:" ما از شهروندانمان محافظت میکنیم. ما با جامعه جهانی برای رسیدگی به این بحران انسانی همکاری خواهیم کرد. ما کمک خواهیم کرد تا اجازه ندهیم این تروریستها مکانهای امن دائم داشته باشند و از آنجا به آمریکا حمله کنند. ما همچنان از عراقیها میخواهیم با هم آشتی کنند."
شبکه خبری پنتاگون نیز اعلام کرد که حملات مستقیم آمریکا به داعش ادامه خواهد داشت.
شبکه خبری وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد آمریکا بیش از دویست کیلوگرم بمبهای لیزری هدایت شده را بر اهداف داعش در عراق فرو ریخت. این حمله به دنبال صدور مجوز آن از طرف رئیسجمهور آمریکا صورت گرفت.
جان کربی سخنگوی پنتاگون درباره این حمله گفت این حمله تلاشی برای محافظت از جان پرسنل آمریکایی در اربیل بود.
کربی مشخصا گفت:" دو هواپیمای افای هجده پانصد پوند بمب لیزری را بر یک توپخانه متحرک در نزدیکی اربیل فروریختند. داعش از این توپخانه برای هدف قرار دادن نیروهای کرد که از اربیل دفاع میکردند، استفاده میکرد؛ اربیل جایی است که پرسنل آمریکایی در آن مستقر هستند".
به دنبال این حمله فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا اعلام کرد آمریکا به حملات مستقیم خود به داعش مادامی که پرسنل آمریکایی یا تاسیسات آمریکا در عراق تهدید شود، ادامه میدهد.
با آغاز حملات هوایی محدود آمریکا به مواضع داعش در عراق پس از سکوتی طولانی، این پرسش مطرح میشود که انگیزه باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا برای اجرای این حملات چیست.
انگیزههای آمریکا برای دخالت نظامی در عراق.
دخالت نظامی آمریکا درعراق با توجه به مخالفتهای آمریکا با جنگ عراق، پرسشهای زیادی درباره علل و انگیزههای این دخالت به وجود آورده است.
به گزارش شبکه تلویزیونی الجزیره، از سرگیری دخالت نظامی آمریکا در عراق با وجود مخالفتهای افکار عمومی با این اقدام، پرسشهای زیادی درباره توجیهات واقعی برای این کار مطرح شده است.
محمد العلمی خبرنگار این شبکه در واشنگتن با اشاره به سخنان باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا و اعلام خبر صدور مجوز دخالت نظامی کشورش در عراق افزود: رئیسجمهور آمریکا در موضوع دخالت نظامی کشورش در عراق که دومین مورد پس از لیبی به شمار میرود مسائل انسانی را در کنار مسائل استراتژیک به عنوان توجیهی برای این دخالتها استفاده کرد؛ اما افکار عمومی که از ماجراجوییهای متعدد نظامی آمریکا در عراق و نیز به وجود آمدن کانونهای ناآرام و نیازهای انسانی مبرم و فوری از غزه تحت محاصره گرفته تا سوریه ویران شده، خسته شده است،بحث و جدلهای زیادی به راه انداخته است.
یک کارشناس آمریکایی میگوید: وضع عراق منحصر به فرد است زیرا بیشتر مشکلات آن را ما به وجود آوردیم، به همین سبب مسئولیت اخلاقی داریم و از سوی دیگر نمیتوانیم ایزدیها را رها کنیم تا کشته شوند. نباید فراموش کنیم که ما از دهه نود قرن گذشته از کردها دفاع میکنیم.
در ادامه گزارش آمده است: در حالی که هیچ کس از شدت بحران انسانی خطرناک در عراق نمیکاهد، برخی افراد از فجایع انسانی در سوریه، میانمار و و همچنین غزه سخن میگویند که اسرائیل از همه طرف آنها را هدف حمله قرار میدهد بدون آن که آمریکا کوچکترین کاری برای کمک انسانی به آنها انجام دهد.
خلیل جهشان کارشناس مسائل عربی و آمریکا نیز گفت: بدون شک آمریکا برخی فعالیتهای به ظاهر انسان دوستانه انجام میدهد اما این تلاشها علت دخالتهای آمریکا نیست بلکه بهانهای برای دخالت آمریکاست زیرا این نیازهای انسانی از قبل هم بوده است اما به سبب آن که افکار عمومی آمریکا مخالف دخالت در عراق و ورود مجدد این کشور به عراق است، استفاده از مسئله کمکهای انسانی به عنوان بهانهای برای دخالت، مخالفان این دخالتها را خلع سلاح و ساکت میکند.
