پس از یک سال تلاشپس از آنکه در سپیده دم 22 بهمن 83، سیل خروشان ملت از گوشه و کنار شهرها و روستاها به راه افتادند و خیابان ها را به اقیانوس مواج و خروشانی از ده ها میلیون انسان غیرتمند و بیداردل تبدیل نمودند، سکاندار هدایت نظام اسلامی در پیام تشکری از این نمایش اقتدار و بیدار دلی، خطاب به ملت بزرگ ایران فرمودند: «آزمون بزرگ بعدی یعنی انتخابات بهار آینده، پیش روی ماست. آنچه که باید به عنوان راهبرد اساسی مورد نظر همه باشد عبارت است از حضور حداکثری مردم. باید شرکت مردم در انتخابات ریاست جمهوری آینده که ان شاءالله جزو حماسه های ملی خواهد شد، شرکتی باشد که دشمن را از دست اندازی به ایران اسلامی و ملت سرافراز ایران مأیوس کند.»
رهبر معظم انقلاب اسلامی پس از ترسیم گام اول انتخابات نهم که مبتنی بر حضور حداکثری مردم در صحنه مشارکت عمومی بود، در ترسیم گام دوم، در سالروز عید غدیر و در یک دیدار مردمی پس از تاکید مجدد بر ضرورت نشان دادن عزم عمومی مردم برای حضور در صحنه انتخابات به عنوان عرصه ای برای ابراز وفاداری و اعتقاد مردم به نظام مقدس اسلامی، بر محوری ترین مطالبه سالیان اخیر خود یعنی مبارزه قاطع و مستمر با پدیده شوم فقر، فساد و تبعیض تاکید نمودند و از آن به عنوان یک ملاک اساسی برای انتخابات نهم ریاست جمهوری نام بردند و فرمودند: «در این کشور باید با فقر و فساد و تبعیض مبارزه شود. علاج مشکلات این کشور این است که به طور جدی اجرای عدالت پیگیری شود، تبعیض برداشته شود، با فساد و فقر و عوامل فقر به طور واقعی مبارزه شود. مردم باید دنبال رئیس جمهوری باشند که این توانایی، این شادابی، این قدرت، این احساس مسئولیت و این آمادگی به کار، در او وجود داشته باشد.»
گام اول انتخابات نهم که مبتنی بر «مشارکت حداکثری» بود، با مشارکت اعجاب برانگیز 85 میلیونی مردم در دو مرحله، 27 خرداد و 3 تیر به تحقق پیوست تا مردم بار دیگر لبخند شادی را بر لبان مقتدای خویش ببینند.
اما پیروزی در گام دوم که مردم می بایست از میان هشت شعار و برنامه کاندیداهای ریاست جمهوری، ناب ترین «رویکرد» را انتخاب می کردند، مرحله ای حساس و نفسگیر بود که با عنایات الهی و هوشمندی مردم، این پیروزی رقم خورد به گونه ای که رهبر معظم انقلاب در تحلیل این حماسه رشک برانگیز فرمودند: «در این انتخابات پرشکوه، شیرین و پر افتخار، مردم نشان دادند که تشنه عدالت و حقیقت و دشمن فساد هستند و همه مسئولان باید با درک خواسته ملت، در جهت تحقق آن گام بردارند.»
در آن سوی میدان هم، تحلیلگران و رسانه های غربی نیز به تحلیل و تبیین گام اول و دوم ملت ایران پرداختند. روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست»، حضور 58 میلیونی مردم را یک «مانور ملی» خواند و نوشت: «مردم ایران نشان داده اند که مرد میدان های حساس و سرنوشت ساز هستند.» و روزنامه آلمانی «تاگس اشپیگل» در تحلیل رویکرد مردم و انتخاب احمدی نژاد گفت: « مردم ایران با انتخاب احمدی نژاد نشان دادند که در پی هویت حقیقی خود هستند. آنان به کسی رای دادند که از سخنان او بوی خمینی میآمد.»
انقلاب در مسیر واقعی
با شکل گیری کابینه نهم و در اولین دیداری که اعضای هیات دولت با معمار حماسه سوم تیر داشتند، ایشان در تحلیلی، رویکرد جدید مردم را سرآغاز تحولات بنیادین در نظام اسلامی خوانده و در تعبیری شگرف و در عین حال تکان دهنده فرمودند: «با روی کار آمدن دولت نهم، انقلاب در مسیر واقعی خود قرار گرفت.»
