هادی مجیدی
مدتی است که ماشین تولید فکر واستراتژی نومحافظه کاران کاخ سفید ازادامه انداز و راه حل خروج از بن بست عراق و دیگر بحرانهای خاورمیانه ناتوان است و ارکان حکومتی و مراکز فکری و نخبگان آمریکایی نیز پذیرفته اند خطاهای زیادی مرتکب شده و امید چندانی در تدابیر موجود آنها وجود ندارد.
مسیری که نئومحافظه کاران طی 5 سال گذشته با یکجانبه گرایی پیموده اند به چنان چالش وبن بستی دچار شده که امکان بازگشت ندارد. گزینه های ادامه مسیر نیز هزینه های طاقت فرسایی نصیب بوش می کند. هزینه های هر گزینه و انتخاب جدید در حیطه حزب جهموریخواه و نئومحافظه کاران فراتر رفته و نخبگان آمریکایی و جایگاه جهانی آمریکا را در خطر فروپاشی و در آستانه یک تحول بزرگ ارزیابی می کنند . کمتر روزیست که مراکز مطالعاتی ، نخبگان فکری ویا مقامات امروز و دیروز آمریکایی در توصیف شرایط موجود و یا راههای برون رفت از مشکلات موجود اظهار نظری ارائه نکنند. طی دو هفته اخیر تقریبا تمامی ارکان حکومتی بوش در منطقه حاضر شده و هریک از آنها بدنبال راه چاره ای کم«هزینه تر »و «شرافتمندانه تر » برای حل مشکل آمریکا در عراق و منطقه هستند.
دیک چنی به عربستان رفت . بوش دو روز را درعمان سپری کرد. رایس برای القاء رضایتمندی در سران کشورهای عربی که نیازمند یک اقدام حیثیتی در فلسطین می باشند به فلسطین اشغالی سفر کرد و فرماندهان نظامی و امنیتی آمریکایی در بغداد و دیگر پایتخت های منطقه به هر دری می زنند تا بقول ملک عبدا... اردنی، «نظام منطقه ای، منافع آمریکایی، سران عربی معتدل!! از دست نروند».البته ریچاردهاووس رئیس شورای روابط خارجی آمریکا پا رافراتر گذاشته و معتقد است دوره سلطه و هیمنه آمریکا پایان یافته و رویای دمکراسی آمریکایی در خاورمیانه سقوط کرده است.
تنها مشکل، بن بست در عراق نیست، بلکه درسایه شکست آمریکا در عراق و فروپاشی حلقه های آمریکایی در لبنان و افغانستان و فلسطین نظام منطقه ای مبتنی بر تفکر نئومحافظه کاران نیز دچار گسست و افول خواهد شد به همین دلیل است که وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس ،اردن و مصر در حاشیه نشست اردن، همه تلاش خود را به میدان آوردند تا بوش به جای پیگیری توصیه مذاکره با ایران وسوریه ، به عربهای سنی عراق و منطقه نقش و امتیاز بیشتری اعطا کند و حمایت تبلیغاتی از حکومت مالکی در عراق نیز متوقف گردد.
سران عربی یاد شده برای اینکه در فلسطین نیز با کابوس سقوط هم پیمانان آمریکایی خود مواجه نشوند به«سرابی از صلح و مذاکرات بی نتیجه» دل بسته و دعا می کنند که تظاهرات میلیونی حزب ا... و گروههای معارض در لبنان بنیان دلبستگان به آمریکا و اسرائیل را بر باد ندهد.
در نظام منطقه ای جدید ، جایی برای طرح خاورمیانه آمریکایی نیست و بنا به فرموده مقام معظم رهبری ، خاورمیانه ای اسلامی باید شکل گیرد و این همان پدیده ای است که از هم اکنون سران عربی هم پیمان با آمریکا را نگران کرده است . بطوریکه ملک عبدا... اردنی این هشدار را قبل از سفربوش به اردن داده و درخواست و همکاری بیشترازحکومتهای معتدل و هم پیمان با آمریکا در مقابل نفوذ ایرانی :شیعی میکند.
اگر چه به گفته «استیون هادلی » هنوز چارچوب های تغییر سیاستهای آمریکا شکل نگرفته و تا چند هفته دیگر رایزنی ها ادامه خواهد یافت اما درعراق ، لبنان و فلسطین تلاش هایی برای کاهش خسارتها و ناکامی ها دنبال خواهد شد. در فلسطین بناست که از تشکیل حکومت وحدت ملی جلوگیری شود و حتی تیم های کاری عربستان برای نزدیک کردن دیدگاه عربی و طرح ملک عبدا...به دیدگاه صهیونیستی فعال شدهاند.
در لبنان تلاش می کنند تا از سقوط حکومت سینوره و جبهه 41 مارس جلوگیری کنند و اینکار دربخشهای امنیتی به سمیرجعجع وقوات لبنانی واگذار شده و پول و نیازهای ملی را عربستان و سلاح را آمریکا وآموزش را اسرائیل به عهده گرفته است.
در عراق ، با شدت بخشیدن به نا امنی ها ، هماهنگ سازی گروههای بعثی :سنی و فشار به حکومت مالکی ، تا مرز کودتا و یا جایگزینی یک نظامی بجای مالکی در گزینه های خود قرار داده اند ودر افغانستان اگر چه در نشست ریگا موفق به افزایش نیروهای ناتو شدند ولی تشکیل گروه واکنش سریع را از کشورهای حاضر در افغانستان مبنای امید برای مهار طالبان قرار داده اند.باهمه تلاشهایی که بدیهی است و باید از سوی آمریکا و هم پیمانان نگران آنها صورت گیرد، منطقه در آستانه یک تحول بزرگ قرار دارد و نظام تک قطبی جهانی و آمریکا محور در خاورمیانه بسوی نظامی جدید که هویت آن در فلسطین ، لبنان ، عراق ، افغانستان و ایران از سوی جنبشی اسلامی ترسیم خواهد شد ، به پیش میرود.