یونس فتحی
«ساعت 10/8 دقیقه روز یکشنبه 26/7/88 ماشین سردار شوشتری و همراهانش به نزدیکی تربیت بدنی پیشین رسید، قبل از ورود به سالن همایش، محوطه ای بود که با نصب چادر به نمایشگاه جانبی همایش تبدیل شده بود. جمعیت به استقبال سردار آمدند و به اتفاق به سمت نمایشگاه رفتند. در این نمایشگاه جمعی از هنرمندان بلوچ ، تولید صنایع دستی محلی را به نمایش گذاشته بودند. اولی حصیر بافی ، دومی کفش دوزی ، بعدی سبدهای نخلی و بعد از آن نهال ها و خلاصه هر هنری که در این منطقه محروم امکان توسعه آن داشت . سردار به دقت و با مهربانی یکی یکی هنرمندان بلوچ را مورد تقدیر و تشویق قرار می داد و می گذشت. تقریباً سومین و یا چهارمین نفری بود که سردار محصولاتش را مورد بازدید قرار می داد. در همین موقع بود که سردار با همان روحیه مهربان همیشگی دو سه بار با صدای بلند ماشاء ا... گفت. هنوز صدای سردار تمام نشده بود که یکباره صدای انفجاری مهیب همه محوطه را در برگرفت و لحظاتی بعد سردار و جمعی از پاسداران و میزبانان بلوچ به خاک و خون غلطیدند ...»
مطلب فوق روایت مسقیمی بود به نقل یکی از پاسداران همراه سردار شوشتری که در آن حادثه حضور داشته است. حادثه دلخراش و جانسوز پیشین گرچه سبب شهیدو مجروح شدن بیش از 80 نفر از پاسداران غیور سپاه اسلام و عشایر محروم بلوچ شد و برای مجموعه سپاه و نظام اسلامی خسارتی سنگین بود، اما نگاهی دقیق به این حادثه می تواند، ضمن پند آموزی برکاتی را نیز در پی داشته باشد.
چرایی این مأموریت
وقوع حوادث و رخدادهایی همچون دارزین بم ، تاسوکی و از همه مهمتر حادثه خونبار مسجد امام علی (ع) زاهدان در شب شهادت حضرت زهرا (س) که در خردادماه گذشته توسط گروهک موسوم به جندالله به سرکردگی عبدالمالک ریگی اتفاق افتاد، زنگ خطر جدی بود تا مسئولان امر را متوجه فتنه ای سازد که سران استکبار جهانی طرح ریزی کرده بودند . حوادثی که می رفت تا جنگی قومی و مذهبی را در مناطق شرقی کشور شعله ور سازد . در همین راستا بنا به تدبیر مسئولان عالی نظام ، سپاه مأموریت یافت تا با نگاهی جامع و همه سو نگر به مصاف این موضوع رود و یقیناً در این مأموریت خطیر می بایست شخصی کاردان، درد آشنا و مسلط به فرهنگ قومی و بومی این منطقه فرماندهی این مأموریت را بر عهده گیرد.
چگونگی انجام مأموریت
از ابتدای واگذاری مأموریت به قرارگاه قدس سپاه و واگذاری مسئولیت این قرارگاه به سردار نورعلی شوشتری جانشین فرماندهی نیروی زمینی سپاه، وی تمام همت خویش را بر آن داشت از هر گونه حرکت سطحی و ایجاد امنیت کاذب و موقتی جلوگیری نماید و به جای پرداختن ظاهری به پدیده ناامنی که خود معلول مجموعه ای از عوامل بود به علت های واقعی و انگیزه های اساسی این ناامنی و در نهایت ایجاد امنیت پایدار بپردازد. این نکته نیز قابل ذکر است که استان سیستان و بلوچستان به دلیل دوری از مرکز و سیاست های غلط رژیم سابق و برخی از عدم توجه ها بعد از انقلاب دارای محرومیت های ذاتی و اکتسابی است. این امر علاوه بر نارضایتی عمومی زمینه ساز فقر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شده است. همین محرومیت ها و بستر مذهبی لازم و مسائل دیگری همچون جنگ تحمیلی سبب شد تا در سالیان گذشته کشورهایی همچون عربستان، امارات با عاملیت پاکستان با حجم بالای سرمایه گذاری خود در جهت ترویج افکار تندگرایانه وهابی و سلفی خود در برخی از این مناطق برآیند. اقداماتی که خود زمینه ساز دیگری در شکل گیری این گونه حوادث بوده است.