به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران سیاسی، نگاه ژرف اندیش رهبر معظم انقلاب به دولت های گذشته و فعلی، بیش از آنکه مبتنی بر عملکرد آنان در کلنگ ها و افتتاح پروژه های عمرانی باشد، براساس «رویکرد»های آنان تعریف شده است. تجربه دهه گذشته انقلاب نیز نشان داد که با ورود گفتمان های کاذب و جعلی همچون محوریت توسعه اقتصادی و یا اصالت توسعه سیاسی، تا چه میزان می توان مسیر حرکت نظام اسلامی را آبستن فراز و فرود های خطرناک و ریل گذاری های انحرافی نمود. بنابراین اگر قرار است در هفته دولت، نگاهی به پرونده دولت داشت این نگاه بیش از آنکه معطوف به «عملکرد»ها باشد، باید معطوف به «رویکرد» دولتمردان باشد و آنچه که لبخند شادی و یا اشک غم را بر چهره دشمنان نظام اسلامی می نشاند، رویکردهای دولتمردان است چرا که کشورهایی همچون کره جنوبی و ژاپن می توانند به اوج قله های فناوری و تولیدات صنعتی نزدیک شوند اما هیچ گزند و خطری را نیز متوجه سردمداران نظام سلطه نکرده باشند.
و اگر امروز جمهوری اسلامی ایران خواب را از چشمان صاحبان سلطه ربوده، نه به خاطر افتتاح ده ها و صدها سد و پروژه های بزرگ صنعتی و عمرانی و حتی دستیابی به فناوری های نوین روز همچون فناوری هسته ای، نانوتکنولوژی، شبیه سازی و سلول های بنیادین است چرا که این دستاوردهای علمی در بسیاری دیگر از کشورها هم به دست آمده است. خطر بزرگ برای آنان، «تاثیرات الهام بخش» انقلاب اسلامی است که طی سه دهه گذشته، موجی از بیداری و خیزش های اسلامی و مردمی را در مناطق مختلف جهان برانگیخته است و این خطر زمانی قوت و قدرت بیشتری به خود میگیرد که این رقیب، تبدیل به الگو و مدلی برای دیگر ملت ها شود.
از این رو، زمانی که اعضای هیات دولت در سال جاری به حضور رهبر معظم انقلاب شرفیاب می شوند، ایشان قبل از آن که به «عملکرد» دولتمردان در طول یکسال گذشته بپردازند، به تجلیل از رویکردهای دولت نهم پرداخته و می فرمایند: «دوره کنونی به لحاظ رویکردهای اصولگرایانه، انطباق شعارها و اهداف دولت با مبانی انقلاب اسلامی و امام خمینی (ره)، اعتماد مردم به دولت و همچنین ابهت و عظمت کم سابقه بین المللی ملت ایران و نظام اسلامی، دوره ای استثنایی است که دولت باید با حداکثر استفاده از این شرایط، در جهت تحقق اهداف و شعارهای اعلام شده حرکت کند و وظیفه همه دلسوزان انقلاب و نظام اسلامی نیز کمک و یاری دولت است.»
با اتخاذ چنین نگاهی به دولت است که می توان از برخی اشتباهات، کاستی ها و خطاهای دولتمردان نیز در مرحله تصمیم گیری و اجرا گذشت کرد چرا که در حوزه عملکردها، ما هنوز در مرحله مشق و تمرین به سر می بریم و برای گذر از عقبه هایی سخت و دشوار همچون تعمیم عدالت اجتماعی با نگاه مبتنی بر توسعه زیرساخت های اقتصادی کشور، مسیری را فراروی خود داریم که هنوز هیچ کاروانی به سلامت از آن عبور نکرده است. از این روی، رهبر معظم انقلاب در تجلیل از نگاه عدالت محورانه دولت نهم میفرمایند: «چنانچه آقای احمدی نژاد در عملی نمودن سیاست های خود موفق هم نباشد، حداقل مسئله عدالت را زنده نمودهاند.»
از زاویه ای دیگر، این تعبیر نشان می دهد که موضوع استراتژیک عدالت، نه تنها یک وظیفه، بلکه یک تکلیف است.
دکتر احمدی نژاد در طول یک سال گذشته نشان داده است که فردی تیزهوش و موقعیت شناس است و از امتیازات و پشتوانه هایی که برای دولت وی فراهم آمده، به خوبی استفاده می نماید. پشتیبانی و حمایت قاطع رهبر معظم انقلاب از دولت نهم، پشتوانه قدرتمند و پرشور و نشاط مردم در کنار وامدار نبودن کابینه نهم به احزاب و جریان های سیاسی، سه امتیاز ویژه ای است که در صورت استفاده دقیق وهوشمندانه دولت، تحقق شعار «ما می توانیم» دور از دسترس نخواهد بود.
