پولو سرمایه - بحث در مورد حذف صفرها از واحد پولی کشور از شهریور ماه سال 1384 آغاز شد. لیکن پس از مدتی بهدلیل برخی مخالفتها از سوی مقامات پولی کشور از گردونه بحث خارج شد تا اینکه مجدداً با ابلاغ ریاست محترم جمهوری پس از گذشت تقریباً 2 سال از طرح بحث، موضوع مجدداٌ در دستور کار دستگاهها و نهادهای اجرایی ذیربط قرار گرفت. به منظور بررسی آثار و نتایج تغییر واحد پولی کشور در سطح کلان اقتصادی بهطور خلاصه به برخی از مفاهیم از جمله به وظایف پول و نقش آن در فعالیتهای اقتصادی اشاره میشود. سیاست کاهش صفرها سیاستی است که بیش از 50 کشور جهان مبادرت به انجام آن کردهاند. کشور آلمان در فاصله بین جنگ جهانی اول و دوم با کاهش ارزش پول ملی مواجه شد. کاهش ارزش پول ملی مردم این کشور را مجبور ساخت تا برای هر واحد کالا پول بیشتری را پرداخت کنند. در آن زمان چنین گفته میشد که قبل از بهوجود آمدن شرایط تورمی شتابان در آلمان، با یک مارک امکان خرید یک گونی سیبزمینی وجود داشت اما پس از جنگ این وضعیت بر عکس شد. کشورهای دیگری نیز مانند فرانسه، روسیه، آمریکای لاتین، ایتالیا، افغانستان و اخیراً ترکیه از جمله کشورهایی هستند که سیاست کاهش صفر اعمال کردهاند. در اول ژانویه سال 2005 لیر جدید ترکیه با حذف 6 صفر جلوی این واحد پول به جریان افتاد. ارزش صوری لیر جدید ترکیه یک میلیون برابر بیشتر از لیر قدیمی بود. در واقع یک سکه یک لیری جدید جای یک اسکناس یک میلیون لیری سابق را گرفت. این سیاست در شرایطی که اقتصاد ترکیه در شرایط ورشکستگی قرار داشت انجام پذیرفت؛ در سال 2001 میلادی این کشور تورم 70 درصدی را تجربه کرد. با این حال، این اقدام جزئی از مجموعه اقدامات بزرگتر برای سامان بخشی اقتصاد ترکیه بود. بهطوری که این کشور 18 میلیارد دلار وام از صندوق بینالمللی پول اخذ و آن را به عرصه کسب و کار تزریق نمود؛ وهمزمان تمهیداتی در زمینه خصوصیسازی، کاهش هزینههای دولت، استقلال بانک مرکزی، رونق صنایع نساجی و خودرو به اجرا گذاشت. در نهایت کاهش صفرها بهعنوان یک سیاست از جمله با هدف تأثیرگذاری روانی به کار گرفته شد که بالنسبه نتایج مثبتی نیز در پیداشت. در واقع کشور ترکیه ابتدا زیرساختهای لازم جهت رشد اقتصادی و حرکت به سوی نظام مکانیزم بازار و گسترش بخش خصوصی و اقدامات اصولی در زمینه نظام پول و سرمایه مهیا کرده بود و سپس درصدد تغییر در واحد پولی کشور خود برآمد. بررسی اثرات تغییر واحد پولی کشور موافقان صرفهجویی در هزینههای چاپ اسکناس اغلب افزایش اعتماد مردم، کاهش ارزش پول و کاهش هزینههای معاملاتی را مورد توجه قرار میدهند: 1- هزینه چاپ اسکناس: با توجه به برآوردهایی که در سال 1382 صورت گرفته است حدود 8 میلیارد برگ اسکناس در کشور در جریان بوده و بر اساس این ارقام با احتساب میزان جمعیت، سرانه اسکناس هر ایرانی 114 برگ برآورد شده است. هزینه برای تولید یک برگ اسکناس بهطور متوسط نیز 241 ریال محاسبه شده است. حال با توجه به اینکه عمر متوسط اسکناس در ایران 5 سال است باید سالانه یک میلیارد و 600 میلیون برگ اسکناس را از جریان خارج و معادل آن اسکناس نو منتشر کرد. در این جایگزینی هزینههای هنگفتی به جامعه تحمیل میشود. 2- افزایش اعتماد مردم: حذف 3صفر موجب حفظ ارزش پول و اطمینان به پساندازها میشود. همچنین حجم اسکناس و شبه پول در جامعه کم میشود و با کاهش نقدینگی اعتماد به پول افزایش یافته و پساندازها بیشتر در قالب پول نگهداری خواهند شد. 3- کاهش ارزش پول: آغاز انتشار اسکناس یک هزارتومانی در سال 1351 بود که در آن زمان بهعنوان درشتترین اسکناس محسوب میشد، اما با گذشت زمان اسکناس مذکور ارزش خود را از دست داده به گونهای که 128 هزار تومان فعلی معادل یک