سپاه و توجه به اقدامات بنیادین
با توجه به همه این مسائل سپاه در دوره جدید فعالیت خود در سیستان و بلوچستان به فرماندهی سردار شوشتری با بررسی همه جانبه نقاط ضعف و قوت منطقه حادثه خیز سیستان و بلوچستان و با باور قلبی این موضوع که خدمت رسانی حق مسلم و غیر قابل انکار مردمان این دیار است به این عرصه وارد شد . همزمان با در دستور کار قرار دادن اقدامات بلند مدت و اساسی در این منطقه ، در اولین گام طرح واگذاری امنیت مناطق مرزی به سران طوایف و عشایر بلوچ اقدام شد زیرااز این طریق دو نتیجه حاصل می شد اول آنکه: با واگذاری امنیت به طوایف، جمع قابل توجهی از مردم منطقه در قالب این طرح به کار مشغول می شدند و از این طریق حداقل معیشت ایشان تأمین می گردید و دوم اینکه خواسته به حق مردم این مناطق که خواستار اعتماد هرچه بیشتر نظام به آنان و کرامت بخشیدن به آنها از طریق واگذاری وظیفه خطیر مرز بانی و مرزداری بود ،محقق می شد. در ادامه این مأموریت در گام بعدی فعالیت های فرهنگی ، ورزشی و به ویژه قرآنی با تکیه بر نخبگان اجتماعی و فعالان مذهبی منطقه اجرایی شد. برنامه های دیگری همچون طرحهای خدمت عام المنفعه ایجاد مراکز بیمارستانی، طرح های کشاورزی، صنعتی و کشت گلخانه ای با همفکری و مشارکت مردم منطقه طرح ریزی گردید که تا زمان این حادثه بیمارستان مجهز صحرایی طوایف شه بخش مورد بهره برداری قرار گرفت و مقرر شد پس از همایش پیشین بیمارستان صحرایی راسک مرکز شهرستان سرباز با 40 پزشک عمومی و متخصص و اتاق عمل مجهز مورد بهره برداری قرار گیرد .
همایش های وحدت و ایجاد روحیه خودباوری
در کنار همه این اقدامات آنچه به نظر می رسید سپاه بایستی مورد توجه قرار دهد. رفع اختلافات و کدورت های محلی و منطقه ای و نزدیک کردن طوایف و گروههای مختلف بلوچ در جهت تقویت روحیه همکاری و حس خودباوری بود . آنچه در این خصوص بیشتر مورد توجه بود اینکه مردمان بلوچ در کنار حفظ اصالت های طایفه ای به منافع کلان تر منطقه ای بیاندیشند . موردی که نبودش پیش از آن عامل مهمی در جهت عدم توسعه یافتگی این مناطق بوده است .به همین منظور چهار همایش وحدت طوایف در مناطقی همچون زابل ، ایرانشهر ، زاهدان و ... در دستور کار قرار گرفت و اجرایی شد که همایش هم اندیشی طوایف منطقه پیشین پنجمین آن بود . در این خصوص دو نکته به طور جدی بایستی مد نظر باشد : اول آنکه این همایش ها نه آنگونه که در خبرها حتی در صدا و سیما منعکس شد همایش وحدت شیعه و سنی بلکه همایش وحدت طوایف صرف نظر از مذهب و صرفاً با توجه به نگاه ایرانی بودن ووحدت قوم بلوچ صورت می گرفت. مصداق بارز آن همایش پیشین است که در این منطقه اصلاً ما گروههای شیعی نداشته و نداریم که بخواهیم وحدت بین دو مذهب برگزار کنیم و در کل شهرستان سرباز با جمعیتی معادل بیست هزار نفر تعداد خانوارهای شیعی به تعداد انگشتان دست هم نمی رسد . دوم آنچه در تمامی این همایش ها مورد نظر بود واگذاری صد در صدی امور به بزرگان طوایف و پشتیبانی کردن از آن بود که برای این امر نیز اهدافی همچون روحیه خودباوری و تواناسازی و اعتماد بخشی در جهت قبول مسئولیت های کلان تر مد نظر بود .
