بصیرت:آخرین سرمقاله سال1388 را در حالی می نویسم که بخش عمده وقت و فکر خود را به آماده سازی هیئت ایرانی برای شرکت در اجلاس بین المجالس دنیا در “بانکوک”، تایلند اختصاص داده ام. یک سال پیش این اجلاس در آدیس آبابای اتیوپی برگزار شد و جالب آنکه پیام نوروزی آقای اوباما رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به مردم و دولت ایران درآن اجلاس خیلی جدی گرفته شده بود. طوری که ما با درخواست های مکرر هیئت آمریکایی و واسطه های عمدتا اروپایی یا عرب آنها بویژه آقای جانسون دبیر کل بین المجالس برای نشستن پای میز مذاکره مواجه شدیم و رئیس هیئت آمریکایی نیز سخنرانی خود را تقریبا به ایران و پیام تازه اوباما و دور تازه روابط خوب با ایرانیان اختصاص داد. به عبارتی بهترین تحول ابتدای سال1388 پیام آقای اوباما به مناسبت نوروز بود که در آنجا وی بر خلاف اسلاف خود، لفظ رهبران و “دولت” ایران را به کار برد و گفت با توجه به نقش تاثیرگذار ایران به دنبال رابطه ای بهتر هستیم و ... البته همان طور که مقام معظم رهبری در اشاره به پیام اوباما فرمودند، رئیس جمهور جدید سعی کرد در لفافه، اتهامات گذشته را مطرح نماید و ایرانیان طبق تجربیات تاریخی خود در تشخیص تفاوت میان چراغ سبزهای تاکتیکی و تداوم استراتژی های قرمز و خصومت آمیز خبره شده اند.
آخرین سرمقاله سال1388 را در حالی می نویسم که بخش عمده وقت و فکر خود را به آماده سازی هیئت ایرانی برای شرکت در اجلاس بین المجالس دنیا در “بانکوک”، تایلند اختصاص داده ام. یک سال پیش این اجلاس در آدیس آبابای اتیوپی برگزار شد و جالب آنکه پیام نوروزی آقای اوباما رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا به مردم و دولت ایران درآن اجلاس خیلی جدی گرفته شده بود. طوری که ما با درخواست های مکرر هیئت آمریکایی و واسطه های عمدتا اروپایی یا عرب آنها بویژه آقای جانسون دبیر کل بین المجالس برای نشستن پای میز مذاکره مواجه شدیم و رئیس هیئت آمریکایی نیز سخنرانی خود را تقریبا به ایران و پیام تازه اوباما و دور تازه روابط خوب با ایرانیان اختصاص داد.
به عبارتی بهترین تحول ابتدای سال1388 پیام آقای اوباما به مناسبت نوروز بود که در آنجا وی بر خلاف اسلاف خود، لفظ رهبران و “دولت” ایران را به کار برد و گفت با توجه به نقش تاثیرگذار ایران به دنبال رابطه ای بهتر هستیم و ... البته همان طور که مقام معظم رهبری در اشاره به پیام اوباما فرمودند، رئیس جمهور جدید سعی کرد در لفافه، اتهامات گذشته را مطرح نماید و ایرانیان طبق تجربیات تاریخی خود در تشخیص تفاوت میان چراغ سبزهای تاکتیکی و تداوم استراتژی های قرمز و خصومت آمیز خبره شده اند.
لذا در سخنرانی خود به نمایندگی از هیئت ایرانی این تغییر لحن را دیرهنگام ارزیابی کرده و ابراز امیدواری نمودم سال آینده در نطق بانکوک مجبور نشوم تناقض های رفتار و گفتار آمریکا را بار دیگر مطرح نمایم. و اکنون بخشی از سخنرانی خود را به این موضوع اختصاص داده ام که در آخرین سال حکومت بوش که به زعم خود سه بار طرح حمله به ایران را روی میز گذاشت،24 طرح و قطعنامه و قانون ضد ایرانی در کنگره تصویب شد در یک سال اول دموکرات ها و اوباما حدود
70 قطعنامه و قانون ضد ایرانی تصویب کردند که موارد مختلف سیاست های ضد منشور ملل متحد از تحریم تا مداخله و نقض حاکمیت ملی جمهوری اسلامی را در بر می گیرد. در واقع اوباما نیز به توصیه واقع گرایان توجه نکرد و راه بی نتیجه اسلاف خود را می رود. در پایان سال1388 روابط ایران و آمریکا به طور کم سابقه ای خصمانه است. شرایط فوق فضای رابطه5+1 با ایران را نیز خصمانه کرده است. البته در طول سال88 جمع مزبور نتوانستند قطعنامه تحریم تازه ای را در شورای امنیت به تصویب برسانند. چین و روسیه کماکان استراتژی تاخیر زمانی و تعدیل محتوایی قطعنامه ها را دنبال می کنند لذا اعضای غربی5+1 به رغم آگاهی از عدم کاربرد اهرم “وتو” توسط این دو قدرت شرق سابق، نسبت به ناکارآمدی تحریم ها نگرانند. شرایط جمهوری اسلامی ایران با قربانیان گذشته شورای امنیت متفاوت است. همسایگی با14 کشور جهان، توجیه ناپذیر بودن قرار گرفتن نام ایران ذیل فصل هفتم منشور، با توجه به فقدان مولفه های ضد امنیتی آن، و بویژه سیاست تهاجمی و فعال ایران در قبال اقدامات تحدیدی و تحریمی، علل اصلی تعلل در جمع آن شش کشور است.
