بسم الله الرحمن الرحیم
حباب روی آب هر چند زیباست و در زیر تابش نور خورشید خودنمایی می کند ولی عمر کوتاهی دارد و به سرعت می ترکد و همه چشم هایی را که به آن خیره شده بودند در سرگردانی وا می گذارد.
توسعه حبابی یارشد بادکنکی نیز از این قاعده مستثنی نیست و کشورهایی که بدون برخورداری از بنیه لازم و ایجاد زیرساخت های اقتصادی و بدون گذر از مولفه های تولید به رشد ظاهری اقتصادی دست یافته باشند بسیار سریع بر اثر قرار گرفتن در محیط های بحرانی و یا رسیدن امواج ناشی از تاثیرات آن توان مقاومت را از دست داده و دچار سقوط و اضمحلال می شوند. جزیره دبی که در سالهای اخیر به دلیل جذب بیشترین سرمایه های خارجی به عنوان جزیره تجارت و تفریح خاورمیانه مشهور شده و عملا به مرکز بازرگانی کشورهای عرب خلیج فارس تبدیل شده بود اکنون لقب جزیره ورشکستگان اقتصادی و زیان های انباشته را به خود اختصاص داده است .
طبعا هنگامی که اقتصاد بزرگترین کشور سرمایه دار جهان یعنی آمریکا گرفتار بحران شد براساس قواعد بازی دومینو می توان پیش بینی کرد اقتصاد آن دسته از کشورها که ارتباطات نزدیک و بیشتری با نظام اقتصادی آمریکا دارند نیز در پرتو این بحران قرار خواهد گرفت و صدمات بسیاری را دریافت خواهد کرد بویژه کشورهایی که از بنیه و رمق اقتصادی واقعی برخوردار نبوده و به صورت بادکنکی و با جذب سرمایه های خارجی سرگردان به نان و نوا و رونقی رسیده باشند.
رمز اصلی ورشکستگی اغلب موسسات سرمایه گذاری امارات از جمله دبی نیز در همین ارتباطات وسیع با آمریکا و روبنایی بودن اقتصاد آنها نهفته است . بحران بزرگ در بازار سرمایه گذاری و تجارت دبی در سال گذشته و تاثیرات آن در بخشهای بانکی و سرمایه گذاری در بخش بورس و مسکن که باعث فرار سرمایه از این شیخ نشین شد باعث گردید خوش نشین های بسیاری در منجلاب ضررهای 170 تا 250 میلیارد دلاری فرو بروند . بدهی های سرمایه گذاران خارجی در این جزیره به حدی رسیده که تعداد زیادی از صاحبان شرکتها از این کشور خارج شده و روز به روز بر شمار شرکتهای ورشکسته افزوده شود.
اقتصاد آشفته دبی آنچنان خارجی ها را به کام ورشکستگی کشانده که اکنون فقط تعداد اندکی از 3 هزار شرکت ایرانی که باخروج سرمایه از ایران در این جزیره به تجارت مشغول بودند قادر به ادامه کار هستند. شاید در این میان از میزان خسارت و ضرر هنگفتی که شرکتهای ایرانی و ایرانیان مقیم دبی متحمل شده اند آمار دقیقی موجود نباشد ولی منابع اقتصادی میزان خسارت سرمایه های ایرانی در این جزیره که به طمع رسیدن به فرصت های طلایی و چند برابر کردن دارایی ها به بخش مسکن و بازار بورس دبی منتقل شده بودند را بالغ بر دهها میلیارد دلار تخمین زده اند.
امروزه از این همه سرمایه برباد رفته در دبی که فقط با تزریق و انتقال سرمایه های خارجی بویژه ایرانیان خوش خیال به رونق حبابی دست یافته بود تنها هزاران شرکت ورشکسته ساختمانهای نیمه تمام سهام درهم شکسته و خیابانهای خالی از گردشگر باقی مانده که برای خروج از بحران مالی و جلوگیری از غرق شدن در ورطه ورشکستگی به هر تبلیغات گمراه کننده ای دست می زنند تا جیب افراد ساده لوح دیگری را به قیمت جبران بدهی های خود خالی کنند.
