بصیرت: اعلام درخواست ایران برای انجام اصلاحات اساسی در پیش نویس ارائه شده توسط محمد البرادعی برای تامین سوخت راکتور تهران، واکنش های متناقضی را از جانب کشورهای عضو گروه 6 در پی داشته است.
مقام های مسئول درایران روز گذشته اعلام کردند تهران خواهان انجام اصلاحات اساسی در پیش نویس پیشنهاد وین است. چند نماینده مجلس از جمله علاء الدین بروجردی رییس کمیسیون امنیت ملی، کاظم جلالی، محمد کوثری و فاطمه آلیا هم در اظهاراتی تاکید کردند که ایران اجازه تهی شدن ذخیره سوخت خود را نخواهد داد چرا که هیچ تضمینی وجود ندارد که مواد خارج شده از ایران دوباره بازگردد.
یک کارشناسان مرتبط با این موضوع نیز به کیهان گفت: «آقای سلطانیه ارزیابی ایران را به وین برده و آن را ارائه خواهد کرد». وی بدون آنکه به جزئیات اشاره ای بکند اضافه کرد: «در پاسخ ایران همه ملاحظات و نگرانی ها در نظر گرفته شده است». غربی ها در روزهای گذشته به صراحت گفته اند در ارائه این پیشنهاد هدفی جز خارج کردن 75 درصد از ذخیره اورانیوم کم غنی شده ایران ندارند. در مقابل کارشناسان در تهران می گویند اگر فرایند تحویل مواد تدریجی، مبادله همزمان و به لحاظ مکانی امن باشد این پیشنهاد می تواند مثبت تلقی شود.
طرف های غربی مذاکره کننده با ایران که به طور دستجمعی موافقت خود را با این پیش نویس اعلام کرده اند در مقابل مواضع تهران دچار سردرگمی شده اند. دیروز فقط از امریکا دو صدا در این باره شنیده شد. جیمز جونز مشاور امنیت ملی باراک اوباما دیروز گفت: «ایران اکنون باید به تعهداتش عمل کند». جونز که طی یک سخنرانی در واشنگتن خطاب به گروه لابی لیبرال طرفدار اسراییل موسوم به «جی استریت» سخن می گفت بدون مشخص کردن جزییات یک واکنش احتمالی اظهار داشت : «همه گزینه ها روی میز است . قدرت های جهان هشدار داده اند چنانچه تهران به مقاومت دربرابر درخواست های بین المللی ادامه دهد، احتمالا با دور شدیدتری از اعمال تحریم مواجه خواهد شد». در همین حال یان کلی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا موضعی کاملا میانه روانه اتخاذ کرد. وی با امتناع از منتفی دانستن تغییرات در پیش نویس اصلی این توافقنامه گفت: «رد این پیش نویس از سوی ایران ناگوار بار خواهد بود». کلی روز دوشنبه هم از تایید اینکه امریکا بلافاصله پس از مخالفت ایران با طرح به سراغ تحریم ها خواهد رفت مخالفت کرده بود. برخی تحلیلگران عقیده دارند اوباما این پیشنهاد را فرصتی مهم برای اعلام موفقیت سیاست مذاکراتی خود رد مقابل ایران می داند و لذا در رفتن به سمت اقداماتی که می توانند این سیاست را به شکست بکشانند بسیار محتاط است.
احتیاط امریکایی در مقابل تندروی اروپایی
در حالی که امریکایی ها بوضوح مایل به تند شدن اوضاع نیستند، مقام های اروپایی که ظاهرا مایلند سردمدار مخالفت با ایران هسته ای باشند، اظهارات رادیکالی داشته اند. از جمله برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه دیروز در مصاحبه با الشرق الاوسط درحاشیه نشست وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا گفت: «راهبرد ایران را در به تعویق انداختن پاسخ به پیش نویس ارائه شده درباره برنامه هسته ای این کشور درک نمی کنم. از منتظر ماندن برای دریافت پاسخ ایران احساس ناامیدی به من دست داده است». خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا هم از پذیرش این توافقنامه از جانب ایران استقبال و ابراز امیدواری کرده بود که بتواند دیروز با مقامات ایرانی در این باره گفت وگو کند. سولانا که پس از ملاقات با وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ سخن می گفت در پاسخ تاکید مقام های ایران درباه اصلاح پیش نویس گفت: « این توافقنامه توافقنامه خوبی است و تصور نمی کنم به تغییرات اساسی نیازمند باشد».
غرب اصلاحات ایران را نمی پذیرد
در حالی که اصلاحات مدنظر ایران در پیشنهاد وین تقریبا روشن است، برخی کارشناسان درغرب تاکید می کنند که با انجام این اصلاحات غرب به هدف اصلی خودش که خریدن زمان و تهی کردن انبار اورانیوم کم غنی شده ایران است نخواهد رسید و لذا قطعا کشورهای غربی با اصلاحات پیشنهادی ایران مخالفت خواهند کرد. والری لینسی، محقق ارشد در پروژه وسکانزین درباره کنترل سلاح های هسته ای که یک گروه غیرانتقاعی مستقر در واشنگتن است، دیروز در این باره به نیویورک تایمز گفت: « اگر ایران رسما پیشنهاد کند که اورانیوم خود را مرحله به مرحله بفرستد قدرت های غربی که در وین با این طرح به طور کلی موافقت کردند احتمالا آن را نخواهند پذیرفت». لینسی اضافه کرد: «یکی از مشکلات این است که بخشی از این ذخایر در ایران باقی می ماند بنابراین خطر گذر از استانه توانمندی هسته ای باقی خواهد ماند». وی همچنین گفت: «ایران به تولید اورانیوم با غنای پایین ادامه می دهد و ممکن است اینکار را چنان سریع انجام دهد که همان اندازه اورانیومی را که به خارج می فرستد جبران کند که در این صورت این توافق عمدتا بی معنی خواهد بود».
در همین حال برخی دیگر از نحلیلگران غربی تاکید کردند اگر این طرح«به هر شکلی» به سرانجام برسد، آن وقت ایران به عنوان یک قدرت هسته ای دارای توان هسته ای به رسمیت شناخته خواهد شد. برنار اورکاد، تحلیلگر مرکز ملی مطالعات علمی فرانسه و کارشناس مسائل مربوط به ایران دیروز در این باره به شبکه فرانس 24 گفت: «ایران اگر این موافقتنامه را بپذیرد مثل کشوری ظاهر می شود که اورانیوم نفت و گاز یعنی به طور کلی انرژی می فروشد. بنابراین به عنوان تولید کننده صنعتی اورانیوم به رسمیت شناخته شده می شود». وی تاکید کرد: «این پیروزی دیپلماتیک قابل توجهی برای ایران خواهد بود که جایگاه قدرت هسته ای غیرنظامی را در جهان پیدا می کند. ایران نیز رسما همین مطلب را همیشه عنوان کرده است و به همین علت باید کاملا راضی به نظر برسد»