عملکردهای برخاسته از رویکرد
از آنجا که اشاره به عملکرد سالانه دولت ها، سنتی مألوف در هفته دولت به شمار می آید، بنابر این در این نوشتار هم به آن سنت حسنه عمل کرده و به بخش هایی از دستاوردهای دولت احمدی نژاد که یقینا رهاورد رویکردهای مثبت دولت اوست، اشاراتی خواهیم داشت. به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران سیاسی داخلی و خارجی، نقطه اوج دستاوردهای دولت نهم را باید در عرصه روابط خارجی و نحوه تعامل این دولت با کشورها و نهادهای بین المللی دانست، از این رو شروع بحث را از حیطه روابط خارجی دولت احمدی نژاد آغاز مینماییم.
در مراسم معرفی وزرای کابینه دولت نهم به مجلس، دکتر احمدی نژاد در توضیح استراتژی آینده وزارت خارجه و در دفاع از وزیر پیشنهادی خود گفت: «در دوره جدید، دیپلماسی تهاجمی مبنای عمل ما خواهد بود. ما نمی خواهیم همواره متهم باشیم. ما جای مدعی و متهم را عوض خواهیم کرد.»
ارزیابی عملکرد یک ساله دولت احمدی نژاد نشان می دهد که دستگاه دیپلماسی کشور با اتخاذ دیپلماسی پیشدستانه، اجازه بازی را به حریف در زمین خودی نداده است. از این رو، یک روز پس از ارسال نامه احمدی نژاد به بوش، روزنامه لبنانی «الحیات» نوشت: «در دوره جدید شطرنج دیپلماسی، باید از روش ایرانی به جای روش سوئیسی نام برد. در این روش حریف ایرانی با روشی تهاجمی و با در دست گرفتن ابتکار عمل، دستگاه دیپلماسی غرب را در موقعیت آچمز قرار میدهد.»
از این رو یک هفته پس از شکسته شدن تعلیق در مجتمع نطنز و آغاز تحقیقات هسته ای جمهوری اسلامی ایران، نشریه فرانسوی «لوموند» با درج تحلیلی پیرامون مواضع و عملکرد احمدی نژاد نوشت: «جرج دبلیو بوش را باید در لیست بدشانس ترین آدم های این کره خاکی دانست چرا که دوره دوم ریاست جمهوری وی مصادف با به قدرت رسیدن فردی در ایران شده که چالشی بزرگ فرا روی طرحها و برنامه های نومحافظه کاران کاخ سفید ایجاد خواهد نمود. عملکرد شش ماهه احمدی نژاد نشان داده است که وی هژمونی ایالات متحده را هدف قرار داده است.»
نویسنده لوموند برای اثبات مدعای خود، به مواردی همچون رفع تعلیق از کارخانه یو.سی.اف اصفهان، پیشنهاد تشکیل کنسرسیوم هسته ای، بررسی موارد نقض حقوق بشر در ایران وغرب تحت نظارت ناظران بین المللی، بازی با غرب با استفاده از مهره شرق، تنظیم مناسبات اقتصادی براساس سطح روابط سیاسی، پیشنهاد تحقیق پیرامون واقعه هولوکاست، دفاع از برگزاری رفراندوم در مناطق اشغالی فلسطین جهت تعیین حق حاکمیت مردم، به زیر سوال بردن مشروعیت رژیم صهیونیستی، احضار سفیر انگلیس در تهران به عنوان رئیس دوره ای اتحادیه اروپا در اعتراض به نقض حقوق مسلمانان در این قاره و بالاخره ارسال نامه به رئیس جمهور آمریکا اشاره کرده و تاکید کرده بود که احمدی نژاد با این ابتکارات خود نشان داد دیپلماتی تیزهوش، فرصت شناس و آشنا به روابط و مناسبات دیپلماتیک است که به درستی پاشنه آشیل غرب را شناسایی و مورد هدف قرار داده است.