از آنسوی آبها شرکتهای ورشکسته و یا بحران زده مقیم دبی که در فضای اقتصادی مایوس کننده دست و پا می زنند در حرکتی جدید و نقشه ای تازه برای جذب و بلعیدن سرمایه های ایرانی ها کیسه دوخته و با تکرار این ادعا که دوران نوسانات قیمت مسکن بورس و بازار سرمایه گذاری در این جزیره خوش نشین به پایان رسیده و با کاهش قیمت ها اکنون بهترین فرصت برای خرید است سعی دارند خریداران ساده لوح ایرانی را بار دیگر برای خرید به صف کنند تا به این ترتیب ضررهای هنگفت خود را جبران نموده و تعداد دیگری از ایرانیان را به ورطه سقوط اقتصادی بکشانند.
اکنون این شگرد به شدت از سوی شرکتهای ورشکسته مقیم دبی و شیوخ این جزیره دنبال می شود تا صاحبان سرمایه های ریز و درشت را از ایران با وعده خریدهای ارزان و اقتصادی مجددا به دام بیندازند و صدها هزار ایرانی را در آرزوی « طلایی ترین فرصت » دوباره داغ کنند.
بدون شک ایرانیان از قربانیان بزرگ بحران مالی در امارات هستند و طبعا پذیرفتنی نخواهد بود بار دیگر در دام تلاشهای شیوخ اماراتی برای بازگشت سرمایه گذاران و سرمایه گذاری مجدد در بخش های بحران زده این اقتصاد حبابی بیفتند. دبی اکنون زیر بار زیان های انباشته به بدهکارترین کشور خاورمیانه تبدیل شده به گونه ای که در صنعت گردشگری نیز زیان هنگفتی را متحمل شده است .
گردشگری در این جزیره که به صنعت جایگزین نفت تبدیل شده بود اکنون در سایه بیکاری بی رونقی و ورشکستگی دست و پا می زند . در دبی نه تنها ساخت هتل های جدید متوقف مانده بلکه حتی 300 هتل با یکصد هزار اتاق خالی در این جزیره توریستی بدون متقاضی رها شده اند . میزان درآمد هتل ها در دبی در مقایسه با سال های قبل 70 درصد سقوط کرده و هتل های زنجیره ای در آستانه ورشکستگی قرار گرفته اند. بر این واقعیت انکارناپذیر یک واقعیت تلخ دیگر را نیز باید افزود و آن اینکه دبی سالهاست که زیر پوست گردشگری به بازار بدترین نوع مفاسد اخلاقی نیز تبدیل شده است .
با توجه به این واقعیت ها قطعا قابل پذیرش نیست که شهروندان ایرانی همچنان طعمه ای برای رونق بخشیدن به صنعت ورشکسته توریسم امارات باشند و روزانه بین 30 تا 50 پرواز از ایران مسافران را برای خالی کردن جیب هایشان به دبی منتقل کنند . متاسفانه سال گذشته یک میلیون و 200 هزار ایرانی به امارات سفر کردند و در ایام نوروز گذشته 200 هزار نفر از هموطنانمان تعطیلات را در این شیخ نشین گذراندند و موجب خروج مقدار قابل توجهی ارز از کشور شدند. تاسف بارتر آنکه در میان این حجم انبوه از مسافران نوروزی تعداد قابل توجهی از مسئولین دولتی و مدیران به همراه خانواده هایشان در آنسوی مرزها به تفریح پرداختند که اگر قرار باشد امسال هم چنین مبالغی از کشور خارج شود و هیچ سیاست کنترلی هم از سوی دولت اعمال نشود باید انتظار داشت در سالهای بعد امارات به محل تفریحات نه چندان سالم مدیران دولتی و شرکتها تبدیل شود و این درحالی است که امکان بهره برداری از بهترین شرایط گردشگری در کشورمان با توجه به تنوع آب و هوایی وجود دارد. طبعا اگر این بی سیاستی را در کنار حجم گسترده مبادلات تجاری ایران و امارات که کاملا به ضرر طرف ایرانی رقم می خورد و عدم نظارت بر خروج سرمایه از ایران به آنسوی آبها قرار دهیم قطعا درخواهیم یافت که مسئولین سیاست خارجی و دولتمردان کشورمان برنامه مشخصی برای کنترل این نابسامانی ندارند و همچنان بناست تخم مرغ های طلایی ایران یکجا در سبد اماراتی ها قرار داده شوند.