شناخت ماهیت سیاست بینالملل و در کنار آن روابط بینالملل، شناخت متغیرهاى فراوانى را نیازمند است تا بتواند بر حسب شرایط، بهترین طرح ممکن را ارائه دهد. شناخت دقیق و تحلیل صحیح از محیط، رخدادهاى مشابه، روابط و تعاملات میان ملتها و دولتها، نقش اساسى را در تنظیم راهبردهاى سیاست خارجى یک کشور بر عهده دارد. از اینرو یافتن راهکارهایى براى پیشبرد اهداف نظام جمهورى اسلامى ایران در بعد بینالملل در شرایط ویژه و حساس فعلى از اهمیت بالایى برخوردار است. طبیعتا یافتن راهکارها و ساز و کارهایى که پیروزى و کسب منافع حداکثرى را براى کشور به دنبال داشته باشد در حیطه وظایف مسئولین سیاست خارجى کشور از وزارت گرفته تا شوراى عالى امنیت ملى و کمیسیون مربوطه در مجلس شوراى اسلامى مىباشد. نکتهاى که باید مورد عنایت و توجه فعالان سیاسى و رسانههاى داخلى قرار گیرد این است که دقت لازم را در کاربرد واژهها و ارائه تحلیلها داشته باشند و تلاش مجدانهاى را به جهت حمایت از دیپلماسى و سیاست خارجى نظام جمهورى اسلامى ایران مبذول دارند.آنچه مسلم است پس از پیروزى انقلاب اسلامى ایران، سیاست خارجى جمهورى اسلامى ایران بر مبناى اصول حکیمانه عزت، حکمت و مصلحت با الهام از انگارهها و نظریات سلسله جنبان انقلاب اسلامى ایران حضرت امام خمینى (ره) پىریزى و پیگیرى شد. نظرات حضرت امام (ره) که صبغهاى عمیقا دینى داشت با روشنبینى و درایت بىنظیر حضرت امام (ره) عصر نوین حیات سیاسى ایران را بر مبناى دو شعار استراتژیک «استقلال، آزادی، جمهورى اسلامی» و «نه شرقی، نه غربی، جمهورى اسلامی» براى ملت ایران به ارمغان آورد. از اینرو با توجه به روحیه حاکم بر جامعه جهانى و جایگاه ویژه جمهورى اسلامى ایران در منطقه و نظام بینالملل بویژه شرایط خاص ایران به دلیل موفقیتهاى بزرگ جوانان و دانشمندان ایرانى در زمینه فناورى صلحآمیز هستهاى و نگرانى استکبار جهانى از این امر و بالطبع، نگرانىهاى برخى احزاب، رسانهها و شخصیتهاى سیاسى داخلى از شرایط تحمیلى استکبار جهانى علیه جمهورى اسلامى ایران، من در اینجا به یادآورى نظرات و سیره عملى حضرت امام خمینی(ره) در تعامل با جامعه جهانى مىپردازم. باشد که بدانها عمل کنیم. نظرات حضرت امام در مورد روابط بینالملل1- روابط براساس مبانى اسلام: «باید روابط بین ملتها براساس مسائل معنوى باشد و در این رابطه بعد مسافت تاثیرى ندارد و چه بسا کشورهایى که همجوار هستند، اما رابطه معنوى بین آنها نیست. بنابراین، روابط دیگر هم نمىتواند مثمر ثمر باشد. ما روابطمان با کشورها براساس مبانى اسلام خواهد بود، چنانچه ملتها از اسلام اطلاع پیدا کنند خواهند فهمید که هر چه مىخواهند در اسلام وجود دارد.» (1) 2- روابط بر اساس تعهد به احکام اسلام: «چنانچه اینجانب و مسئولین جمهورى اسلامى مکرر اعلام نمودهایم، ملت و دولت جمهورى اسلامى ایران تسلیم احکام مقدس قرآن و اسلامند و به حکم قرآن مجید، خود را برادر ایمانى تمام ملتهاى اسلامى و کشورهاى مختلف از حیث فرهنگ و جغرافیا مىدانند و صلحجویى و زندگانى مسالمتآمیز را با تمام دولتها و ملتها طالب مىباشند، و تا دولتى به حریم کشور آنان تجاوز نکند و متعهد به احکام اسلام باشند، آن را برادر خود مىدانند.» (2) 3- تاکید بر نفى سلطه ارباب رعیتى در روابط: «ما روابط خاص اسلامى داریم که اسلام نه ظالم بود و نه زیر ظلم مىرفت و ما هم مىخواهیم این طور باشیم که نه ظلم کنیم، نه زیر بار ظلم برویم.» (3) 4- رفتار احترامآمیز و متقابل: «با همه دولى که به احترام با ما رفتار کنند، ما نیز با آنها به احترام متقابل رفتارخواهیم کرد.» (4) 5- دشمنى با دولتهاى ظالم: «ما با کشورها مخالفتى نداریم، ما با دولتهایى که ظالم هستند، چه به ما ظلم کرده باشند و چه به برادران مسلمان ما ظلم کرده باشند و بکنند، با آنها دشمن هستیم.» (5)6- ایستادگى در مقابل ظلم: «پیغمبر هم شهید داد، انبیاء هم همینطور. سیره انبیا بر این معنا بوده است، سیره بزرگان بر این معنا بوده است که معارضه مىکردند با طاغوت ولو اینکه زمین بخورند، ولو اینکه کشته بشوند ولو کشته بدهند. ارزش دارد که انسان در مقابل ظلم بایستد، در مقابل ظالم بایستد و مشتش را گره کند و توى دهنش بزند و نگذارد که این قدر ظلم زیاد بشود، این ارزش دارد.» (6) 