گفتمان صهیونیستی

واژه «گفتمان » ترجمه واژه انگلیسی «discourse» می باشد. «گفتمان» واژه ای پیچیده و اختلافی است و معانی متعددی دارد، چرا که از دهه 50 به بعد و با ظهور ساختارگرایی حوزه دلالت این واژه متحول گردید. گفتمان در معنای فرهنگ نامه ای عبارت است از هر کلامی که فراتر از یک جمله باشد، خواه این کلام نوشته شده و یا شفاهی باشد. اما هر کلامی، دلالت های غیر آشکاری نیز دارد که بدون داشتن علامت آشکاری توسط گوینده و شنونده درک می شوند. از این رو گفتمان به عنوان نظامی از گفتار که قواعد و ویژگی هایی دارد که شکل جمله ها، پیوستگی آنها، صورت های مجازی، ویژگی های لفظی نوع سوالهایی که پرسیده می شود، موضوعهای اساسی نهفته در آن و گفتنی ها و ناگفتنی ها را مشخص می کند. به عبارت دیگر، گفتمان استدلال ها و انتظارات معنایی را مشخص می کند. از این رو هر جامعه گفتمانی دارد. جمله ها در کنار یکدیگر چیده می شوند تا متنی خاص را تشکیل دهند، تک تک متن ها هماهنگ می شوند تا متنی فراگیرتر تشکیل دهند، یعنی تشکیل یک سیاق فکری کامل و جهان بینی . هر گفتمان گرایش های معرفت شناختی خود را دارد، از این رو شناختی که گفتمان همراه دارد، همان گونه که از ظاهر آن آشکار است، بدون گرایش یا مبرا نیست.
تحلیل گفتمان عبارت است از استنباط قواعدی که بر انتظارات دلالی (معنایی) حاکم است ، به همین دلیل تحلیل گفتمان با سمیوتیک ( علم نشانه ها) که در مورد قواعد و عرف های حاکم بر تولید معنا بحث می کند، گره خورده است. با توجه به این نکات با بررسی گفتمان جهانی صهیونیسم به ویژگی های مشخص بر می خوریم که مهمترین آنها «نیرنگ آمیز» بودن است و این ویژگی بارز ناشی از متعدد بودن جهت گیری های گوناگون این گفتمان است:
1- صهیونیسم جنبشی وابسته است که استعمار غرب آن را حمایت و تامین مالی می کند. از این رو گفتمان صهیونیسم ناظر به کشورهای استعماری حمایت کننده از آن است.
2- توجه صهیونیسم تنها ناظر به این کشورها و یا نخبگان آنها نیست ، بلکه به افکار عمومی غیر یهودیان آنها که شاید از درک ابعاد راهبردی اتحاد میان تمدن غرب و اسرائیل عاجز باشند، نیز توجه دارد.
3- گفتمان صهیونیستی چاره ای جز توجه به عنصر هدف بشری ندارد، یعنی توجه به گروه های یهودی گوشه و کنار جهان که به بافت های فرهنگی، تمدنی و اجتماعی گوناگونی وابسته اند.
4- صهیونیسم به ریشه های فرهنگی ، دینی ، اجتماعی و طبقاتی برمی گردد و این امر موجب می شود تا هر گروه صهیونیستی برای خود دیدگاه و اولویت های متفاوت با دیگر گروه ها داشته باشد.
5- رهاسازی برخی مسائل اساسی چون هویت یهودی و حتی هویت صهیونیستی از سوی جریانهای صهیونیستی به همراه مشخص نشدن رویکرد اجتماعی یا اقتصادی از دیگر جهت گیری های متعدد آنها است.