رضا گرمابدری
برگزاری نشست گروه 15 در تهران واجد این پیام نویدبخش است که مردم جهان می توانند در انتظار روزهایی باشند که وضعیتی بهتر و متفاوت تر با آنچه که اکنون وجود دارد را مشاهده کنند.
گروه 15 در نهمین اجلاس جنبش عدم تعهد در سال 1989 در بلگراد تأسیس شد و کشورهایی از آمریکای جنوبی، آفریقا و آسیا را در برمی گیرد. هدف از تشکیل این گروه، شکوفایی و رشد فزاینده و همکاری کشورهای در حال توسعه در زمینه های سرمایه گذاری، تجارت و تکنولوژی است. در حال حاضر 17 کشور اعضای گروه 15 را تشکیل می دهند، اما نام آن همچنان گروه 15 است. این کشورها عبارتند از: آرژانتین، برزیل، شیلی، ونزوئلا، جامائیکا، مکزیک، الجزایر، مصر، کنیا، نیجریه، سنگال، زیمبابوه، هند، اندونزی، ایران، مالزی و سریلانک.
کشورهای عضو گروه 15 که امکان پیوستن دیگر کشورها به آنها زیاد است از ظرفیت های بالا و قابل توجهی برای رسیدن به اهداف اعلام شده و حتی فراتر رفتن از آن هم برخوردار است. به گفته دکتر احمدی نژاد برخی از این ظرفیت ها عبارتند از: شش درصد مساحت و 34 درصد جمعیت کل جهان، 17 درصد از حجم مبادلات تجاری، 12 درصد تولید انرژی برق، 28 درصد تولید نفت، 18 درصد تولید گاز و 29 درصد ذخایر ثابت طبیعی در جهان.
حضور حدود 10 رئیس کشور از اعضای گروه 15 در نشست تهران که چهاردهمین نشست این گروه محسوب می شد، نشان از اهمیت نشست تهران داشت. از آنجایی که تمامی کشورهای عضو به نحوی از انحای، زخم خورده کشورهای قدرتمند و مستکبر هستند و تاریخ آنها گواه روشنی بر آن است و از این رو سران این کشورها با انگیزه هایی متفاوت از آنچه که مستکبران در چنین نشست هایی شرکت می کنند، این گروه را تشکیل داده اند، می توان احتمال داد که در شرایط کنونی در میان کشورهای عضو کشوری نباشد که سودای برتری جویی داشته باشد، تهی بودن گروه 15 از چنین کشورهایی امتیاز بزرگی است برای اینکه این گروه بتواند با آرامش خاطر بیشتر و موانع کمتر اقدام به برنامه ریزی و اجرا کند.
شاید برجسته ترین اهمیت تشکیل گروه 15 در این باشد که این گروه که اعضای آن براساس تقسیمات توسعه و اقتصاد در جمع کشورهای جنوب قرار می گیرند، هر یک جداگانه و براساس شناختی که از وضعیت جهان و میل کشورهای قدرتمند جهان به تسلط بر کشورهای ضعیف تر دارند و نیز در اقدامی اعتراضی نسبت به این وضعیت و با هدف دور شدن و بر هم زدن آن، به این نتیجه رسیدند که می توان با تشکیل یک گروه جدید ضمن فاصله گرفتن از اهداف استثماری کشورهای مستکبر می توانند در مسیر توسعه امن، سالم و پایدار قرار بگیرند. تشکیل گروه 15 این ذهنیت برآمده از واقعیت حاکم بر مناسبات بیمار و آلوده جهانی را در عمل متجلی ساخت و بدینوسیله انحصار حاکمیت و مدیریت قدرت های سلطه جو بر چنین تشکلاتی را شکست. چنانچه تشکلاتی از قبیل گروه 15 که کم و بیش در جهان شکل گرفته و یا در حال شکل گیری است، بتواند با حفظ انگیزه، هوشمندانه و متعهدانه اقدام به شناسایی حوزه منافع عمومی اعضا و برنامه ریزی صحیح و اجرای آن کند، رفته رفته روابط جهانی دستخوش تغییری خواهد شد که حاصل آن می تواند دستیابی کشورهای ضعیف به حقوق بیشترشان باشد.
توجه اعضا از زمان شکل گیری به نقش موثری که ایران به سبب برخورداری از توانمندی های سیاسی، اقتصادی، جغرافیایی، تمدنی و. . . می تواند در راستای اهداف گروه 15 ایفا کند، سبب گردیده که در نشست های مختلف و به ویژه نشست تهران به پیشنهادهای راهبردی ایران توجه جدی شود. به نظر می رسد دوران خوابزدگی کشورهای عقب نگه داشته شده در حال به سر آمدن است و چنانچه احساس کنند می توانند به قدرت سالم و بی طمعی تکیه کنند دریغ نمی ورزند و ایران اسلامی می تواند یکی از این تکیه گاه ها باشد. انشاءالله