بسم الله الرحمن الرحیم اجلاس سران کشورهای حاشیه دریای خزر که امروز در تهران برگزار می شود از جهات مختلف دارای اهمیت است . هرچند مهمترین جنبه این اجلاس بررسی وضعیت حقوقی دریای خزر و تصمیم گیری در این زمینه می باشد لکن علاوه بر این موضوعات مهم دیگری نیز وجود دارند که سران 5 کشور حاشیه دریای خزر می توانند از فرصت فراهم شده برای تصمیم گیری درباره آنها استفاده نمایند این موضوعات از اینقرارند. 1 ـ منطقه حساس دریای خزر به جهات مختلف مورد طمع قدرتهای سلطه گر بویژه آمریکاست . از زمان فروپاشی شوروی سابق آمریکا تلاش زیادی برای حضور در جمهوری های جوان بویژه کشورهای ساحلی دریای خزر بعمل آورده و تا حدودی نیز به اهداف خود دست یافته است . این حضور به دلایل مختلف که بر سران کشورهای ساحلی خزر پوشیده نیست و انقلاب های مخملی در تعدادی از جمهوری های همجوارشان یکی از آنهاست برای منطقه خطرناک است . هم پیمانی 5 کشور ساحلی خزر می تواند با این خطر مقابله نماید و آمریکا و سایر قدرت های مداخله جوی غربی را محدود و کنترل نماید. 2 ـ دریای خزر می تواند محوری برای همکاری های بیشتر 5 کشور ساحلی (روسیه قزاقستان ترکمنستان آذربایجان و جمهوری اسلامی ایران ) باشد. هرچند این همکاری اکنون در سطح قابل قبولی وجود دارد لکن با توجه به زمینه های فراوان موجود امکان افزایش همکاری های چندجانبه بسیار بیش از سطح کنونی است . 3 ـ علاوه بر حضور سودجویانه و سیاسی آمریکا و سایر قدرت های غربی اکنون بعضی از این کشورها با حضور نظامی خود در منطقه نگرانی هائی را ایجاد کرده اند. منطقه دریای خزر نباید محل حضور نظامی کشورهای بیگانه باشد. کشورهائی که با حضور سیاسی خود آسیای میانه را به آشوب کشیدند و مشکلاتی برای بعضی جمهوری ها پدید آوردند قطعا با حضور نظامی بیشتر می توانند به تشنج زائی بپردازند و منطقه را دچار خطر نمایند . بنابر این سران 5 کشور ساحلی باید برای جلوگیری از این خطر اقدامات ویژه ای بعمل آورند. 4 ـ هم پیمانی 5 کشور ساحلی در مورد دفاع از تمامیت ارضی همدیگر در برابر تجاوز بیگانگان یکی دیگر از موضوعات قابل طرح است . این 5 کشور با توجه به منافع مشترکی که دارند می توانند با تهدیدهای بیگانگان مقابله نمایند و به پایگاهی برای تامین صلح و امنیت منطقه تبدیل شوند. جمهوری اسلامی ایران برای کمک به صلح منطقه آمادگی دارد و چهار کشور ساحلی خزر می توانند روی همکاری جمهوری اسلامی ایران برای استقرار صلح پایدار و مقابله با تهدیدها حساب کنند. 5 ـ در مورد حل و فصل مسائل حقوقی کشورهای ساحلی دریای خزر دو نکته باید مورد توجه اکید قرار گیرد . اول آنکه این اقدام باید از سرعت زیادی برخوردار شود زیرا روشن شدن تکلیف مسائل حقوقی می تواند زمینه را برای سایر تفاهمات فراهم تر سازد. دوم آنکه تا حل و فصل کامل این مسائل مفاد قراردادهای سالهای 1300 و 1319 (1921 و 1940 میلادی ) محور مورد قبول جمهوری اسلامی ایران می باشد که طی آن محدوده 20 درصدی منابع بستر و زیر بستر به عنوان سهم ایران شناخته شده است . 6 ـ این تفاهمات می توانند دریای خزر را به دریای صلح و تفاهم میان کشورها و ملت های منطقه خزر تبدیل نمایند واقعیتی که ضرورت امروز منطقه می باشد