جان اولترمن از موسسه مطالعات سیاسی میگوید: گروه دولت اسلامی عراق و شام همچنان به پیش میرود و هیچ کس قادر به متوقف کردن آن نیست و نه تنها ارزشهای آمریکا بلکه منافع این کشور را نیز با تهدید روبرو کرده است. این امر باعث شده است آمریکا به عناصر این گروه نشان دهد در زمان مناسب از منافع خود دفاع میکند.
در پایان گزارش آمده است: تناقض موجود این است که باراک اوباما در آغاز طلوع ستاره خود در آسمان سیاست بر مخالفت خود با جنگ در عراق به شدت تاکید میکرد اما اکنون خودش را در پاییز ریاست جمهوریاش در شرایطی میبیند که یکی از بخشهای جنگی را رقم میزند که آن را احمقانه میدانست.
حسن نصر گزارشگر شبکه تلویزیونی روسیا الیوم در این باره گزارش داد: بالاخره باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا تصمیم به آغاز حملات هوایی به دولت اسلامی در شمال عراق گرفت. اما چه چیز موجب شد اوباما راهبرد خود را درباره گروهی که قبلا داعش نامیده میشد و تهدیدی برای امنیت کل منطقه عملا ناآرام خاورمیانه محسوب میشود، تغییر دهد؟
اوباما پیش از این به خواستهها و هشدارهای منطقهای و بینالمللی درباره خطر گروه داعش که بعدا تشکیل خلافت را اعلام کرد، توجه نمیکرد. در حالی که داعش به طور مستمر در حال قدرت گرفتن و گسترش مناطق تحت سیطره خود در سوریه در زمان بحران در این کشور بود. واشنگتن همواره به اعلام این مسئله اکتفا میکرد که با دسترسی تندروها به هرگونه سلاح کشنده مخالف است.
همچنین آمریکا در برابر جنایاتی که داعش برضد سوریها مرتکب شد واکنشی نشان نداد تا این که این گروه با تصرف منابع نفت و اجرای قانون جنگل و اعدام مخالفان به قدرت حاکم بر شمال سوریه تبدیل شد.
سکوت اوباما حتی بعد از ورود داعش به خاک عراق و سیطره آن بر موصل به عنوان دومین شهر بزرگ عراق نیز ادامه پیدا کرد. واشنگتن به طور ضمنی درخواستهای بغداد را برای مداخله به منظور نجات موصل رد کرد و موضع روشنی در برابر ابراز تمایل کردهای عراقی برای جدا شدن از عراق اتخاذ نکرد.
چه چیز در محاسبات آمریکا تغییر کرد که موجب شد اوباما نظر خود را تغییر دهد؟ بعد از سیطره گروه دولت اسلامی بر شهر الرقه سوریه روشن شد که جاه طلبیهای این گروه فراتر از مرزهای سوریه است و کشورهای متعددی در فهرست اهداف آن قرار دارند. اما غافلگیری بزرگ این بود که گروه دولت اسلامی، کنترل موصل را از دست ارتش عراق خارج کرد و به دنبال آن بر شهرهایی مانند زمار و تلعفر و سنجار سیطره یافت که زنگ خطر را برای رئیسجمهور آمریکا به صدا درآورد.
نگرانی آمریکاییها ناشی از گزارشهای اطلاعاتی است که نشان میدهد جنگجویان دولت اسلامی پس از تصرف مناطق مرزی کردنشین ممکن است وارد اقلیم کردستان عراق شوند. ورود جنگجویان تندرو به این مناطق موجب میشود منابع نفت در کنترل آنان قرار گیرد و میلیاردها دلار سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی در این مناطق از دست برود.
ابراز نگرانی اوباما درباره وضع اقلیتهای قومی و نژادی در مناطق شمالی عراق با واقعیت تلخی که این اقلیتها با آن دست و پنجه نرم میکنند همخوانی ندارد. در این جا این سئوال مطرح میشود که چرا اوباما به درخواست کمک صدها هزار نفر از طوایف اقلیت و اکثریت که پیش از این زیر حملات داعش و در میان سکوت آمریکا مجبور به ترک سرزمین خود شدند، توجه نشان نداد؟
موضع مردد آمریکا
استاد روابط بین الملل در دانشگاه جرج واشنگتن، تاکید میکند حملات هوایی محدود آمریکا علیه داعش در عراق نشان میدهد دولت باراک اوباما همچنان حاضر به مشارکت گسترده در عملیات علیه داعش نیست.
