بصیرت:اگرچه ضرغامی (رئیس سازمان صدا و سیما) در اظهاراتی گفت: رسانه ملی هنوز به مرحله تهیج نرسیده است و اگر کسانی علاقه مندند و یا تصور می کنند که باید هم اکنون وارد مرحله تهیج مردم شد، باید بدانند که این نگاه، حرفه ای و رسانه ای نیست»1 اما اصلاح طلبان، همچنان از صدا و سیما به دلایل بیان شده انتقاد کرده و صدا و سیما را شیفته احمدی نژاد معرفی نمودند2 میرحسین موسوی در جمع دانشجویان دانشگاه آزاد اراک با انتقاد مجدّد از صدا و سیما گفت: «متأسفانه رسانه ملی یکطرفه عمل کرده و من اتکایی به آن ندارم. چرا که اتکای من به کسانی است که با فضای آزاد معتقدند. »3 همچنین مصطفی کواکبیان (دبیرکل ّ حزب مردم سالاری ) با اشاره به برنامه های صدا و سیما در مورد انتخابات گفت: «عمل و خروجی برنامه های صدا و سیما نشانگر عدم تمایل این رسانه به مشارکت حداکثری مردم است. »4 داریوش قنبری (نماینده مجلس هشتم) نیز در اظهاراتی صدا و سیما را به رسانه تبلیغاتی دولت متهم کرد و گفت: «در حال حاضر رسانه، ملی نیست و به رسانه دولتی و رسانه شخصی احمدی نژاد تبدیل شده است. »5 میرحسین موسوی در میان دانشجویان پردیس ابوریحان دانشگاه تهران در شهرستان پاکدشت نیز با مهم دانستن نقش مردم، در زمانی که رسانه ملی به وظایف خود عمل نمی کند، گفت: «آگاهی ملّت ما می تواند جبران کننده این بی مهریها نسبت به کاندیداها باشد. »6
مهدی کروبی و میرحسین موسوی طی نامه های جداگانه ای به ضرغامی اعتراض خود را به نحوه انعکاس اخبار اصلاح طلبان اعلام کردند. سید عزّت الله ضرغامی در گفتگو با ایسنا درباره انتقادات مطرح شده بیان داشت: «پاسخ این نامه ها را به بعد از انتخابات موکول می کنم. » وی افزود: «به خاطر مجموعه هیجاناتی که در جریان انتخابات حاکم است ممکن است نامزدهای محترم و یا طرفداران آنها در این فضا مطالبی به ذهنشان برسد و درباره رسانه ملی مطرح کنند؛ اما مهم آن است که تلاش کنیم در زمینه برگزاری سالم برنامه های تبلیغاتی نامزدها نهایت بی طرفی را داشته باشیم. اگر مواردی مطرح می شود، ترجیح می دهیم پاسخهای متقابل ندهیم تا سلامت این فضا حفظ شود. »7
اصلاح طلبان با بزرگنمایی سخنان حجه الاسلام دری نجف آبادی (دادستان کل کشور)، مبنی بر نظارت قاطعانه در فرایند تبلیغات انتخابات در رسانه ملی8 و سخنان هاشمی رفسنجانی در خطبه های نماز جمعه اوّل خرداد و تأکید ایشان بر لزوم بی طرفی صدا و سیما، 9 شاهدی بر ادعاهای خود یافتند.
دومین موضوع مانور تبلیغاتی اصلاح طلبان، دخالت نیروهای نظامی در انتخابات بود. اگرچه اصلاح طلبان برای این مدعای خود هیچ سندی نیافتند، سخنان برخی فرماندهان نظامی همچون دکتر فیروز آبادی (رئیس ستاد کل ّ نیروهای مسلح) مبنی بر عدم حضور افراد مسن به عنوان کاندیدا و سردار جعفری (فرمانده کل ّ سپاه پاسداران) مبنی بر فعالیت سیاسی بسیجیان عادی را نشانه دخالت نظامیان در امور سیاسی قلمداد کردند.