در استراتژی دولت نهم، استفاده از اهرم «فشار دیپلماسی» و پیگیری استراتژی «لبه پرتگاه» به خوبی دنبال می شود. استراتژی «تهدید و فشار» به عنوان یک استراتژی کارآمد و کم هزینه که ارمغان ترومن برای هیات حاکمه کاخ سفید به شمار می آمد، با تیزچنگی و هوشیاری دکتر احمدی نژاد، به اهرمی موثر در دستگاه دیپلماسی کشور تبدیل شده است. شعارها، سوال ها و نامه نگاری های احمدی نژاد، دنیای غرب به ویژه آمریکا را سخت عصبانی و در تنگنا قرار داده است به گونه ای که بخش عمده ای از توان و فرصت رسانه های غرب به جای آن که به تبلیغ منفی علیه جمهوری اسلامی ایران بپردازند، ناگزیر شده اند بخش عمده ای از توان و فرصت خود را معطوف کتمان و سانسور شعارهای احمدی نژاد نمایند.
فشارهای اخیر دولت احمدی نژاد به هیات حاکمه کاخ سفید، ساکنان این کاخ شیشه ای را سخت خسته، درمانده و پریشان احوال کرده است. این فشارهای مستمر که گوشه هایی از آن در عراق، افغانستان، لبنان، سرزمین های اشغالی و آمریکای جنوبی به خوبی قابل مشاهده است، علاوه بر آنکه هژمونی این کشور را در عرصه نظام بین الملل با مخاطرات جدی مواجه نموده، باعث گردیده تا رفتارهای پرخاشگرانه و غیرمنطقی بسیاری از جانب مقامات ارشد آمریکایی صورت پذیرد که این امر، فرصتی مغتنم را در اختیار جمهوری اسلامی ایران قرار داده است. فرصتی که برخی ناظران از آن به عنوان «بهار شکوفایی و سرباز کردن مفاهیم انقلاب اسلامی در میان گفتمان های به زانو درآمده دنیای امروز» نام می برند. به همین جهت، «ریچارد هالبروک» مشاور جان کری، در مصاحبه با کانال ان.تی.وی، به صراحت اعلام می نماید: «مهمترین مشکل آمریکا، رئیس جمهور جدید ایران و گفتمانی است که او دنبال مینماید.»
صیانت از حقوق ملت
دستاورد ابتکارات جدید و تاکتیک های هدفمند دولت نهم در صحنه صیانت از فناوری هسته ای را نیز باید از افتخارات دولت نهم برشمرد. دولتی که پس از کسب رای اعتماد از منتخبان ملت، به صراحت اعلام کرد: «هیچ دولتی مجاز به محروم کردن ملتش از حق توسه فناوری هسته ای نیست. ما گروگان بازی بسته سوخته هسته ای نمی شویم. اروپا باید از موضع فشار و تهدید عقب نشینی نماید. شورای امنیت خط قرمز ما نیست. پایمردی بر حقوق ملت، هزینه هایی دارد که با پایمردی تمام آن هزینه ها را پرداخت خواهیم کرد. دستور کار مذاکرات آتی ما با اروپا برمبنای بازی برد-برد طراحی شده است. برد ما بهره مندی کامل از چرخه سوخت و برد اروپا گسترش روابط با قدرت برتر منطقه خاورمیانه خواهد بود.»
بلافاصله پس از اعلام این مواضع قاطعانه و صریح از سوی دولتمردان جدید جمهوری اسلامی ایران بود که روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز با درج تحلیلی با عنوان «وضعیت برزخی» نوشت: «ما در دوره گذشته شاهد حضور عناصری در دستگاه دیپلماسی و تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران بودیم که به همنشینی و همزیستی و حتی ادغام با دنیای غرب می اندیشیدند اما امروزه افرادی با رای ملت جایگزین آنها شده اند که معتقدند ایران باید هژمون منطقه ای و هماوردی استراتژیک با ایالات متحده آمریکا باشد.»
عملکرد یک ساله دولت نهم در عرصه صیانت از فناوری هسته ای آن قدر روشن، شفاف و درخشان است که حتی مخالفان دولت را مجبور کرده به هر نحو ممکن، خود را در خرمن افتخارات این دولت سهیم سازند. اگر زمانی در دوره تعلیق ها باید به خاطر گم شدن چند کیلو کیک زرد و چند گرم اورانیوم غنی شده به آژانس و بازرسان آن حساب پس می دادیم، اینک به مرحله ای رسیده ایم که از آن به عنوان «قدرت نوظهور ایران هسته ای» نام می برند و تمام نگرانی غرب از آینده ای است که جمهوری اسلامی ایران به مرکزی برای صدور فناوری و سوخت هسته ای در منطقه تبدیل گردد.