ادموند غریب در مصاحبه با شبکه تلویزیونی العراقیه، درباره موضع مردد آمریکا در کمک به عراق در برابر داعش گفت: یکی از دلایل موضع بیثبات آمریکا در این باره آن است که باراک اوباما خروج از عراق را یکی از اهداف خود در تبلیغات انتخاباتیاش اعلام کرده بود و شهروندان آمریکایی هم از این مسئله حمایت گستردهای دارند. اوباما همچنین معتقد است حل بحران عراق باید با مشارکت گروههای سیاسی این کشور آغاز شود. رئیسجمهور آمریکا با فشارهای فزاینده روبرو شده است، به ویژه که ایزدیها در منطقه سنجار با فاجعه انسانی روبرو هستند و داعش اقلیم کردستان را هم تهدید میکند. داعش همچنین توانست کنترل سد موصل را در دست بگیرد. اعضای کنگره از اوباما خواستند برای حفظ منافع راهبردی آمریکا در منطقه وارد عمل شود. اوباما همچنان میگوید حاضر به اعزام ن?روی زمینی به عراق نیست، اما با حملات هوایی منافع آمریکا را حفظ خواهد کرد.
غریب افزود: حملات هوایی آمریکا به داعش محدود است و نشان میدهد دولت اوباما تمایلی برای حملات گسترده و مستمر ندارد. بعضی از طرفها در واشنگتن معتقدند آمریکا در هر صورت باید خاورمیانه را رها کند و به عقب بازنگردد، اما بعضی طرفها تاکید دارند آمریکا همچنان منافع راهبردی در خاورمیانه دارد و واشنگتن نباید بیتفاوت باشد.
هشدار مقامات آمریکایی درباره خطر داعش
مقامات آمریکا میگویند داعش، احتمالاً یکی از مجهزترین گروههای تروریستی در دنیا است.
به گزارش شبکه تلویزیونی سی ان ان، به گفته مقامات آمریکا، دولت اسلامی عراق و شام (داعش)، جنگ افزارهایی مانند تانک، آر پی جی، خودروهای هاموی و همچنین تسلیحات سبک در اختیار دارد. داعش ظاهراً برای هواپیماها در منطقه نیز تهدید به شمار میرود.
"پاملا براون" خبرنگار سی ان ان گزارش داد ستیزه جویان داعش برخی تسلیحات را از ارتش عراق به غنیمت گرفتهاند و سوار بر خودروهای زرهی که پرچم سیاه رنگ داعش بر آن نصب شده است، داخل خیابانها رژه میروند. آنها همچنین یک فروند موشک بزرگ را در خیابانهای مناطق تصاحب شده عراق به نمایش گذاشتند. یک تحلیلگر آمریکایی میگوید: " تهدید داعش برای آمریکا، حتی از گروه القاعده قبل از حادثه تروریستی یازده سپتامبر نیز جدیتر است".
داعش همچنین سدی را در شهر موصل تصاحب کرده است که میتوان به عنوان مرگبارترین سلاح این گروه از آن یاد کرد. آمریکا در زمان جنگ عراق هشدار داده بود که شکسته شدن این سد میتواند امواجی به ارتفاع بیست متر ایجاد کند که خسارات گستردهای را به جان و اموال مردم وارد میکند. مایکل او هانلون، کارشناس مؤسسه بروکینگز میگوید: "چشمان ما در خصوص شمار احتمالی تلفات جانی در عراق باید کاملاً باز باشد".
بنا به اعلام منابع آگاه، جنگجویان داعش با استفاده از تانکهایام 1 آبرام به سد شهر موصل حمله کردهاند. داعش از زمان اشغال مناطق مختلف در شهر عراق، گردآوری و انبار کردن مهمات را آغاز کرده است. این گروه، برخی دستگاهها و تجهیزات آمریکایی باقی مانده از دوران جنگ عراق و همچنین تسلیحات نظامیان فراری ارتش این کشور را برداشته است. یک مقام بلند پایه دولتی در آمریکا به شبکه سی ان ان گفت داعش از سازماندهی و امکانات نظامی خوبی برخوردار است. مایکل او هانلون، کارشناس مؤسسه بروکینگز نیز میگوید: " کاملاً احتمال دارد که گروه داعش، تسلیحات ضد هوایی یا ضد تانک پیدا و آنها را برای جابه جایی روی خودروها نصب کرده باشد".
