تربیت محوری مبنای حرکت ماست

* برای آغاز سخن و با توجه به اجرای طرح تحول در سپاه ، بفرمایید تحول در نظام آموزش عقیدتی- سیاسی براساس چه اصولی صورت خواهد گرفت؟
**تحول در نظام آموزش عقیدتی - سیاسی براساس همان اصولی است که مقام معظم رهبری تبیین فرمودند و مشخص کردند، یعنی همان اصول حاکم بر نظام آموزش عقیدتی - سیاسی، که ما باید در تحول نظام آموزش بدان توجه کنیم که در دوران فرماندهی جدید سپاه از همان اصول و مبانی، راهبردهایی استخراج شده است . بنده فکر می کنم در رابطه با کار خودمان یکی از مهم ترین اصول، بحث تربیت محوری نظام آموزشی است و ما باید به این سمت حرکت کنیم. یعنی نظام آموزش عقیدتی - سیاسی باید نظامی باشد که با پیاده شدن آن در سپاه از پاسداران و بسیجیان عناصری بسازد که مدنظر مقام معظم رهبری است ، یعنی از نظر معنویت ، اخلاق ، رفتار، رعایت ارزش های الهی و در کل از نظر ظاهری و باطنی یک عنصر مومن به معنای واقعی از دل این آموزشها بیرون بیاید. لازمه این کار این است که ما باید در خود کلمه آموزش یک تصرفی داشته باشیم یعنی این طور نباشد که وقتی می گوییم ( آموزش ) فقط کلاس داری در ذهن مجسم شود، در وضعیت موجود که ما اداره آموزشهای عقیدتی- سیاسی هستیم یعنی باید کلاسهایی را برگزار کنیم که در حال حاضر در قالب آموزشهای طولی، آموزشهای عرضی تخصصی، آموزشهای بصیرت و دکترین آمادگی یگان می باشد. اما شیوه ها و روشهای دیگری هم غیر از موارد مذکور وجود دارند که آموزش می باشند لکن کلاس محسوب نمی شوند. بنابراین تحول در نظام آموزش عقیدتی - سیاسی بر طبق اصولی است که مقام معظم رهبری براساس چشم انداز سپاه و رسالت و ماموریت آن مشخص فرموده اند.
* با توجه به اینکه فرمودید، تربیت محور بودن نظام آموزش عقیدتی - سیاسی سپاه الان بیشتر مدنظر است، برای رسیدن به این موضوع چه اقداماتی صورت گرفته است؟
**تربیت محوری از آغاز پیدایش حوزه نمایندگی ولی فقیه وجود داشته و یکی از فلسفه های تاسیس حوزه نمایندگی در سپاه به دستور حضرت امام (ره) و استمرار آن همان بحث تربیت بوده است. ولی گاهی اوقات در مسیر تغییر و تحولاتی که وجود داشته ، توجه لازم به اصول تربیتی در نظام آموزشی صورت نگرفته به همین دلیل ما می خواهیم به تربیت محوری که از اول هم مدنظر بوده است توجه ویژه داشته باشیم و آن را در اولویت کار قرارداده، نگاهی جدید نسبت به آن داشته باشیم، چون اگر امسال سال نوآوری و شکوفایی است منظور نوآوری در اصول نیست بلکه نوآوری در شیوه ها و روش ها مدنظر است. بنابراین باید در شیوه ها و روشهای خودمان برمبنای تربیت محوری تغییر و تحول ایجادکنیم، که البته مستحضرید که تربیت ، میوه و محصول ده ها مرحله از یک فرآیند است یعنی چیزی نیست که فقط به عهده ما در سپاه باشد بلکه ده ها مجموعه ، معاونت واداره در بحث تربیت عناصر سپاه و بسیج دخالت دارند که یکی از آنها اداره آموزشهای عقیدتی- سیاسی می باشد و ما می خواهیم در این اداره نقش خود را هم بشناسیم و به خوبی ایفا کنیم.
