حسین امیدى
با وجودیکه حکومت دمکرات آمریکا در اواخر دهه نود میلادی با قانون مجازات سوریه، پایه های سیاست خارجی جدید در تعامل با سوریه را استوار کرد، اما ناکارآمدی آن سبب شد که کمیته دو حزبی بیکر- هامیلتون بر ناکامی روش های تجربه شده تأکید کند و مرحله جدید سیاست های آمریکا برای وسوسه سوریه آغاز شود.
این سیاست که با هدف همسو کردن سوریه با سیاست های آمریکا و منافع رژیم صهیونیستی دنبال شده، در سال گذشته با اصلاح در مواضع حذفی عربستان در قبال سوریه آغاز شد تا با پیوند زدن منافع مشترک در دو حوزه لبنان و عراق، فضای جذابی برای سوریه را تصویر کرده و تدریجاً به دیگر حوزه های راهبردی در فلسطین و یا در قبال ایران و مقاومت گسترش یابد. این اهداف آشکارا توسط مقامات آمریکایی ابراز شده و رژیم صهیونیستی و عربستان تلویحاً آن را تکرار کرده اند.
رویکردهای عملی بشار اسد که هوشمندانه دنبال می شود، میدان وسیعی از امیدواری را برای اقدامات عربستان و آمریکا تولید نکرده است و با اینکه در یک ماه گذشته، بر روی موضوع انتقال موشک های اسکاد سوریه برای حزب الله شانتاژ زیادی از سوی اسرائیل و آمریکا صورت گرفته است ولی بن بست های ریشه ای در سیاست های آمریکا در منطقه، موجب شد تا تاکتیک های جدیدی برای جذب سوریه به اجرا در آید. سفر چهار روزه هیأت سیاسی و صنعتی آمریکایی به سوریه با حضور مدیران شرکت های فنی و ارتباطاتی مانند ماکروسافت و دیل و شرکت هایی که ممنوعیت فعالیت در سوریه دارند، گام جدیدی است که ضمن اهداف پیش گفته، از شاخص های دیگری نیز برخوردار است.
مسئولان این هیأت آمریکایی تلاش دارند زمینه را برای دستاوردهای اصلی در سطح منطقه مهیا نمایند.
دیپلمات های آمریکایی در دمشق خواستار همکاری سوریه درباره مسائل فلسطین، مقاومت، ایران و عراق هستند و چماق های شانتاژ گونه ای مانند، فقدان آزادی های سیاسی در سوریه و عدم همکاری سوریه در خصوص فعالیت های هسته ای دمشق و ضرورت فاصله گرفتن از جبهه مقاومت منطقه ای، همکاری های فنی : صنعتی و ارتباطاتی و سیاسی را چاشنی این سفر خود کرده اند.
بخش مهمی از کارکرد شرکت های همراه این هیأت، برای فعال کردن زمینه های فنی- ارتباطی در سوریه است تا در پروژه مشابه انقلاب های رنگی، امکان اجرای پروژه جنگ نرم با سوریه نیز مهیا گردد.
آنچه موجبات نگرانی جدی مقامات آمریکایی را فراهم کرده این است که چند پروژه منطقه ای در شرایط اضطرار قرار دارد. تا یک ماه دیگر نیروهای رزمی آمریکا باید از عراق خارج شوند و مابقی این نیروها، تحت عناوین آموزشی و دیگر توجیهات اجرایی و امنیتی در عراق باقی خواهند ماند. با اینکه اهرم های داخلی و خارجی زیادی هنوز در دست آمریکا است، ولی مقامات آمریکایی از کاهش وزن و امکان مداخله گری راهبردی خود در عراق راضی نیستند، لذا تعریف یک عرصه مشترک همکاری با سوریه در عراق، جایگاه راهبردی برای آمریکا در بر خواهد داشت.
مسئله فلسطین و عبور از مرحله فعلی از نگاه آمریکا، اهمیت فوق العاده ای دارد، لذا باید قبل از ورشکستگی کامل مهره های آمریکایی- اسرائیلی در حکومت خودگردان، یک سند مرحله ای که امتیازات رژیم صهیونیستی را ثبت نماید، به امضا طرف های فلسطینی برساند. عدم دستیابی به این هدف، هم پیمانان عرب آمریکا و اسراییل در منطقه را در مرز سقوط قرار خواهد داد. از نگاه آمریکا، نقش سوریه برای تشویق گروه های مقاومت فلسطینی برای پذیرش طرح آشتی مصر و دگرگون کردن معادله فلسطینی در غزه و یا تحت فشار قرار دادن آنها، از جایگاه ویژه ای برخوردار است.
تشویق سوریه به اینکه شبعا را جزیی از اراضی خود بداند، باعث می شود که فشار منطقه ای و بین المللی از دوش رژیم صهیونیستی برداشته شود و چنانچه سوریه شبعا را لبنانی معرفی کند، رژیم صهیونیستی با اعلام آمادگی برای مذاکرات صلح با لبنان، تعهدات امنیتی و مهار مقاومت را شرط عقب نشینی معرفی خواهد کرد تا در چینش سیاسی- امنیتی لبنان مداخله کرده و مقاومت را عامل استمرار اشغال شبعا معرفی کند.
کاهش تحریم سوریه و چراغ سبز برای سرمایه گذاری برخی کشورهای عربی در سوریه، حلقه تکمیلی وسوسه سوریه است تا رویکرد زاویه داری با ایران را دنبال کند.
با اینکه مقامات آمریکایی از سیاست های سوریه چندان رضایت ندارند و گام های فعلی را نیز صرفاً از روی ناچاری برمی دارند و جریان معارضه سوریه که با غرب هماهنگ شده از سیاست های فعلی آمریکا راضی نیست ولی تنها راه آمریکا برای عبور از چالش های مهلک در منطقه، تجربه کردن، سیاست وسوسه سوریه می باشد.