برگزارى هفتمین کمیسیون مشترک همکارىهاى اقتصادى وبازرگانى ایران و روسیه وامضاى پنج موافقتنامه همکارى میان دو کشور مناسبات تهران - مسکو را وارد فاز تازهاى نموده است.
“ منوچهر متکى “ وزیر امورخارجه کشورمان و “سرگئى کرینکو” رئیس آژانس فدرال انرژى اتمى روسیه در این کمیسیون گامهاى موثرى را جهت تقویت مناسبات دوجانبه دو کشور برداشتند .این درحالى است که رئیس شرکت “اتم استروى اکسپورت “ پیمانکار روس نیروگاه اتمى بوشهر نیز ازتوافق طرفین در خصوص تاریخ خاتمه عملیات ساخت وتکمیل این نیروگاه خبر داده است.در خصوص رابطه ایران و روسیه لازم است سه نکته مهم را مدنظر قرار دهیم :
1- کاخ کرملین در طول دوران ریاست جمهورى پوتین چهره پیچیدهاى را از خود به تصویر کشیده است. این پیچیدگى محصول تنازع استراتژیستهاى “ احتیاط گرا” و “ واقع گرا” درسطوح کارشناسى وراهبردى روسیه است. این در حالى است که هنوزخطر گسترش مرام استالینیستى در مسکو بنا براظهارات میخائیل گورباچف امنیت سیاسى روسها راتهدید مىکند .در چنین شرایطى روسیه باید نقشآفرینى موثر خود در نظام بینالملل را تقویت کند .این مهم بدون آنالیز کارکرد گرایانه کاخ کرملین نسبت دوستان و دشمنان مسکو میسر نخواهد شد.
کاخ سفید واتحادیه اروپا ازابتداى سال 2000 مخالفت خود را با بازگشت دوباره روسها به صدر مناسبات اقتصادى و سیاسى جهان اعلام نمودهاند. وقوع انقلابهاى رنگین در اوکراین و گرجستان و اصرار جمهوریخواهان و حتى دموکراتهاى آمریکا مبنى بر استقرار سیستم دفاع ضد موشکى واشنگتن در چک ولهستان جاى تردیدى را در خصوص عناد پایدار غرب با مسکو باقى نگذاشته است. در چنین شرایطى روسیه باید از فاز احتیاط خارج شده و با آرایش سیاسى تازهاى در برابر آمریکا و اروپا صفآرایى کند. اتحاد استراتژیک وراهبردى باایران درترسیم چهرهاى مقتدرانه از مسکو تاثیرى بلاانکار خواهد داشت.
2- “ نیروگاه بوشهر” را مىتوان به کلید اصلى همگرایى تهران و مسکو در مقطع حساس کنونى تشبیه نمود. تکمیل نیروگاه بوشهر به صورت همزمان موجب افزایش قدرت مانورایران و روسیه در معادلات جهانى خواهد شد. از سوى دیگر تکمیل این نیروگاه مقدمهاى در جهت گسترش مناسبات تجارى ، فرهنگى و سیاسى این دوقدرت خواهد بود . جمع ظرفیتهاى موجود در تهران و مسکو افزایش امنیت در آسیاى مرکزى و منطقه خزر وقفقاز را به دنبال خواهد داشت. در این صورت آمریکا ،ناتو و اتحادیه اروپا نیز توان تاثیرگذارى مستقیم و حتى غیرمستقیم در مناطق مذکور را از دست خواهند داد.
3- “فاصله گرفتن روسها از جامعه جهانی” حکم مطالبهاى عمومى و فراگیر را دارد که کاخ کرملین هنوز نتوانسته است آن را برآورده سازد . همگامى روسیه با سیاستهاى کشورهاى 1+5 و عضویت این کشور در کمیته چهارجانبه کوارتت وجهه بینالمللى کاخ کرملین را دچار خدشه نموده است .پوتین وهمراهانش باید ضمن محکوم نمودن قرائت متکبرانه کاخ سفید از مفهوم”جامعه جهانی” به سوى تامین منافع و خواستههاى مشترک خود با دولتها وملتهاى آگاه گام بردارند .پیروزى قاطع حزب روسیه واحد در انتخابات سراسرى این کشور راه را جهت اصلاح سیاست خارجى مسکو وتغییر چهره موثر روسیه درجهان فراهم ساخته است.
در نهایت اینکه تکمیل ساخت نیروگاه بوشهر و سوخت رسانى به آن براى دو کشور ایران و روسیه “فرصت زا” خواهد بود. از اینرو” اتلاف زمان” و “مصلحت اندیشى بازدارنده” دراین راستا توجیهى استراتژیک و عقلانى نخواهد داشت.