* صحبت از سال نوآوری و شکوفایی شد برای نوآوری و شکوفایی در آموزشهای عقیدتی - سیاسی چه کارهایی باید انجام داد؟
**در بحث تحول در شیوه ها و روشها، جلساتی را برگزار کرده ایم که ببینیم چه شیوه ها و روشهایی درمتون دینی ما وجود دارد که مورد توجه جدی قرارنگرفته است، تا از آنها استفاده کنیم. به نظر بنده ضمن اینکه در این شیوه ها از رسانه های نوشتاری، شنیداری ، دیداری- ترسیمی و آموزشهای حضوری، غیرحضوری و کلاس داری استفاده می کنیم. چیزی که احساس می شود جای آن در سیستم آموزشی- تربیتی سپاه خالی است بحثی است که در مجامع روایی خود داریم، نبی مکرم اسلام(ص) وقتی اقدام به تربیت افراد می فرمودند این تربیت را به صورت فردی تنظیم می کردند یعنی همان تعبیری که ما در روایات از امیرالمومنین (ع) پیرامون نبی مکرم اسلام داریم که « طبیب دوار بطبه» پیامبر اکرم(ص) دنبال افراد می رفتند ، درد آنها را شناسایی و اقدام به درمان افراد می نمودند . می خواهیم بگویم که از دل سخنرانی، کلاس، تبلیغ و فضاسازی تربیت بیرون نمی آید، اینها بستر و زمینه سازند و می توانند فضا را معنوی کنند ولی آن چیزی که از دل آن تربیت بیرون می آید ارتباط عاطفی، معنوی و روحانی است که بین مربی و متربی باید برقرار شود. یعنی وقتی که ما یک فضای معنوی بین خودمان با کارکنان ایجاد کردیم که آنها به ما اعتماد کردند و ما را عناصر مقبول و محبوب خودشان تلقی کردند و فضایی مبتنی براعتماد متقابل ایجاد شد آن وقت می توانیم عناصر سازمان را در یک ساماندهی خیلی مشخص برای مربیان خود تقسیم کرده، برای هر هادی و مربی که عهده دار تربیت است، پنجاه نفر را در نظر بگیریم تا به طور مشخص و دقیق کار یک مربی معین باشد.
ضمن اینکه از روشها، رسانه ها ، اینترنت ، ابزار جدید و تکنولوژی روز هم استفاده می کنیم، یعنی هیچ منافاتی وجود ندارد که ما از اینترنت، آموزشهای مجازی و سیستم های موجود در دنیا استفاده کنیم، ولی روشهایمان باید روشی باشد بر مبنای روش امامان معصوم (ع) وجالب اینکه این روشی که ما نام آن را تربیت محمدی (ص) گذاشته ایم ، تربیتی است که مربی به صورت فردی، مشاوره ای و حضوری به سراغ مخاطب خود می رود و ارتباط برقرار می کند که امروزه از نظر علمی و تجربی در کشورهای اروپایی و غربی نیز بهترین روش تربیتی شناخته شده است و خودشان از این روش استفاده می کنند . این همان روشی است که پیامبر اکرم (ص) برای جذب افراد استفاده می کردند و از دل این روش سلمان و ابوذر و مقداد و عمار بیرون می آمد.