با توجه به این تحلیلهای ناصواب و ایجاد نگرانی کاذب، از سوی اصلاح طلبان کمیته ای به نام کمیته صیانت از آرا تشکیل گردید. به همین منظور رایزنیهایی توسط سران اصلاحات انجام شد و سید محمد خاتمی و میرحسین موسوی در فروردین 88 دیداری را در دفتر میرحسین با موضوع کمیته صیانت از آرأ انجام دادند. 10
محمدهاشمی رفسنجانی (دبیر سیاسی حزب کارگزاران) پیرامون برخی پیشنهادها مبنی بر تشکیل کمیته صیانت از آرا اظهار داشت: «درست است که قوانین و سازمانهای مختلف در کشور برای برگزاری انتخابات سالم وجود دارد اما این موارد، رسمی و قانونی محسوب می شود و تکلیف را از مردم ساقط نمی کند. نظارت مردم برای صیانت از آرا نه تنها ضرورت دارد بلکه اجتناب ناپذیر است. »11
حسین مرعشی (سخنگوی حزب کارگزاران) در گفتگو با ایلنا ضمن تأکید بر حضور مردم بر سر صندوقهای اخذ رأی بیان داشت: «حضور باشکوه مردم در پای صندوق رأی، راه را بر هر نوع بدخواهی و انحراف می بندد. تنها راه صیانت از آرا، حضور باشکوه در پای صندوق رأی است. »12 همچنین مصطفی تاج زاده (معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات) در جمع حامیان موسوی در همدان گفت: « مشارکت مردم می تواند همانند کمیته صیانت از آرا عمل کرده و جلوی تخلفات احتمالی را بگیرد. »13
علیرضا بهشتی (مشاور موسوی) با تأیید لزوم کمیته صیانت از آرا گفت: «تشکیل کمیته صیانت از آرا و اخلاق انتخاباتی، نمود امروزی امر به معروف و نهی از منکر است. » وی در گفتگو با سایت خبری قلم نیوز با اشاره به سخنان کدخدایی (سخنگوی شورای نگهبان) مبنی بر غیر قانونی بودن این کمیته اظهار کرد: «تشکیل کمیته صیانت از آرا نه تنها برخلاف قانون نیست بلکه در حمایت قانون است. »14
در همین راستا میرحسین موسوی و مهدی کروبی در نامه مشترکی به شورای نگهبان، خواستار گزینش و دعوت از ناظران و معتمدان و اعضای شعب اخذ رأی، از چهره های مستقل و اشخاص شناخته شده و موجه، شدند. 15
ستاد میر حسین موسوی، علی اکبر محتشمی پور را به عنوان مسؤول کمیته صیانت از آرا معرفی نمود. وی با بیان این که با تمام دستگاههای مربوطه اتمام حجت کرده ایم؛ گفت: «اگر دستگاههای مربوطه جلوی تخلفاتی که ناظران ما گزارش می کنند را نگیرند، ما با رسانه های جمعی در میان گذاریم. این بار با هیچ کس شوخی نداریم و اجازه نمی دهیم سرنوشت کشور را یک گروه مخفی در اختیار بگیرد و تغییر بدهد. »16 محتشمی پور در اوّلین کنفرانس مطبوعاتی کمیته صیانت از آرا از سازماندهی این کمیته خبر داد و گفت: «با توجه به این که بیش از 64 هزار صندوق در 22 خرداد برای اخذ آرا مردم پیش بینی شده است و با توجه به این که نمایندگان کاندیداها نیاز به آموزشهای لازم قانونی در ارتباط با تکالیف و اختیارات خود دارند، آموزشهای لازم را به آنها ارائه کرده ایم. »17
