بصیرت: در یادداشت هفته گذشته به بررسی دلایل شوهرکشی پرداختیم. در این شماره، به دلایل جنایاتی که در آنها زن قربانی می شود و بر اساس پژوهشهای میدانی و بررسی های نظری، 80 درصد قتلهای زناشویی را تشکیل می دهد، خواهیم پرداخت.
الف) بدبینی: شایع ترین اختلالهای شخصیت که به سوءظن نسبت به دیگران منجر می شود، بدبینی است.
«پارانویید» یا همان بدبینی، باعث می شود فرد بی دلیل یا بر اساس توهمات فکری و شنیدن بعضی از بدگوییها، نسبت به دیگران احساس ناامنی کند که اگر این حالت نسبت به همسر شکل بگیرد، می تواند مقدمات آسیب به وی و در نهایت تبعات وخیم آن یعنی قتل را در پی داشته باشد. تحریکات و بدگویی و جعل حقایق، چه به صورت عکس و تصویر و چه حکایت و نقل، می تواند نقطه آغاز این بدبینی ها گردد.
در بسیاری از مواقع، ترسهای بی مورد در بیان بعضی از حقایق و به اصطلاح مصلحت اندیشی، باعث تولد این ناهنجاری رفتاری می گردد. صداقت در زندگی زناشویی، اصلی ترین واکسن این حالت است.
ب) حسادت و شک: در این نوع اختلال، مرد همواره به همسر خود مشکوک است و گمان می کند او در حال خیانت است. بعضی از تلفنهای مشکوک که در اغلب خانه ها وجود دارد و مزاحمتهای بیمار گونه، می تواند باعث بروز این ناهنجاری گردد. در اینجا لازم است مزاحمان تلفنی به عاقبت کار شوم خود لحظه ای فکر کنند و بدانند ممکن است لحظه ای تفریح یا خنده آنها، موجب چه حوادث تلخی گردد.
کافی است فرد در باور هذیانی خود تصور کند همسرش به او خیانت می کند و در صدد انتقام برآید. مردانی که دائم کیف و جیب همسرشان را تفتیش کرده و او را تعقیب می کنند، دچار این ناهنجاری هستند.
این اختلال روانی، به سادگی قابل درمان است و در صورت بروز می توان با درمان آن، از فجایع آزاردهنده بعدی جلوگیری کرد.
گاه پرسیدن آدرس در خیابان یا احوالپرسی با یک مرد از اقوام و آشنایان، می تواند اولین نقطه آغاز این حالت باشد. بیان موضوع و رفع سوء تفاهم، درمان فوری این آغاز بی پایان است. البته بانوان با ایجاد و تقویت اعتماد در زندگی، نباید اجازه دهند نقاط ابهام در فکر شوهرشان ایجاد شود.
در یکی از موارد خانمی برای آزمایش علاقه شوهرش و تحریک حس رقابت او، از شوهر دوستش خواسته بود به خانه آنها زنگ بزند که این حرکت بچگانه پاسخ شوم و تلخی به دنبال داشت!!
ج) شخصیت مرزی: بیماران اختلال شخصیت مرزی هم می توانند گاه به خود یا همسرشان آسیب برسانند. این افراد مدام احساس پوچی می کنند. و همراه با اضطراب و دلشوره، گوشه انزوا اختیار می کنند. آنها از تنهایی به شدت هراسان و گریزانند، اما طاقت نگه داشتن افراد در کنار خود و هنر برقراری روابط صمیمانه را ندارند.
د) اختلالهای کنترل تکانی: شایع ترین علت همسرکشی «اختلالهای کنترل تکانی» است. این اختلال به گونه ای است که باعث می شود فرد به صورت تکانه ای در یک لحظه نسبت به رفتار طرف مقابل واکنش سختی را نشان دهد که این لحظه تلخ می تواند ضربه ای محکم، پرتاب یک شیء و یا استفاده از سلاح سرد یا گرم باشد.
این گونه افراد در اکثریت مواقع پس از انجام از رفتار خود پشیمان شده و حتی تا حد خودکشی (خود مجازاتی) نیز پیش می روند.
ه) مصرف مواد مخدر محرک و روان گردان: در اکثریت این جنایات می توان ردی از مصرف مواد توهم زا را دید.
مصرف شیشه، یکی از این علتها بوده که در بسیاری از قتلها اعم از خانوادگی و غیر آن، می توان اعتیاد به آن را ملاحظه کرد. قرصهای اکستازی، کراک، حشیش، ماری جوانا و امثال آنها می توانند توهمات بینایی و شنیداری ایجاد کنند که متعاقب این توهمات، فرد نسبت به همسر یا فرزند خود دچار توهم شده و به علت سوء ادراک، او را به قتل می رساند.
*دکتر مجید ابهری