فرار از ارتش، فرماندهان نالایق، مشکلات روانی، کمبود نیرو، تبعیض نژادی و افزایش تلفات در عراق و افغانستان از جمله معضلاتی است که ارتش انگلیس را با بحران مواجه کرده است.
نگاهی به آمار، اخبار و گزارش های منتشر شده در چند وقت اخیر، در مورد عملکرد و وضعیت ارتش انگلیس در عراق و افغانستان حاکی از بحرانی است که فشارها برای خروج از این دو کشور را افزایش داده است.
بحران در ارتش انگلیس به گونه ای است که مشاور نظامی بوش پیش بینی کرد این نیروها با سرافکندگی و شرمساری از عراق خارج خواهند شد.
روزنامه «ساندی تایمز» به نقل از «استفان بیدل» می نویسد، البته خروج از جنوب عراق برای انگلیسی ها سخت خواهد بود و آنان در زمان ترک بصره تلفات سنگینی را متحمل خواهند شد.
«بیدل» که عضو شورای روابط خارجی آمریکاست این موضوع را پس از اقامت چند هفته ای در عراق و مشاهده اوضاع از نزدیک مطرح کرده است.
این روزنامه هم چنین به نقل از یک افسر ارشد انگلیس گزارش داد که نیروهای انگلیسی کنترل شهر بصره در جنوب عراق را از دست داده اند.
این مقام انگلیسی تصریح کرد: متأسفم که بگویم تجربه حضور در بصره به یک اشتباه بزرگ در تاریخ نظامی انگلیس تبدیل می شود. شبه نظامیان در حال صاحب اختیار شدن امور هستند و ما را در خارج از جنوب عراق تعقیب خواهند کرد.
دو ژنرال ارتش انگلیس نیز هفته گذشته به نخست وزیر این کشور اعلام کردند، لندن در جنوب عراق نمی تواند کاری از پیش ببرد و به چیز جدیدی دست یابد.
این فرماندهان با اشاره به روزانه 60حمله موشکی و خمپاره ای تنها به کاخ بصره- یکی از پایگاه های ارتش انگلیس- عاقلانه ترین راه را خروج از عراق دانسته و اعتراف کردند: «ما هر آنچه می توانستیم در جنوب عراق انجام دادیم.»
ناکارآمدی و استیصال ارتش انگلیس در عراق برای آمریکا نیز محرز شده و کارشناسان معتقدند آمریکا اگر می خواهد به جنگ ادامه دهد باید بدون انگلیس بودن را تجربه کند. یک مقام اطلاعاتی آمریکا در این مورد به «واشنگتن پست» گفت: «انگلیسی ها به طور اساسی در جنوب شکست خورده اند.»
روزنامه انگلیسی «ایندیپندنت» نیز در گزارشی به وضعیت دشوار انگلیس در عراق پرداخته و معتقد است در حال حاضر تنها هدف لندن خروج آبرومندانه از عراق است.
این روزنامه انگلیسی اظهار داشت: قبل از یورش به عراق در سال 2003 هدف از آن ایجاد ثبات و مردمسالاری در عراق و تمام خاورمیانه ذکر شده بود، اما با گذشت زمان این هدف تغییر کرد.
به نوشته «ایندیپندنت» اکنون عقب نشینی منظم نیروهای انگلیسی که توأم با حفظ شهرت و توانایی های آن باشد، به هدف اصلی ارتش انگلیس در عراق تبدیل شده است.
البته رسیدن به چنین جمع بندی و نتیجه ای با توجه به گزارش های پیشین فرماندهان ارتش امر غیرمنتظره ای نیست.
روزنامه انگلیسی «دیلی تلگراف» چندی پیش با افشای سندی محرمانه از معضل کمبود نیرو در ارتش انگلیس پرده برداشت.
به نوشته این روزنامه ژنرال «سرریچارددانات» در هشداری جدی به مقامات ارتش اعلام کرد مسئله تقویت افزایش نیرو در عراق و افغانستان به طور کلی منتفی است چرا که اصولا نیرویی برای این کار نمانده است.
رئیس ستاد ارتش انگلیس در یادداشتی خطاب به رهبران دفاعی این کشور اعتراف کرد: «ما اکنون تقریبا هیچ توانی برای واکنش به حادثه ای غیرمترقبه نداریم.»
وی افزود: همه واحدهای ارتش کم بنیه انگلیس اکنون یا برای جنگ در عراق یا افغانستان آموزش دیده اند، یا فراری هستند و یا در حال انجام عملیاتند.
به گفته وی تنها یک گردان 500نیرویی برای استفاده در مواقع اضطراری مانند حملات بزرگ تروریستی داخلی یا استقرار سریع در خارج از کشور وجود دارد.
بحران نیروی انسانی در ارتش انگلیس تنها به کمبود نیرو محدود نشده و ارتش این کشور از لحاظ کیفی نیز دچار مشکل است.
منابع دفاعی انگلیس فاش کردند در سه سال گذشته 20درصد نیروهای اطلاعاتی از ارتش انگلیس خارج شده و به مشاغل امنیتی خصوصی پیوسته اند. به اعتقاد این منابع، خروج این افراد ضربه مهلکی به کیفیت و کارآیی ارتش وارد کرده است به طوری که اینک تعدادی از مشاغل و پست ها به دلیل نبودن نیرو خالی مانده و تعدادی دیگر نیز به افراد غیرمتخصص و بی تجربه واگذار شده است.
