سرانجام گفتگوهای حساس و سرنوشت ساز جمهوری اسلامی ایران و کشورهای5+1 در ژنو به پایان رسید.رضایتمندی کامل دکتر سعید جلیلی و دیگر نمایندگان کشورمان از گفتگوهای مذکور و ابراز تمایلات جداگانه باراک اوباما،هیلاری کلینتون و خاویرسولانا مبنی بر ادامه گفتگو ها بیانگر پیروزی تهران در این کارزار سرنوشت ساز بوده است.
سرانجام گفتگوهای حساس و سرنوشت ساز جمهوری اسلامی ایران و کشورهای5+1 در ژنو به پایان رسید.رضایتمندی کامل دکتر سعید جلیلی و دیگر نمایندگان کشورمان از گفتگوهای مذکور و ابراز تمایلات جداگانه باراک اوباما،هیلاری کلینتون و خاویرسولانا مبنی بر ادامه گفتگو ها بیانگر پیروزی تهران در این کارزار سرنوشت ساز بوده است.با توجه به کارشکنی های انگلستان و فرانسه به عنوان دو کشوراروپایی،جمهوری اسلامی ایران از طرف های گفتگو کننده در مذاکرات ژنو خواسته بود برای به نتیجه رساندن مذاکرات با رویکردی سازنده ، راهبردی و نه تاکتیکی وارد گفتگوهای ژنو شوند.به عبارت بهتر،اصلی ترین موفقیت جمهوری اسلامی ایران در میدان ژنو پررنگ ساختن مرز “تاکتیک”و”راهبرد”میان مقامات غربی بود.بر این اساس ما “تاکتیک گریز”و”راهبردگرا”هستیم و کشورهای5+1 نیزاگر می خواهند بر سر میزی بنشینند که تهران در یک سر آن قرار دارد بایدهمین گونه باشند.بر اساس گزارشهای منتشر شده از نشست ژنو،جمهوری اسلامی ایران از مباحث مربوط به خلع سلاح کشورهای دارنده سلاح های ممنوعه نیز به طور جدی سخن به میان آورده است.اگرچه این خلع سلاح از قوانین موضوعه بین المللی تبعیت می کند اما در کنار تاکید بر خلع سلاح اتمی قدرتهای بزرگ خلع سلاح تاکتیکی آنها را نیزعینیت بخشید.
نشست ژنو،میدان تقابل دو نوع مدل رفتاری ایران و غرب بود.مدل رفتاری غرب طی سالهای اخیر بر مبنای “استمرارتهدیدهای مزمن”شکل گرفته است.این مدل از5 سال قبل تا کنون حکم “مدل مادر”را داشته است.بر این اساس ایران همواره در خصوص انزوای بین المللی یا تحریم های اقتصادی ویاحتی تهدیدات نظامی(از سوی رژیم صهیونیستی)مورد تهدید غرب بوده است.اما مدل رفتاری ایران بر اساس “استمرار مسیر صلح آمیز هسته ای”در سایه بی اعتنایی به تهدیدات غرب بوده است.این مدل رفتاری ایران در ذیل سیاست خارجی تهاجمی تعریف می شود که از دل آرمانها و اصول اسلامی و ملی ما قابل استنتاج است.درنشست ژنو این دومدل به یکدیگر رسیدند و مدل رفتاری ایران توانست بر مدل رفتاری غرب غلبه پیدا کند.جمهوری اسلامی ایران در نشست ژنو چمدانهای پر از دیپلماسی خود را باز کرد و پیامهای واقعی ملت ایران را به جهانیان مخابره نمود.اینکه در چشم انداز20 ساله سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در قالبی”سازنده”ونه”ماجراجویانه”تعریف گردیده و رویکرد هسته ای جمهوری اسلامی ایران نیز حول همان سازندگی شکل گرفته است.تهران بر اساس نظریه ام القری که درابتدای پیروزی انقلاب اسلامی ایران مطرح گردید نمی تواند نسبت به معضلات جاری در خاورمیانه،جهان اسلام وحتی مناطقی مانند آمریکای لاتین و...بی تفاوت بماند زیرا اصول بشری و اسلامی چنین سکونی را برنمی تابد.پس عمق استراتژیک جمهوری اسلامی ایران تنهادر درون مرزهای جغرافیایی ما نیست .از اواسط دوران ریاست جمهوری بوش پسر که حملات لفظی نومحافظه کاران علیه جمهوری اسلامی ایران تشدید شده بود،بسیاری از استراتژیستهای خبره غربی از جمله زبیگنیو برژینسکی،مادلین آلبرایت و جیمی کارتر تنهاراه پیش روی کاخ سفید و کشورهای اروپایی راایجاد تعامل سازنده با تهران می دانستند.
هم اکنون غرب پس از مدتها فرصت سوزی به همین نقطه رسیده است.”شناسایی ایران قدرتمند”از سوی غربی ها برخاسته از نوعی تفکرایده آل گرایانه نیست بلکه محصول عینی یک محاسبه واقع گرایانه است.بی جهت نیست که افرادی مانندجان بولتون و کاندولیزارایس صراحتا از شکست راهبردهای تهدید آمیز علیه جمهوری اسلامی ایران سخن به میان می آورند.
واقعیت امر این است که روشهای خطای کاخ سفیدو تروئیکای اروپایی درقبال تهران طی سالهای اخیر غرب را در وضعیت آچمز قرار داده است.حضور نمایندگان آمریکا،انگلستان،فرانسه و آلمان در نشست ژنو نشان داد که باقی ماندن دراین برزخ برای غربی ها دشوار است.
تهران در نشست ژنو برنده اصلی میدان بود.مرور اصلی ترین درس نشست ژنو برای ملت و دولت ایران نیز خالی از لطف نمی باشد.عدم عقب نشینی از قواعد انقلاب اسلامی و تکیه بر سیاست خارجی تهاجمی و قاعده نفی سبیل رمز استواری ما در میدانهای جهانی خواهد بود.هرگاه ما از این نوع سیاست خارجی تهاجمی منحرف شویم عملا فضا را جهت ورود تهدیدها به کشور بازکرده ایم.از سوی دیگر،پتانسیلی که در جمهوریت نظام ما نهفته است در سایه تاسی به اصل مترقی ولایت فقیه خود اصلی ترین تضمین جهت بقای موثر نظام ما در سطوح داخلی،منطقه ای و جهانی می باشد.پیروزیهایی مانند برگزاری نشست ژنو معلول التفات به چنین اصول و حقایقی می باشد.
حنیف غفاری