تابلوی افتخارات دولت نهم
تابلوی افتخارات دولت نهم در حوزه داخلی هم آن قدر پرشمار و بی رقیب است که نمی توان در این مجال کوتاه بدان پرداخت. کم شدن فاصله دولتمردان با مردم که بخشی از آن در سفرهای استانی محقق شده است، سیاست تثبیت قیمت کالاهای اساسی، تثبیت قیمت خدمات دولتی، کاهش سود تسهیلات بانکی، پایین آوردن نرخ تورم، توجه به صنایع داخلی، حمایت از تولیدکنندگان و کارآفرینان، افزایش نرخ تعرفه واردات، تاسیس صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، اجرایی شدن سهام عدالت، فعالیت صندوق مهر رضا، افزایش حقوق بازنشستگان، تلاش برای ساماندهی نظام هماهنگ پرداخت حقوق کارمندان دولت، خرید نقدی محصولات کشاورزی از کشاورزان، برخورد قاطع با مظاهر تجمل گرایی، کاهش تصدی گری دولت، پرهیز از ورود دولت به دعواها و جنجال های سیاسی، تقویت روحیه خودباوری و فضای ایمانی و آرمانی در کشور، تسریع در فعالیت های عمرانی، اصلاح جهت گیری های آموزشی، تمرکز زدایی از تهران، حمایت از صادرات غیرنفتی و تلاش بی وقفه برای خدمت به خلق خدا، از جمله افتخاراتی است که بر تارک دولت نهم میدرخشد.
دغدغهها و دلواپسیها
در کنار این افتخارات، برخی دغدغه ها و نگرانی های بر حق دوستداران نظام را نیز نباید به فراموشی سپرد. در دیداری که رهبر معظم انقلاب انقلاب با کارگزاران نظام اسلامی داشتند، در تعریف اصولگرایی و شاخصه های آن فرمودند: «اصولگرایی یعنی بالا بردن سقف تحمل ها، پرهیز از خرافه و سست اندیشی، دوری گزیدن از خوش بینی و بدبینی افراطی نسبت به پدیده ها و افراد، پیراستن ساحت فرهنگ از تصمیم سازی افراد و تفکراتی که از اسلام چهره ای خشن و اخم آلود ارائه می کنند، تامین و تثبیت آزاداندیشی، اصلاح روش ها، تعصب نورزیدن روی تصمیمات نابه حق، رها بودن میدان برای پرورش فکر و فهم، پرهیز از خوش بینی های گمراه کننده و یا بدبینی های افراطی، شفافیت دیدگاه ها، بهره مندی از ظرفیت نخبگان، سعه صدر و تحمل مخالف، نظارت بر عملکرد زیر مجموعه ،مغرور نشدن، پرهیز از شتاب زدگی، عمل به وعده ها و توزیع عادلانه منابع مالی.»
و سپس معظم له در دیدار رئیس جمهور و اعضای کابینه با ایشان که به مناسبت هفته دولت انجام شد، ضمن آنکه دوره جدید را در تاریخ ایران، دوره ای استثنایی و با عظمت معرفی کرد، بر این نکته تاکید فرمودند که دولت اصولگرا باید پایبند به اصولی باشد که شاخصه های آن در دیدار کارگزاران نظام به تفصیل بیان گردید.
احمدی نژاد و مردان کابینه نهم تاکنون نشان داده اند که مزد اعتماد مردم و رهبری را به نحوی مطلوب پرداخت کرده اند و انتظار از دولتی که برخاسته از آرمان های نظام اسلامی و به تعبیر رسانه های غربی «از دولتی که بوی خمینی می آید»، آن است که اسیر افراط و تفریط، خوش بینی گمراه کننده و بدبینی افراطی نشده و میدان خدمتگزاری و خدمت رسانی به مردم را در حلقههای پیرامونی خود محدود ننماید. این دولت، عصاره مطالبات بر حق و متراکم مردمی است که در سوم تیر یکصدا فریاد زدند اصلاحات یعنی مبارزه با فقر، فساد، تبعیض و ناعدالتی. این دولت باید قدردان فرصتی باشد که یک سال آن به سرعت برق و باد گذشت و سه سال دیگر آن هم به همین سرعت خواهد گذشت. خدمتگزاران کابینه نهم بهتر از هر کس دیگر میدانند که برای این ملت صالح، هنوز تابلوهای افتخار بسیاری را می توان رقم زد، به شرط آن که نقاشان چیره دست اسیر خستگی، بی برنامگی، غرور، شتاب زدگی و سست اندیشی نشوند.