*با توجه به اینکه قائل هستید بخش اعظم این موضوع به فرماندهان و مدیران برمی گردد، شما برای این قشر چه برنامه ای دارید؟
**در همین رویکرد جدیدی که فرمانده محترم کل سپاه ایجاد کرده اند، تحول به دو بعد تقسیم شده است:(تحول ساختاری و تحول معنوی) در تحول معنوی که راهبردهای تعالی نامیده شده است برنامه ای به نماینده محترم ولی فقیه در سپاه ارائه داده ایم که هدف و مخاطب اصلی ما در طرح تعالی ، خود فرماندهان و مسئولان سپاه هستند، ما معتقدیم از آنجا باید شروع کرد، یعنی هیچ کس درسپاه مستغنی از تعلیم و تربیت و آموزش نمی باشد. تمام افرادی که در سپاه حضور دارند از صدر تا ذیل نیازمند تعلیم و تربیت اند البته هرکس در سطح خودش باید مربی شایسته خودش را داشته باشد. نیازها متفاوت است و ما باید نیازها را در سطوح گوناگون شناسایی کنیم و برای رفع آنها ابزار مناسب خود را فراهم کنیم از جمله متن، مربی، رسانه، فضا و امکانات آموزشی که اینها به صورت طرحی در آمده که خدمت نماینده محترم ولی فقیه ارائه شده و جلساتی بین نمایندگی و فرماندهی برای تصویب این طرحها در حال برگزاری است.
* ویژگی عمده این طرحها چیست؟
**ویژگی عمده اش بحث تربیت محمدی (ص) می باشد. یعنی دوره های آموزشی اگر برای این باشد که درجه ، رتبه و حقوق افراد افزایش یابد، از دل این آموزشها معنویت بیرون نمی آید. نمی گوییم بد است، نه خوب است، اما معتقدیم باید یک فضای معنوی و ملکوتی بین مربی ها و مخاطبین آنها برقرار شود و اگر بخواهیم این امر تحقق یابد، باید همان فضای ارزشی و معنوی زمان جنگ برقرارشود. همان رابطه ای که بین شهید میثمی به عنوان مربی و اطرافیانش حاکم بود، رابطه بین شهید محلاتی و اطرفیانش ، اگر چنین رابطه ای بین روحانیون و مربیان با مخاطبان باشد از صدر تا ذیل، قطعا آن تربیت معنوی ایجاد خواهد شد. اما اگر این فضا نباشد یعنی شما به من به چشم یک عنصرسازمانی نگاه کنید که آمده ام ماموریت خودم را انجام دهم، بدون در نظر گرفتن اینکه برای شما فایده ای داشته یا نه و شما هم به این آموزشها به این چشم نگاه کنید که برای اداره شدن زندگی سازمانی تان باید این آموزشها را بگذرانید وگرنه به شما درجه نمی دهند و احترام بین ما، احترامی ظاهری و خشک نظامی باشد، در این فضا که در دلهایمان همدیگر را قبول نداریم و شأن لازم را برای یکدیگر قائل نباشیم قطعا در چنین فضایی تلاش ما به ثمر نخواهد نشست. فعالیتهای تبلیغی- تربیتی زمانی موثر است که فضای باطنی اش فراهم شود.
*با توجه به اینکه شاهد پیشرفت فن آوری های نوین آموزشی هستیم، تا چه اندازه در موضوع آموزش عقیدتی - سیاسی از این شیوه ها و ابزارها استفاده می کنید؟
ما یک مرکز مطالعات و فن آوری داریم که این مرکز از همه این ابزارهایی که شما فرمودید استفاده می کند . مثل: فیلم، نوارهای ویدئویی، لوح فشرده ، نرم افزارهای رایانه ای ، اسلاید، ورقه های شفاف و ... اما چیزی که ما امسال در هفته عقیدتی - سیاسی افتتاح می کنیم سایت اینترنتی سراج اندیشه است که در شبکه جهانی اینترنت قرار می گیرد و می تواند یک تابلویی از فعالیتها وعملکرد عقیدتی - سیاسی باشد و هرکسی در هر جای دنیا می تواند راحت به آن مراجعه کند. ضمن اینکه ما به وسیله همین سایت سراج اندیشه بتوانیم مدیران و مربیان عقیدتی را ساماندهی کنیم، ارتباط ما با مدیران و مربیانمان توسط این سایت برقرارشود. آموزشهای غیرحضوری و مجازی را به وسیله آن برای مربیان و مدیران برقرار کنیم، برای هر یک وبلاگی را تعریف کنیم که دانش، اندوخته ها و نوآوری های خودشان را در این وبلاگ ثبت کنند. ما از این رسانه پر تحرک و پرفایده انشاء الله می خواهیم در این راستا استفاده کنیم.