موفقیت ها طرح ها و استقبال مردمی
با اجرای طرح های اساسی سپاه در منطقه موجی از رضایت مندی و امیدواری به نظام اسلامی که متأسفانه در سالیان قبل به دلیل برخی کاهلی ها و عدم مسئولیت شناسی ها سلب گردیده بود ، ایجاد شد و نکته حائز اهمیت اینکه از همان ابتدای آغاز این مأموریت ، تا لحظه حادثه پیشین حتی برای یک مورد سپاه از قوه قهریه و نظامی خود استفاده نکرد و حتی یک تیر نیز از لوله تفنگ های پاسداران شلیک نشد . از همه مهم تر با جامع نگری پیش بینی شده ، اجرای این طرح رضایت عامه مردم ، و همه گرو هها و اقشار را در پی داشت . مسئله ای که در عمل با استقبال گرم از پاسداران و مشارکت و همفکری در اجرای طرح ها و همچنین حمایت از این حرکت توسط مولوی ها و روحانیون اهل سنت به طور مکرردر منابر و مجالس بیان گردید ، و بی شک همین اقبال بی سابقه عمومی مردم منطقه بود که دشمنان استکباری و آنها که سالها با استفاده از فقر فرهنگی و اقتصادی این مناطق و شعار دروغین حمایت از خلق بلوچ ، توانسته بودند برای خود موقعیتی دست و پا کنند ، موقعیت خود را از دست رفته دیدند و به فکر چاره اندیشی و انتقام از سپاه و مردم وفادار این مناطق برآمدند .
حادثه پیشین و گروهک ریگی
پس از وقوع حادثه خونین و مذبوحانه پیشین همانگونه که انتظار می رفت بلافاصله گروهک تندرو موسوم به جندالله به سرکردگی عبدالمالک ریگی که با ادعای دفاع از خلق بلوچ که چند سالی است در مناطق جنوب شرق کشور ظهور و بروز پیدا کرده است ،مسئولیت این حادثه ددمنشانه را بر عهده گرفت تا به زعم خویش بتواند یک عملیات موفقیت نظامی و امنیتی را در کارنامه ننگین خود به ثبت برساند. زیرا در حوادثی همچون دارزین بم و زاهدان موجی از تنفر عمومی علیه این گروهگ برانگیخته شده بود . ، حادثه پیشین هم با وجود آنکه ادعای نظامی بودن آن در همان ابتدا مطرح شد و حتی برخی از سایت های خبری وابسته به این گروهک انفجار را در مقابل سپاه پیشین عنوان کردند اما دیری نپائید که این ادعای دروغین نیز برملاشد و این گروهک بیش از پیش بر طبل رسوایی خود کوبید زیرا در این حادثه اولاً نزدیک به بیست تن از مردم بلوچ به ویژه چند کودک و نوجوان خردسال به شهادت رسیدند و دوم آنکه بر خلاف ادعای این گروهک مبنی بر احقاق حقوق از دست رفته مردم بلوچ این حادثه زمانی اتفاق افتاد که همه مردم بلوچ به این واقعیت رسیده بودند که تنها گروهی که دلسوزانه درصدد خدمت به آنان است ،سپاه می باشد.