وزیر کشور دولت موسوی با تأکید بر این که موسوی دغدغه صیانت از آرا را دارد، خاطرنشان کرد: «صیانت از آرا یک اصل اساسی است. » وی با اشاره به این که هیچ کس حق ّ کم و زیاد کردن رأی مردم را ندارد، گفت: «این بار نامزدهای انتخاباتی به خواب اصحاب کهف نمی روند. »18 در همین رابطه فاطمه کروبی (همسر مهدی کروبی) در گفتگو با فارس گفت: «شب انتخابات همه ما و ملّت بیدار خواهیم بود. »19
طرح شبهه در انتخابات که همواره از سوی رسانه ها و شبکه های خبری معاند نظام دنبال می شد، در حالی از سوی اصلاح طلبان مطرح شد که حتی برخی از بزرگان آنان به منتفی بودن آن اعتراف کرده اند. سید محمد خاتمی در گفتگو با نشریه آمریکایی نیوزویک در خصوص احتمال تقلب در انتخابات ایران بیان داشت: «فکر نمی کنم در انتخابات ایران تقلب به معنای خاص کلمه وجود داشته باشد یا بتواند تأثیرگذار باشد. . . خود من در دوران مسؤولیت ریاست جمهوری چندین انتخابات را برگزار کردم. اگر چنین چیزهایی هم وجود داشته باشد در مقابل نتایج آن انتخابی که مردم در آن نقش دارند، متفاوت و ناچیز است. »20 اما با توجه به اوضاع نابسامان اصلاح طلبان و اختلاف میان نامزدهای مطرح آنان، زمزمه تقلب در انتخابات از سوی برخی تندروها و افراطیون این جریان، انتشار یافت.
بسیاری از تحلیل گران طرح جدّی تقلب در انتخابات و صیانت از آرا توسط اصلاح طلبان را علامت اطمینان صد درصدی آنها به شکست و تلاش برای بهانه جویی پیشاپیش دانسته و بر این باورند که اصلاح طلبان حتی اگر یک درصد احتمال پیروزی خود را در انتخابات می دادند، هرگز این طور به صراحت سلامت انتخابات را زیر سؤال نمی بردند!
آنان در مرحله بعد با اعلام این که نهادهای قانونی متولی نظارت بر انتخابات را قبول ندارند و به تشکیل نهاد نظارتی موازی روی آوردند. اصلاح طلبان بدون توجه به مکانیسم قانونی انتخابات و فرایند نظارت بر آن، که امکان هرگونه تقلب را منتفی می کند، بر دامنه تردید افزودند و از سوی دیگر نظارت استصوابی که ترجمان حقیقی صیانت از آرا است را بدون استنادات قانونی و استدلالهای حقوقی به چالش کشاندند. محمدرضا خاتمی (دبیرکل ّ سابق حزب مشارکت) در توجیه این اقدام اصلاح طلبان گفت: « اصولگرایان ممکن است سلامت انتخابات را به خطر بیندازند! ما اوضاع را رصد می کنیم و اگر در سلامت انتخابات تردید جدّی وجود داشته باشد اصلاح طلبان تصمیم دیگری خواهند گرفت.»21
تشکیل کمیته صیانت از آرا واکنشهای منفی زیادی را نیز دربر داشت. مقام معظّم رهبری در سخنانی در خصوص زمزمه تقلب در انتخابات فرمودند:
«کسانی که با ملت ایرانند، جزو ملت ایرانند، توقع دارند ملت ایران به آنها توجه کنند، اینها دیگر علیه ملت ایران حرف نزنند و انتخابات ملت ایران را زیر سؤال نبرند. مرتب تکرار نکنند که آقا این انتخابات سالم نیست؛ انتخابات، انتخابات نیست. چرا دروغ می گویند؟ چرا بی انصافی می کنند؟». 22
پس از سخنان مقام معظّم رهبری در خصوص کمیته صیانت از آرا و تشکیک در انتخابات، برخی نمایندگان اکثریت و اقلیت مجلس نیز، تشکیل این کمیته را مغایر با قانون دانستند. در همین رابطه علی اصغر یوسف نژاد (عضو فراکسیون اقلیت مجلس) گفت: «کسانی که مسائلی همچون کمیته صیانت از آرا را مطرح می کنند نمی دانند که اجرای هر کاری در کشور به قانون نیاز دارد و روند اجرای قانون نیز ارائه موضوع به صورت طرح و لایحه به مجلس و تصویب آن به وسیله نمایندگان مجلس شورای اسلامی است».23