کارشناسان با تماشای تصاویر ویدیویی گروه داعش بر روی اینترنت، به این نتیجه رسیدهاند که این گروه احتمالاً به سامانههای ضد هواییِ قابل حمل با برد سه هزار متر و ضد هوایی با کالیبر سی و هفت میلیمتر که برد آنها به هشت هزار متر میرسد، دسترسی دارد. این میزان برد، برای سرنگون کردن هواپیماهای که حامل کمکهای بشردوستانه هستند، کافی است. جنگندههای نیروی دریایی ارتش آمریکا که مواضع داعش را بمباران میکنند، در ارتفاع چهار هزار و دویست متری از زمین پرواز میکنند.
سازمان هوانوردی آمریکا پرواز هواپیماهای این کشور بر فراز عراق را به علت خطرهای درگیری مسلحانه، ممنوع اعلام کرد.
جیمز اف. جفری، که در زمان خروج نیروهای آمریکایی از عراق در سال 1390 سفیر امریکا در این کشور بود، میگوید: "به گمان من، دولت امریکا دریافته است که با مسئلهای بسیار عجیب مواجه است و آن مسئله این است که یک مشکل نظامی به وجود آمده که باید از طریق نظامی حل و فصل شود." جفری میگوید مسئله و مشکل اساسی این است که در شمال عراق "گروهی شکل گرفته است که باید جلوی آنها را سد کرد. در این جا مسئلهای که مطرح است این نیست که آیا امریکا باید جلوی آنها را بگیرد یا خیر. مسئلهای که وجود دارد این است که چه زمانی باید جلوی این گروه را سد کرد؟"
ادعای داعش برای ایجاد "خلافت" در آمریکا
گروه تروریستی داعش ادعا کرد که با اعلام "دولت خلافت اسلامی" در آمریکا، پرچم خود را در کاخ سفید برخواهد افراشت.
روزنامه "واشنگتن تایمز" به نقل از "ابوموسی" مدیر دفتر رسانهای گروه تروریستی "داعش" خاطرنشان کرد؛ خلافت ایجاد شده و متوقف نخواهد شد.
این روزنامه آمریکایی به نقل از ابوموسی ادامه داد: ترسو نباشید و با پهپاد به ما حمله نکنید؛ سربازان خود را که در عراق به دست ما به ذلت کشیده شدند بفرستید.
منتقدان اوباما چه میگویند؟
از خبرنگار دویچه وله در واشنگتن سؤال شد چطور اوباما مجوز مداخله در عراق را میدهد اما در سوریه چنین اقدامی نمیکند حتی به رغم اینکه خطوط قرمز او نقض میشود.
وی گفت این موضوعی است که منتقدان اوباما آن را نقصی در راهبرد او میخوانند. منتقدانی چون جان مک کین و لینزی گراهام سیاستهای اوباما را سیاستهایی نیمه کاره توصیف کردهاند که نمیتواند پیروزی به همراه داشته باشد. آنها میگویند مهار دولت اسلامی ممکن نیست مگر اینکه این گروه در سوریه نیز هدف حمله قرار گیرد. این گروه در سوریه حدود یک سوم کل کشور را تحت کنترل خود دارد. این منتقدان میگویند باید این گروه در سوریه نیز هدف حملات هوایی قرار گیرد.
در حال حاضر دولت اوباما میگوید اوضاع عراق متفاوت است و دولت عراق خواستار کمک شده است و حضور پرسنل آمریکایی در اربیل این حمله را توجیه میکند.
برخی از منتقدان اوباما میگویند بعید است که حملات محدود هوایی علیه داعش بتواند تاثیری به جا ماندنی داشته باشد. همچنین، برخی از این منتقدین میگویند روی آوردن اوباما به چنین رویکردی که تنها بر انجام حملات محدود هوایی علیه داعش متمرکز است میتواند از نادیده گرفتن قدرت این شورشیان افراطی توسط رئیسجمهور امریکا حکایت داشته باشد. لازم به یادآوری است که شورشیان داعش در حال حاضر کنترل بخشهای وسیعی از سوریه و عراق را در اختیار دارند. این مناطق از شهر حلب سوریه شروع و تا مناطق عمدتا سنی نشین شمال و غرب عراق و حتی تا نزدیکیهای بغداد گسترش یافتهاند.