به همان میزان که موضع با صلابت خارجی کشور افتخارآمیز بوده برخی حوادث داخلی روزهای تلخی را در تقویم سیاست ایرانیان به وجود آورد. مشارکت سیاسی40 میلیون نفری مردم در انتخابات ریاست جمهوری خرداد ماه سال جاری افتخارآمیز بوده اما برخی حدودشکنی های غیر اخلاقی و غیر عقلانی هنگام رقابت های انتخاباتی، فضا را بیش از آنچه که مقتضی مشارکت سیاسی نهادمند باشد ملتهب و مهیج ساخت.
برخی رفتارهای افراطی و عدم تمکین به قانون به عنوان فصل الخطاب مشاجرات، به حلقه واسطه “التهاب” و “اغتشاش” تبدیل شد و متاسفانه مداخله بیرونی و سوءاستفاده گروه های محارب رانده شده در مسیر تحولات انقلاب، شرایطی را به وجود آورد که اعتراض به نتیجه انتخابات تبدیل به اعراض از اصول اصلی انقلاب و جمهوری اسلامی شد و لذا ایرانیانی که حماسه های دی و بهمن امسال را آفریدند همراهان همیشگی نظام بودند که شکست یا پیروزی یک جناح رقیب، تنها دغدغه دوم آنها است.
و اکنون انتظار می رود با پرهیز از افراط دامنه تنش را محدود ساخت، روح جمعی و وحدت گرا با محوریت منافع و امنیت ملی را تقویت ساخت و با ایجاد فضای اغماض به ترمیم خدشه به اعتماد عمومی پرداخت و با حل و هضم درونی تعارضات، طالبان الگوهای مداخله جوی بیرونی را نومید ساخت. ده ها بزم شادی و دوستی لازم است تا آن خاطرات تلخ و کدورت های برجای مانده را پاک نماید.
در پایان سال چند رویداد برجسته مولفه های قدرت جمهوری اسلامی را تقویت کرد. دستگیری عبدالمالک ریگی در عملیاتی کم نظیر، محدودسازی اهرم های ناامن ساز بیگانه در داخل ایران وغلبه بر هجمه سایبرنتیکی دشمنان جمهوری اسلامی و امضای موافقت نامه امنیتی با قطر در تقابل با راهبرد ایران هراسی اقدماتی اساسی بود.
دستگیری ریگی پیروزی ایران بر چند دستگاه امنیتی داخل و خارج از منطقه بود. برخی بازیگران در طول چهار دهه اخیر از “تروریسم” استفاده دوگانه می نمایند. از حضور نظامی در منطقه به بهانه مقابله با تروریسم تا حمایت از فهرست های سیاسی- انتخاباتی تروریست های گذشته در انتخابات عراق، هر روز مصداق تازه ای از عدم صداقت آمریکا و برخی دوستان منطقه ای و فرا منطقه ای آنها را در جنگ علیه تروریسم نشان می دهد.
پیروزی های ایران در مقابله با تروریسم سخت و نرم نشان داد که هیچ تروریستی در مواجهه با ایرانیان از حاشیه امن برخوردار نیست.
و سرانجام زمانی که به همراه آقای نجار وزیر محترم کشور جهت امضای موافقت نامه امنیتی با قطر به دوحه رفتیم، خشم رسانه های وابسته به کشورهای مرتجع منطقه از این رویداد آشکار بود. در اوج پروژه “ایران هراسی” قطری ها با کشوری موافقت نامه امنیتی امضا می کردند که آن کشور به ادعای اصحاب آن پروژه، تهدید امنیتی برای همسایگان به شمار می رفت. یکی از مقامات قطری که در قبال روابط خوب دوحه با ایران مورد انتقاد همتایان عرب خود قرار می گیرد در پاسخ آنها می گوید: روزی را می بینم که همه شما برای دست دادن با طرف ایرانی صف ببندید.
به هر حال یک سال دیگر نیز در حالی گذشت که فضای اطراف ما متلاطم بود و ایرانیان به لطف استراتژی توسعه خود اتکا، کماکان از مولفه های امنیت برتری برخوردارند. اما این امر به منزله انکار نواقص، کاستی ها و اشتباهات نیست. طرح آ ینده آنها ایجاد مثلث فشار “تحریم خارجی”، “اختلاف سیاسی داخلی” و “نارضایتی اقتصادی” در ایران است. براساس تجربه تاریخی، وحدت در داخل، راهبرد فعال سیاست خارجی در عین تاکید بر “تنش زدایی” و حل مشکلات مدیریتی و معیشتی و ارتقای شاخص “امید به زندگی” در میان مردم بهترین ابزار مقابله با هجمه های بیرونی است. به هر حال تا زمانی که دشمنان انقلاب1357 جمهوری اسلامی ایران و مولفه های قدرت آن را به عنوان یک واقعیت نپذیرند این رقابت ادامه دارد. ضمن آنکه ایرانیان به رغم اختلافات گوناگون نمی خواهند حاصل31 سال تلاش خود را با پذیرش جایگاه درجه دوم در منطقه خاورمیانه به هدر دهند.
دکتر حشمت الله فلاحت پیشه