حمزه عالمی
اندیشیدن درباره شعار سال1387 که توسط مقام معظم رهبری «سال نوآوری و شکوفایی» عنوان شد، زوایای مهمی از اندیشه سیاسی را روشن می کند، هر آنچه بیشتر پیرامون این شعار بیندیشیم نوآوری های جدیدی را در عرصه اندیشه و عمل سیاسی درک خواهیم کرد. تو گویی نوع شعار خود به انسان خلاقیت و شکوفایی می دهد و یا به قول روان شناسان سیگنال مثبت می فرستد.
با کمی دقت روشن می شود که «نوآوری و شکوفایی» چیزی جز نظر و عمل نیست. براساس سخنان مقام معظم رهبری که فرمودند: «مسئولان نوآوری را، ابتکار را، خلاقیت را- در روش های گوناگون- برای خودشان یک وظیفه بدانند و سعی کنند آنچه را که در طول این سی سال شروع شده است به شکوفایی برسانند.» (1/1/1387)، می توان گفت که نوآوری بیشتر به حوزه های فکری و اندیشه ای اشاره دارد و شکوفایی به عمل و تلاش عملی فرد و البته در اولویت قراردادن هر کدام از این دو، مقوله ای است که بحث فراوانی را در اندیشه و نظریه سیاسی به خود اختصاص داده است. آنچه از این مباحث حاصل می شود اینکه پیوستگی و امتزاج زیادی بین این دو مفهوم وجود دارد. به این معنا که نظر بدون عمل راه به جایی نبرده و عمل فاقد نظر و تفکر بیهوده و شکننده است. به همین طریق نوآوری در روش ها بدون عملی شدن و شکوفا شدن طرح های نیمه کاره راه به خرابات می برد و شکوفا نمودن طرح های نیمه کاره بدون نوآوری و خلاقیت در برنامه های آینده اقدامی نیمه کاره و فاقد نتیجه است. بنابراین در چارچوب روایت نظر و عمل، امتزاج و پیوستگی نوآوری و شکوفایی امری بدیهی است. یعنی نوآوری سبب شکوفایی شده و شکوفایی سبب نوآوری؛ و این یعنی حرکت؛ حرکت ایران اسلامی به سوی توسعه پایدار که همواره مورد تاکید مقام معظم رهبری بوده است.
با این حال این حرکت همواره نیازمند الزاماتی است. این الزامات به نوعی مشترکات طرفداران اولویت نظر بر عمل و عمل بر نظر محسوب می شود و به نوعی برآیند روایت نظروعمل است. از این رو مسئله ای اساسی بوده که به روحیات و شخصیت مجریان و برنامه ریزان مربوط می شود تا جایی که باید گفت چنانچه این الزامات شکل نگیرد شعار سال 1387 هم به خوبی عملی نخواهد شد. آن الزامات البته مسائلی است که همواره مورد نظر و تاکید مقام معظم رهبری بوده و ایشان هم به نوعی این الزامات را مقدمات اساسی و آغاز توسعه و پیشرفت می دانند؛ موضوعاتی نظیر: اعتماد به نفس ملی، احساس مسئولیت، نظم پذیری، قانونمندی، دارا بودن وجدان کاری، محاسبه گری، نگرش همه جانبه، انتقادپذیری و خودانتقادی، ممانعت از تک روی و استفاده از دیدگاه کارشناسان، تقدیر از نخبگان و برخورد با افراد فرصت طلب و کم کار، پشتکار و جدیت در کار، دقت و نظارت در کار و بر کار و... می تواند تمامی جریانات و جناح های سیاسی را از ایده آلیسم روشنفکر مآبانه به سوی توسعه بومی و مبتنی بر ارزش ها سوق دهد.