گروهک ریگی و پشتیبانی های منطقه ای و آمریکا
آنچه در این حادثه بایستی بدان توجه داشت،شناخت عوامل پشت صحنه گروهک موسوم به جندالله است تا خدای ناکرده انگشت اشاره اشتباهی به سوی دیگر گرفته نشود . این گروهک که با هدایت و سازماندهی سازمان اطلاعات ارتش پاکستان (I.S.I)راه اندازی شده است و هم اکنون در خاک پاکستان به فعالیت مشغول است ، حاصل جمع برنامه ریزیهای امریکا ، انگلیس و دلارهای نفتی دولت های عربی منطقه همچون امارات و عربستان به منظور جلوگیری از گسترش نفوذ منطقه ای انقلاب اسلامی ایران است که با عاملیت اطلاعات ارتش پاکستان که حتی دولت آن ،از کنترل آن عاجز است، صورت می گیرد. مصداق بارز این ادعا گزارشی است که دو سال پیش شبکه خبری ABC آمریکا منتشر کرد ودر گزارش مستندی از حمایت مالی و لجستیکی سازمان سیا از این گروهک تروریستی پرده برداشت و این گزارش هرگز از طرف امریکائیها رد نشد .علاوه بر این هنوز با وجود جنایت های مکرر این گروهک خون آشام ، آمریکا که دم از حقوق بشر می زند نام این گروهگ را در لیست گروههای تروریستی خود قرار نداده است. در خصوص نقش عربستان نیز باید گفت پس از آنکه این گروهک 26 نفر از اعضای نیروی انتظامی را در پاسگاهی مرزی در سراوان به گروگان گرفت شبکه «نهرین نت» از قول برخی از منابع پاکستانی در پیشاور فاش کرد عربستان سعودی در پس پرده این گروگانگیری حضور داشته است و همین منبع اضافه کرد که عربستان از اوایل سال 2008 حضور خود را در پاکستان تقویت بخشیده و به طور مستقیم گروه جندالله را مورد حمایت قرار می دهد . دهها سند غیر قابل انکار دیگر در این زمینه وجود دارد که هرکدام بیش از دیگری ماهیت سر سپردگی گروهک ریگی را به کشورهای مذکور به اثبات می رساند .
حادثه پیشین و آینده طرح امنیت پایدار
بی شک نه تنها حادثه پیشین نمی تواند مانعی در جهت پیشبرد طرح امنیت پایدار این یادگار ارزشمند سردار بزرگوار شوشتری در منطقه جنوبشرق باشد. بلکه اکنون سپاه بایستی با بهره گیری از قوه محرکه جدیدی که حاصل از محکومیت این حادثه توسط گروهها و سران طوایف ، مردم منطقه و همچنین بازتاب های مثبت این موضوع در صحنه بین المللی به وجود آمده است ، با یک حرکت رو به پیش در جهت موفقیت این طرح و به ثمر رساندن طرح های در دست اقدام گام بردارد که یقیناً این چنین خواهد شد . اما آنچه در کنار اقدامات سپاه می تواند موثر واقع شود عبارتند از :
1-نهادها و وزارتخانه های مرتبط و خدمتگزار بایستی با بسیج امکانات و نیروی انسانی زمینه خدمت رسانی هرچه بیشتر به مردم محروم به عنوان عامل موثر در افزایش امنیت این منطقه را فراهم آورند.
2-مجموعه دولت با یک توجه ویژه به این منطقه در زمینه افزایش اعتبارات و همچنین ایجاد مسئولیت های ویژه و خاص همچون ارتقاء بخشیدن به سطح سازمانی ادارات که بارز ترین شکل آن می تواند با شکل گیری استانداری ویژه این منطقه تحقق پیدا کند ، اقدام نمایند .
3-وزارت خارجه با رایزنی و پیگیریهای دیپلماتیک زمینه تحت فشار قرار دادن دولتهای حامی گروهک ریگی و مختومه کردن پرونده این گروهک نگین را فراهم آورد .
4-از همه مهم تر و به عنوان یک اقدام زود هنگام،تعامل با دولت متزلزل پاکستان به منظور صدور مجوز در جهت برخورد با این گروهک تروریستی در داخل مرزهای پاکستان در کوتاه مدت می تواند مثمر ثمر واقع شود .