یک منبع دفاعی انگلیس در این مورد اظهار داشته است: سربازان هم اکنون با فرماندهانی سروکار دارند که در حالت عادی صلاحیت سمت خود را ندارند و به عنوان مثال سرگردها کار سرهنگ ها را انجام می دهند. پارلمان انگلیس نیز چندی پیش از تبعیض و رفتارهای تحقیرآمیز در ارتش انتقاد کرد.
کمیسیون دفاعی پارلمان در گزارشی اعلام کرد در حالی که ارتش به نیروهای ذخیره محتاج و متکی است اما با این نیروها به شکلی تبعیض آمیز رفتار شده و آنان به عنوان نیروهای «درجه دو» در ارتش خدمت می کنند.
تبعیض در خدمات مالی و پزشکی، امکانات تدارکاتی و مسایل مختلف رفاهی و تشویقی، انگیزه نیروهای ذخیره را به شدت کاهش داده، به طوریکه از آغاز جنگ عراق تاکنون نیمی از نیروهای ذخیره و داوطلب استعفا داده و ارتش را ترک کرده اند. افزایش تلفات نیروهای انگلیسی در عراق و افغانستان نیز به مسئله ای مهم تبدیل شده است.
روزنامه «تایمز» در تحلیل وضعیت تلفات انگلیسی ها در افغانستان نوشت، اگر اوضاع به همین وخامت پیش برود، تا شش ماه آینده یک نفر از هر 36نظامی به کام مرگ خواهند رفت و البته تعداد زخمی ها نیز چند برابر این خواهد بود.
روزنامه «آبزرور» نیز آماری را منتشر کرد که براساس آن تنها در تابستان سال جاری نیمی از نیروهای انگلیسی مستقر در افغانستان به درمان قطعی احتیاج پیدا کرده اند.
این در حالی است که ارتش انگلیس تنها آمار مجروحانی را منتشر می کند که به بیمارستان منتقل می شوند که این رقم تنها بخشی از آسیب دیدگان میدان جنگ هستند.
یک مقام ارتش انگلیس اعلام کرد، از بین نیروهای زخمی که مداوا می شوند تقریباً کسی دیگر حاضر به بازگشت به میدان جنگ است.
برخی آمار حاکی از این است که نیروهای انگلیسی در بصره که تعداد آنان 5500نفر است و در پایگاه نظامی فرودگاه بین المللی بصره مستقر هستند، در دو ماه گذشته بیش از 300بار در معرض حمله قرارگرفتند، در حالی که در سه سال نخست حمله به عراق 45حمله بر ضد آنان انجام شده است.
سربازان انگلیسی مستقر در این پایگاه در افسردگی و فشار فراوانی به سر می برند و بانوعی سردرگمی روبه رو هستند،
به گونه ای که همه آنان ترک این محل را خواستار هستند. به اعتراف یکی از فرماندهان عالی رتبه انگلیس تمرکز نیروهای انگلیسی در پایگاه فرودگاه بصره موجب شده است که افراد مسلح به راحتی به آنان حمله کنند.
بنابر اعلام وزارت دفاع انگلیس 41سرباز انگلیسی از آغاز سال جاری میلادی کشته و 50تن دیگر نیز مجروح شدند که این رقم بیشترین میزان از زمان آغاز جنگ عراق است در حالی که در سراسر سال 2003، 53سرباز انگلیسی کشته شدند.
منابع پزشکی انگلیس نیز طی گزارشی اعلام کردند مشکلات روانی نظامیان انگلیسی به شدت در حال افزایش بوده و روندی خطرناک پیدا کرده است.
بنابر این گزارش مشکلات خانوادگی و تلاش برای خودکشی، دو مشکل عمده نظامیان بازگشته از جنگ عراق وافغانستان است.
سربازان انگلیسی که از جنگ عراق و افغانستان برگشته اند با بیماری هایی همچون دوگانگی شخصیتی، بیماری های معده و کابوس های شبانه دست و پنجه نرم می کنند.
پژوهش ها نشان می دهد حضور در درگیری های متوالی تأثیر مخربی در روحیه نظامیان انگلیسی برجای گذاشته است به طوریکه از هر چهار نفر یک نفر مبتلا به «الکلیسم» و به دنبال آن مشکلات پیچیده خانوادگی شده است. مشکلاتی که درصد زیادی از آنها را به سوی طلاق، انزوا و ناتوانی در انجام کارها سوق داده است. باوجود چنین معضلات و مشکلاتی، بروز پدیده ترک خدمت و فرار نظامیان از ارتش انگلیس چندان عجیب و غیرقابل پیش بینی هم نیست.
براساس یک پژوهش که توسط کمیته تحقیق انگلیس انجام شده، فرار از ارتش در انگلیس به بالاترین سطح در 10سال گذشته رسیده است.
این گزارش نشان می دهد بیشترین میزان ترک محل خدمت در عراق و در میان نظامیان نیروی زمینی و هوایی بوده است.
مجموع این عوامل به همراه فشار افکار عمومی داخلی انگلیس، سیاستمداران لندن را با چالشی جدی مواجه کرده است. در حالی که همراهی با واشنگتن برای «تونی بلر» نخست وزیر سابق به قیمت بدنامی و ترک ناخواسته قدرت تمام شد، حال باید دید آیا «گردون براون» از سرنوشت همتای خود درس خواهد گرفت یا خیر. هر چند «براون» دیگر امکانات و فرصت های «بلر» را نیز در اختیار ندارد و در واقع وارث دولتی است که در دو جنگ شکست خورده است.