7- رفتار عدالت محور در روابط با شرق و غرب: «ما به هیچ طرفى از دو طرف شرق و غرب تمایلى نداریم و ما با همه روابطى على السواء داریم و با همه رفتارى عادلانه داریم، البته در صورتى که آنها عدالت را در رابطه با ما رعایت کنند.» (7) 8- «ملت عزیز ایران، شما شرق تجاوزگر و غرب جنایتکار را به وحشت انداخته، هیچ گاه با هیچ قدرتى سازش نکنید که یقین دارم نمىکنید و هر کس در هر مقام که خیال سازش با شرق و غرب را داشت بىمحابا و بدون هیچ ملاحظهاى او را از صحنه روزگار براندازید که سازش با شرق و غرب خود باختگى است و خیانت به اسلام و مسلمین است.» (8) آرى یکى از تعالیم حضرت امام خمینى (ره) به مسئولین و ملت شریف ایران و همه ملتهاى آزاده، ایستادگى در برابر استثمار و زیادهخواهىهاى قدرتهاى بیگانه است، زیرا نفوذو سلطه بیگانگان، عزت و شرف کشورهاى تحت سلطه را پایمال مىکند و به هیچ روی، هویت و استقلال سیاسى براى آنان باقى نمىگذارد. از اینرو حضرت امام خمینی(ره) مبارزه دائمى و همه جانبه با کفر و استکبار جهانى را از اهداف استراتژیک نظام جمهورى اسلامى دانسته و سازش با آنان را محال مىدانند. در این رابطه حضرت امام (ره) در بیانى استوار و راسخ، وظیفه و تکلیف مسئولین جمهورى اسلامى ایران را تا ظهور حضرت ولى عصر (عج) مشخص و به ملت شریف ایران نیز راه سعادت را نشان دادند. حضرت امام خمینی(ره) مىفرماید: «کسى تصور نکند که ما راه سازش با جهانخواران را نمىدانیم، ولى هیهات که خادمان اسلام به ملت خود خیانت کنند... آن چیزى که در سرنوشت روحانیت واقعى نیست، سازش و تسلیم شدن در برابر کفر و شرک است که اگر بندبند استخوانهاىمان را جدا سازند، اگر سرمان را بالاى دار برند، اگر زنده زنده در شعلههاى آتشمان بسوزانند، اگر زن و فرزندان و هستىمان را در جلوى دیدگانمان به اسارت و غارت برند هرگز اماننامه کفر و شرک را امضاء نمىکنیم.» (9) این کلام نورانى امام عظیمالشان حجت را بر تمام مسئولین و فعالان سیاسى تمام مىکند که در تمام مراحل با چنین ایمان و عقیدهاى به جامعه بینالملل بنگرند و سیاست خارجى جمهورى اسلامى ایران را بر این مبنا استوار سازند و هرگزاز دشمن نهراسند، چرا که در یکى از شیوههایى که قدرتهاى بزرگ استکبارى براى تطمیع و به هراس انداختن ملتهاى ضعیف استفاده مىکنند، بزرگ جلوه دادن قدرت پوشالى خود است، به طورى که ترس از قهر و غضب قدرتهاى بزرگ، فکر مبارزه و جنگ را از سر آنان بیرون کند. این شیوه معمولا با جنگ تبلیغاتى شدید دشمن و محافل بیگانه وابسته به آنان در عرصه بینالملل و ایادى داخلى آنان همراه است.حضرت امام خمینى (ره)، نترسیدن از دشمن، همراه با تقویت انگیزه خداگرایى را یکى از شیوههاى موثر و اسلامى در مقابله با استکبار جهانى مىدانند، چانچه مىفرمایند: «من به تمام دنیا با قاطعیت اعلام مىکنم که اگر جهانخواران بخواهند در مقابل دین ما بایستند، ما در مقابل همه دنیاى آنان خواهیم ایستاد و تا نابودى تمام آنان از پاى نخواهیم نشست، یا همه آزاد مىشویم و یا به آزادى بزرگتر که شهادت است مىرسیم.» (10) از این رو شایسته است شخصیتها و فعالان سیاسی، احزاب و رسانهها از ایستادگى ریاست محترم جمهورى اسلامى ایران جناب آقاى دکتر احمدىنژاد و مسئولین سیاست خارجى ایران حمایت کامل و همه جانبهاى داشته باشند و منافع و مصالح عظیم ملى ملت و کشور ایران را به مذبح منافع حزبى و سیاسى رهسپار نکنند و هرگز ترس از تحرکات دشمن و استکبار جهانى و هراس از انزواى سیاسى ایران در عرصه بینالملل به دل راه ندهند. حضرت امام خمینى (ره) مىفرمایند: «منزوى نبودن؛ یعنی، متکل بودن به غیر؛ یعنی، اسیر بودن. منزوى هستیم؛ یعنى ارتباطمان با دیگران قطع است و ما نوکر دیگران نیستیم. آنها هى مىآیند به ما مىگویند که بیا روابطمان را درست کنیم... ما از این انزوا نمىترسیم.» (11) البته مسئولین امر نیز بایدتحولات بینالمللى را به خوبى تحلیل و با هوشمندى بیش از پیش، در راه تحقق عزت و اتقدار ملت ایران گام بردارند. پىنوشتها: 1- صحیفه امام (ره)، ج 8، ص 2472- همان، ج 16، ص 473- همان، ج19،ص 944- همان، ج 4، ص 3795- همان، ج 5، ص 2956- همان، ج 18، ص 2697- همان، ج 5، ص 2348- همان، ج 12، ص 2829- همان، ج 21، ص 9810- همان، ج 20، ص 32511- همان، ج 13، ص 312