یکى از بزرگ ترین افتخارات نظام پس از انقلاب این است که انتخابات در کشور ما به به صورت کاملاً مردمى برگزار مى شود و نهادهاى حکومتى در این امر بیشتر نقش پشتیبانى مالى و تجهیزاتى دارند. در نظام طاغوت، انتخابات فرمایشى و نمایشى بود زیرا منتخبین با سفارشات خوانین و درباریان از پیش تعیین شده بودند از این رو مردم انتخابات را فرمایشى دانسته و رغبتى نیز براى رأى دادن از خود نشان نمى دادند. اما پس از انقلاب به جهت آن که مردم نقش خود را در تعیین حاکمان مؤثر مى بینند در برگزارى انتخابات و رأى دادن حضور فعال و گسترده اى دارند.براساس آنچه در قانون انتخابات آمده است هیأت هاى اجرایى و نظارت بر انتخابات با ضوابطى خاص از میان مردم انتخاب مى شوند و این معتمدین محلى هستند که انتخابات را اجرا مى کنند(۱). لزوم انتخاب اشخاص قابل اعتماد از میان بومیان هر حوزه انتخابیه در قانون انتخابات از آن روست که آنان بیش از افراد غیربومى وحکومتى به ویژگى ها و خصوصیات مردم شهر و دیار خود آشنا هستند و در انجام وظایف خویش دقت بیشترى داشته و موفق تر خواهند بود زیرا همانگونه که در قانون آمده است مجریان و ناظران انتخابات باید براى بررسى صلاحیت داوطلبان نمایندگى، در کنار نتایج استعلام وزارت کشور از مراجع چهارگانه (وزارت اطلاعات، دادستانى کل، نیروى انتظامى و ثبت احوال)، به تحقیقات محلى درخصوص سوابق داوطلبان بپردازند(۲).از سوى دیگر بررسى هاى محلى در رسیدگى به صلاحیت داوطلبان نمایندگى مجلس طبق قانون، مقدم بر پاسخ استعلامات مراجع چهارگانه است(۳) زیرا شرایطى مانند اعتقاد و التزام عملى به اسلام و نظام، ابراز وفادارى به قانون اساسى و اصل مترقى ولایت مطلقه فقیه و... که ایجابى بوده و نیز عدم اعتیاد و... که سلبى هستند(۴) از سوى هیچ یک از این مراجع قابل احراز نیست و تنها در تحقیقات محلى روشن مى شود. از این رو قانون انتخابات ضوابطى را براى تشکیل هیأت هاى اجرایى و نظارت بر انتخابات تعیین کرده است که براساس آن، مجریان و ناظران در هر حوزه انتخابیه از افراد بومى همان محل تشکیل مى شوند و با اطلاعات کامل و مفیدى که از تحقیقات محلى به دست مى آورند در کنار پاسخ استعلامات از مراجع چهارگانه، صلاحیت داوطلبان را مورد بررسى قرار مى دهند.پى نوشت ها:۱) مواد ۳۱ و ۳۲ قانون انتخابات مجلس و مواد ۱ ، ۲ ، ۳ ، ۵ ، ۶ و ۷ قانون نظارت بر انتخابات مجلس ۲و۳) ماده ۵۰ قانون انتخابات مجلس ۴) مواد ۲۸ و ۳۰ قانون انتخابات مجلس