سید شهاب الدین صدر (عضو فراکسیون اکثریت مجلس) نیز گفت: «طرح کمیته صیانت از آرا بهانه سازی برای دشمنان است تا آزادانه سلامت انتخابات را زیر سؤال ببرند». 24
حجه الاسلام کعبی (عضو حقوقدان شورای نگهبان) در این رابطه گفت: «دشمنان با طرح شبهه سلامت انتخابات در صدد کمرنگ کردن حضور مردم هستند. »25 آیت الله محمد یزدی (رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم) هدف تشکیل کمیته صیانت از آرا را توجیه شکست در انتخابات برای طراحان آن دانست. 26 همچنین آیت الله سید احمد خاتمی (عضو مجلس خبرگان) پیشنهاد تشکیل کمیته صیانت از آرا را اهانت به نظام اسلامی ارزیابی کرد و گفت: «پیام این کمیته بی اعتمادی به مسؤولان نظارتی و اجرایی است. کاندیداها و هواداران آنها باید بدانند که در چارچوب نظام اسلامی می خواهند کاندیدا شوند و فعالیت داشته باشند پس در این راستا باید مراقب باشند که با گفتار خود نسبت به نظام بی مهری روا ندارند». 27 اسماعیل کوثری (نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هشتم) نیز در این باره گفت: «طرح کمیته صیانت از آرا با وجود دستگاههای نظارتی متعدد همچون شورای نگهبان، بازرسی ستاد انتخابات کشور و حضور نماینده های کاندیداها بر سر صندوقهای رأی، هیچ گونه وجاهت قانونی ندارد. »28
مصطفی پور محمدی (رئیس سازمان بازرسی کشور) در واکنش نسبت به تشکیل این کمیته گفت: «موضوع کمیته صیانت از آرا را ناصحیح و غیرموجه می دانم. خوشبختانه تشکیلات وابزار مناسبی که برای برگزاری صحیح و دقیق انتخابات و رعایت حقوق عمومی و قوانین داریم که باید بخوبی و کفایت از آنها استفاده کنیم، نه آن که به ساز و کارهای بدون پشتوانه حقوقی و سؤال برانگیز روی آوریم و بر اتهام آفرینی و دغدغه سازی دشمنان بیفزاییم. زیرا شورای نگهبان، نمایندگان کاندیداها و سازمان بازرسی، ابزار قانونی مناسب برای تضمین سلامت انتخابات و رعایت حقوق عمومی هستند در سطوح و مراتب مختلف. »29
آیت الله جنتی (دبیر شورای نگهبان) در واکنش به تشکیک کنندگان در سلامت انتخابات گفت: «یک عده از دوستان که واقعاً از انصاف بهره ای ندارند، پیشاپیش و در حالی که هیچ کاری انجام نشده، سلامت انتخابات را زیر سؤال می برند». 30 در همین رابطه کدخدایی (سخنگوی شورای نگهبان) با غیر قانونی دانستن تشکیل کمیته صیانت از آرا بیان داشت: «هر نهاد جدیدی اگر بخواهد تشکیل شود باید طبق قانون باشد به همین دلیل تشکیل چنین نهاد و کمیته ای غیرقانونی است». 31 کدخدایی همچنین در کنفرانس خبری خود گفت: «امکان تقلب وجود ندارد. » وی دلیل آن را حضور 3 تا 5 نفر ناظر آموزش دیده شورای نگهبان در هر شعبه اخذ رأی دانست که در تمام مراحل انتخابات نظارت دارند. 32 صادق محصولی (وزیر کشور) نیز با اشاره به جوّسازیهای ایجاد شده برای تهدید سلامت انتخابات گفت: «مشارکت گسترده مردم پاسخی محکم به جوّسازیها است. »33محصولی همچنین بیان داشت: «طرح کمیته صیانت از آرا سلامت انتخابات سی سال گذشته را زیر سؤال می برد. »34
