مفهوم “همگرایی” معمولا در ذات هرنشستو اجلاسىنهفته است. آنچه خروجىها و نتایج (out comes) یک اجلاس را تعیین مىکند نحوه مدیریت این همگرایى در مناسبات مشترک طرفهاى موجود است. به عنوان مثال در نشست اخیر هشت کشور صنعتى جهان در هایلیگندام آلمان “تقابل اهداف کلان اعضا” نشست را به محلى جهت تشدید نزاع درونى واشنگتن- مسکو و اتحادیه اروپا تبدیل کرد. هرچند که در بیانیه پایانى نشست جى 8 (8)Gسعى شد بر همگرایى کشورهاى شرکت کننده تاکید شود اما در عمل شاهد بودیم که با گذشت چند هفته از پایان نشست ،اختلافات استراتژیک آمریکا - روسیه، روسیه- انگلستان و... شدت گرفت.
در هفتمین دوره نشست سران سازمان همکارىهاى شانگهاى نه تنها “استراتژىها” با یکدیگر تعارض نداشتند بلکه در عرض یکدیگر تعریف شده بودند. وجود تهدید واحدى به نام “ایالات متحده آمریکا”و تمایل نهفته در کشورهاى ایران، روسیه و چین جهت حرکت به سوى “گذار کامل از کاخ سفید” خروجى این نشست را به سمت “تحدید نقش واشنگتن”تعریف و هدایت نمود. در اجلاس اخیر شانگهاى که در بیشکک پایتخت قرقیزستان برگزار شد، سیاستهاى آمریکا در نظام بینالملل (به صورت اعم) و در آسیا (به صورت اخص) به چالش کشیده شد. دستاوردهاى اجلاس شانگهاى را مىتوان در سه حوزه خلاصه نمود:
1- درحوزه تقابل “ناتو- شرق”، عملا شاهد شکل گیرى مجموعهاى منسجم و هماهنگ در شانگهاى هستیم. همگرایى موجود در اهداف میانى کشورهاى عضو سازمان همکارىهاى شانگهاى به مراتب نسبت به پیوند شکننده و حداقلى نظامى کشورهاى عضو ناتو مستحکمتر است. از این رو ایستادگى کشورهاى عضو اجلاس شانگهاى در مقابل ناتو چشمانداز فراآتلانتیکى آمریکا- اروپا را با تهدیدى پایدار و جدى مواجه خواهد ساخت.
2- تقویت مناسبات پکن- مسکو براى کاخ سفید خوشایند نیست. اگر روابط چین و روسیه در فاز نظامى و اقتصادى تقویت شود،قدرت مانور کاخ سفید در بازارهاى آزاد به شدت کاهش خواهد یافت. از این رو جمهوریخواهان آمریکا با تقویت مخالفان پکن در تایوان و مخالفان مسکو در حیاط خلوت کاخ کرملین درصدد تمرکز قدرت نظامى این دو قدرت بالقوه در بازهاى محدود هستند.
رزمایش “مبارزه با تروریسم سازمان شانگهای”با عنوان “ماموریت صلح 2007” که با همکارى مشترک چین و روسیه صورت پذیرفت، نمادى از تلفیق قدرت نظامى دو طرف در راستاى مقابله با تهدیدات احتمالى کاخ سفید بود. این رزمایش در استان “سین کیانگ”در شمال غرب چین و منطقه کوهستانى “چلیابینک” در خاک روسیه انجام شد.
شوراى امنیت سازمان ملل متحد، گروه 8 و... جملگى بسترهاى مسمومى هستند که “چین”و “روسیه”قدرت به فعلیت رساندن توان خود را در آنها ندارند. اما نشست شانگهاى بستر مناسبى جهت عرض اندام پکن و مسکو در برابر آمریکا وغرب ایجاد مىکند.
3- حضور “ دکتر احمدى نژاد “ به عنوان عضو ناظر درسازمان در پررنگ شدن وجهه ضدآمریکایى کنفرانس اخیر بسیار تاثیر گذار بود . ابراز مخالفت رئیس جمهور کشورمان با استقرار سیستم دفاع ضد موشکى آمریکا در خاک اروپا باعث شده است تا نقاط پیوند ایران - روسیه - چین محکمتر شود .
همچنین نقش تهران به عنوان تاثیرگذارترین قدرت فعلى خاورمیانه ، درجریان نشست اخیر بلا انکار بود.” ایران “ به کانونى جهت دفع واگرایى میان مخالفان آمریکا تبدیل شده وهمین مسئله بیش از پیش موجب نگرانى مقامات کاخ سفید شده است .
در نهایت این که کلیت حرکت اجلاس شانگهاى به سوى ایجاد” نظام چند قطبى “ که تامین کننده “ امنیت متساوى “ و” امکان توسعه برابر کشورهاى جهان “است، به آنتى تزى در برابر تفکرات کاپیتتالیستى و امپریالیستى نوین تبدیل شده است . مسلما هر قدر این جهتگیرى تقویت شود ، جریان سلطه در جهان ضعیفترخواهد شد .