عادل ادیب ـ کارشناس مسائل خاورمیانه و آفریقا
دو هفته پس از دیدار دو روزه سردار احمد وحیدی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح کشورمان از قطر و امضای سند همکاری های دفاعی و نظامی میان دو کشور، مصطفی محمد نجار وزیر کشور به دوحه سفر کرد تا پس از ملاقات و گفت وگو با مقامات قطری توافق نامه همکاری های امنیتی میان ایران اسلامی و قطر را امضا کند.
تهران و دوحه جهت گسترش مناسبات خود تاکنون گام های اساسی زیادی برداشته اند که در این میان، افزایش مراودات سیاسی در سطح عالی میان دو کشور (رئیس جمهوری یک بار به دوحه و امیر قطر چهاربار به تهران سفر کردند.) و شکل گیری روابط وهمکاری های امنیتی و دفاعی میان دو کشور (پس از افزایش روابط و همکاری های سیاسی، اقتصادی و تجاری بین تهران و دوحه) همگی نشانه ای روشن و بارز در مناسبات میان کشورهای حوزه خلیج فارس می باشد.
در سند همکاری های دفاعی ایران و قطر که در جریان سفر اسفند سال جاری سردار وحیدی به قطر منعقد شد، به اشتراکات فرهنگی- دینی و مناسبات تاریخی دو کشور اشاره و برگسترش همکاری های دفاعی و نظامی تهران و دوحه تأکید شد. تبادل هیأت های فنی و تخصصی نظامی، همکاری های آموزشی و تبادل تجربیات نظامی و مبارزه با تروریسم و عوامل ناامنی در منطقه ما که محورهای اصلی سند امضا شده است، می تواند در توسه فرآیند مناسبات و همکاری های نظامی میان تهران و دوحه و شفاف سازی این روابط بسیار موثر باشد.
توافقنامه همکاری های امنیتی تهران - دوحه که با حضور وزرای کشور دو دولت امضا شد، دارای 12 ماده می باشد که براساس آن همکاری ها در زمینه های مبارزه با مواد مخدر، قاچاق کالا، مبارزه با جعل اوراق بهادار و اسناد مسافرتی ، مقابله با پولشویی و فعالیت های اقتصادی غیرقانونی و مبارزه با جرایم سازمان یافته فراملی و همچنین توسعه همکاری های مرزی، گسترش می یابد.ایران اسلامی در سه دهه اخیر سعی بسیاری نموده است تا راهبرد دوستی و همکاری منطقه ای با کشورهای منطقه را محقق سازد. به نظر می رسد، تحکیم روابط و پیشبرد فرآیند همکاری های سیاسی، نظامی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی میان کشورهای منطقه خلیج فارس می تواند پاسخ مناسبی در مقابل هرگونه ناامنی در این منطقه حساس، که از جانب قدرت های فرامنطقه ای سازمان می یابد، باشد.اجرایی شدن پیشنهادات 12 گانه رئیس جمهور کشورمان به سران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در اجلاس 1386 دوحه در حول محورهای همکاری های سیاسی، امنیتی، اقتصادی و علمی و فرهنگی، می تواند بسترساز تثبیت امنیت، صلح و توسعه در این منطقه مهم از جهان باشد. از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، حضور قدرت های فرامنطقه ای و سازمان ناتو در منطقه، افزایش رقابت های تسلیحاتی و خرید های نظامی توسط کشورهای منطقه، به هیچ وجه به امنیت و ثبات در این منطقه ی ژئواستراتژیک، کمکی نمی کند. چیدمان امنیتی در منطقه ما می بایستی براساس همکاری و تعاون کشورهای ساحلی خلیج فارس در تمام زمینه ها و سطوح باشد. بسط و توسعه مناسبات تهران و دوحه، برضد هیج یک از کشورهای منطقه نبوده و نیست بلکه فرآیند آن به سود تحکیم و تثبیت امنیت و سعادت برای تمامی اعضای این حوزه حساس می باشد.
هرگونه آسیب به جایگاه تاریخی و سنتی ایران اسلامی در منطقه، سودی برای هیچکدام از کشورهای حوزه خلیج فارس در بر نخواهد داشت، چرا که ایران و ملت آن طی قرون متمادی، خدمات ارزنده بسیاری به پیشرفت و تمدن این منطقه حساس که قلب امت اسلامی هم است، نموده اند. ملت ایران صلح طلب و همسایه دوست هستند، اما حافظه تاریخی منطقه، خودگواه مردانگی و رشادت مردم این مرز و بوم در قبال تجاوزات و تهاجمات بیگانگان و توسعه طلبان بوده است. جمهوری اسلامی ایران براساس اشتراکات تاریخی، مذهبی و فرهنگی با کشورهای خلیج فارس،خواهان بسط همکاری ها و مناسبات در زمینه ها و ابعاد مختلف می باشد و سعی دارد با همکاری های نظامی و امنیتی با اعضای این حوزه، با عوامل ناامنی و بی ثباتی منطقه ای مقابله کند و آنچه در زمینه همکاری ها و روابط میان تهران و دوحه محقق شده، می تواند به عنوان الگوی مناسب برای بسط و گسترش روابط همه جانبه میان ایران اسلامی و سایر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس باشد. کشورهای منطقه به خوبی درک می کنند که هرگونه ناامنی و بی ثباتی در خلیج فارس، به شدت روی روند توسعه اقتصادی و رفاه مردم این حوزه تأثیر خواهد گذاشت. افزایش همکاری های امنیتی و نظامی میان ایران و کشورهای منطقه خلیج فارس و بومی سازی چیدمان امنیتی این حوزه به طور قطع به تحکیم و تثبیت امنیت و ثبات و صلح منطقه ای کمک شایانی خواهد نمود و رفاه و سعادت ملل این منطقه، در گروی خروج ناوگان های قدرت های فرامنطقه ای از آب های خلیج فارس (که هزینه ها و بودجه های کلان نظامی بر اقتصاد این منطقه تحمیل کردند) می باشد. ایران طی سه دهه اخیر نشان داد که از هرگونه همکاری و تعاون میان کشورهای خلیج فارس استقبال می کند و برای آسایش ملت های این منطقه با هرگونه دخالت و ناامنی بیگانگان مقابله خواهد کرد. افزایش بنیه دفاعی نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج فارس برای هراس کشورهای منطقه خلیج فارس نبوده، بلکه برای ایجاد موازنه قدرت با نیرو های مداخله گر خارجی می باشد. اقتدار جمهوری اسلامی ایران در منطقه به معنی ثبات و امنیت کل منطقه خلیج فارس و بسترسازی همکاری های و روابط برادرانه و دوستانه با کشورهای عربی خلیج فارس است.