نردبان تخریب
پس از انتخابات نهمین دوره ریاست جمهوری و روی کار آمدن دکتر محمود احمدی نژاد به عنوان رئیس جمهوری اسلامی ایران، افرادی در دوره یا دوره های گذشته شکست خورده و از گردونه رقابت خارج شده بودند، اقدام به نقدهای تند و گاه غیرمنصفانه نمودند و علی رغم تذکرهای جدّی مقام معظّم رهبری به این امر و حمایتهای صریح ایشان از دولت نهم و شخص رئیس جمهور این روند را ادامه دادند. نقدهایی که در سالهای اخیر شکل گرفت، فقط نقد تنها نبود؛ بلکه عمدتاً با سیاه نمایی و جنگ روانی، کارنامه درخشان دولت نهم زیر سؤال می رفت. سیاست کسانی که این روند را ادامه می دادند فقط انتقاد و بزرگ نمایی ضعفها بود و در نقدهای آنان اثری از عملکردهای مثبت دولت دیده نمی شد. آنان در یک ائتلاف بزرگ، بی سابقه ترین پروژه تخریب، دروغ، فریب و سیاه نمایی را با هدف جلوگیری از تکرار دولت نهم و با به کارگیری تمامی بازیگران داخلی و خارجی، علیه دولت اصولگرای نهم طراحی کردند. تنوع و پیچیدگی این پروژه به حدی بود که نشان داد طراحان آن هیچ خط قرمزی را به رسمیت نمی شناسند. آنان حتی خواسته یا ناخواسته به تخریب نظام و برخی از ارکان اساسی آن روی آوردند و موجبات خرسندی و خوشحالی دشمنان تابلودار نظام را فراهم آوردند. بسیاری از اصلاح طلبان به جای روی آوردن به نقد منصفانه اشکالات و ضعفهای موجود در حوزه های مختلف و از همه مهمتر ارائه راهکار برای حل مشکلات، تلاش کردند تصویری تیره و تار از وضعیت موجود کشور به نمایش بگذارند. بدین ترتیب خلأ بی برنامگی خود را پر نموده و خود را با ترفند حذف رقیب اثبات کنند.
تخریبها علیه دولت نهم اگرچه از زمان روی کار آمدن آن دولت و حتی قبل از آن آغاز شده بود، اما با نزدیک شدن ایام انتخابات ریاست جمهوری دهم، به اوج خود رسید. جریانات مخالف دولت از هر موضوعی به عنوان سوژه برای حمله به دولت استفاده می کردند. سوژه هایی چون پایین آمدن قیمت نفت و عدم توانایی دولت در اجرای پرداخت نقدی یارانه ها، تبلیغاتی خواندن طرح تحول اقتصادی، برداشت غیرقانونی از حساب ذخیره ارزی، سخنان رحیم مشایی در مورد اسرائیل، توزیع شام و نهار و سیب زمینی در سفرهای استانی رئیس جمهور، طرح استیضاح وزیر کشاورزی و آموزش و پرورش، مطرح ساختن عدم اعتنأ دولت به مراجع تقلید، صندلی اضافه در هیأت دولت برای امام زمان و. . . همه از مواردی بود که هرکدام به تنهایی صفحات گسترده ای از روزنامه های مختلف و کانالهای ماهواره ای را فرا گرفت و از کاهی کوهی ساختند و مدتها ذهن خوانندگان و مخاطبان خود را پر کردند و به بازی گرفتند. حتی از کسالت جزئی پیش آمده برای احمدی نژاد، شایعه ای مبنی بر عدم حضور وی در انتخابات آینده به دلیل بیماری سخت، ساختند