* با راه اندازی این سایت آیا ما در آینده شاهد خواهیم بود که آموزشهای عقیدتی- سیاسی به صورت مجازی ارائه شود؟
**یکی از این روشها ، آموزشهای مجازی است . همچنان که الان در دنیا رشته های خیلی معتبر و معروف را به صورت مجازی آموزش می دهند یعنی شما در یک کشوری هستید که دانشجوی یک دانشگاهی می شوید در جای دیگر و به صورت مجازی آموزش می بینید و می روید امتحان می دهید و مدرکی که برایتان صادر می شود نیز معتبر است و در سطح کارشناسی ارشد و حتی دکترا نیز وجود دارد. ولی ما معتقدیم اگر قرار است آموزش عقیدتی - سیاسی تربیت محور باشد باید دانست که از آموزشهای مجازی ، تربیت بیرون نمی آید، این آموزشها تنها می توانند یک بستری را فراهم نموده و زمینه سازی و ایجاد ارتباط کند ولی این آموزشها نیز لازم است و ماباید به عنوان اداره آموزش عقیدتی- سیاسی از همه ابزار و رسانه ها استفاده کنیم.
* پژوهش محوری آموزش یکی از مسائل مدنظر آموزشهای سیاسی- عقیدتی سپاه بوده ، در این راستا چه فعالیت‌ها، اقدامات و دستاوردهایی داشته اید؟
**براساس تدبیر نماینده محترم ولی فقیه در سپاه پژوهش و تحقیق ، کار اداره عقیدتی- سیاسی نیست چون پژوهش و تحقیق به پژوهشکده تحقیقات اسلامی در قم واگذار شده و آن چیزی که برعهده ما است یک سری مطالعات اولیه برای تعیین نیازها است. یعنی نیازسنجی ها، تعیین اولویت ها ، وضعیت شناسی، کنترل و اثربخشی متون و کتاب هایی که در چرخه آموزش وجود دارند برعهده ما است، باید آنها را رصد وکنترل کنیم و بعد سرفصل و عناوین را به پژوهشکده بدهیم و اعلام کنیم که نیاز است این موضوعات مورد پژوهش و تحقیق قرار بگیرند تا بعد از آن به صورت متن درسی و کتاب در بیایند. برای این کار دو مجموعه داریم که این وظایف ذکر شده را برعهده دارند. یکی مجموعه معاونت متن ومحتوا و دیگری از مجموعه مرکز مطالعات است.
* آیا تعاملی با متولیان آموزشهای نظامی و ... در سپاه دارید؟
**بنده از گذشته اجمالا خبردارم که تعامل خوبی بوده ولی از زمانی که بنده آمده ام ( سه ماه) و در فضای جدیدی که به وجود آمده است، ما ارتباطی بسیار مفید و سازنده با معاونت آموزش و نیروی انسانی سپاه داریم. هم سردار زهدی به عنوان مسئول آن معاونت ، هم رئیس اداره آموزش و هم رئیس اداره تربیت و ما هم خودمان با این عزیزان و هم، در سطح کارشناسی جلساتی داشته ایم. در کار گروه های آنها نیز دعوت می شویم. قطعا نظام آموزش عقیدتی- سیاسی یکی از نظام های نظام جامع آموزش سپاه تلقی می شود که این نظام آموزشهای عقیدتی- سیاسی باید در دل آن نظام جامع دیده شود یعنی ما نمی توانیم بدون در نظر گرفتن نظام جامع آموزش یک نظام آموزش عقیدتی- سیاسی تدوین کنیم و این ارتباطات الحمدلله خیلی مفید و سازنده بوده اند. حوزه محترم فرماندهی نیز به همین تعامل و ارتباط اذعان دارند و پی گیرند که این تعامل روز به روز قوی تر و بهتر شود.