بصیرت: بررسی جزئیات مذاکرات اخیر ایران و گروه 1+5 نشان میدهد که دکتر جلیلی و تیم همراه وی توانستهاند به خوبی از ظرفیتهای نظام برای مطالبه و تثبیت حق ملت ایران استفاده کنند.شبکه ایران- محمد محمود رضاپور: مردم ایران در حالی در انتخابات ریاست جمهوری سال 84 و 88، دیپلماسی تهاجمی در سیاست خارجی را برای رسیدن ایران به اهداف خود برگزیدند که در جریان مذاکرات 15 و 16 آذر گروه 1+5 با ایران، بار دیگر شیرینی این دیپلماسی را به واسطه تدابیر سعید جلیلی و تیم همراه وی چشیدند.
بررسی جریان مذاکرات اخیر ایران و 1+5 نشان میدهد که دکتر جلیلی توانسته است به خوبی از ظرفیتهای نظام برای مطالبه و تثبیت حق ملت ایران استفاده کند:
1- در جریان مذاکرات، هنگامی که کاترین اشتون به عنوان نماینده 1+5 در حال طرح این ابهام بود که "چرا دولت احمدینژاد دست از غنیسازی بر نمیدارد" تا به نوعی وانمود کند که فعالیتهای هستهای ایران مربوط به برنامههای یک دولت خاص است، دکتر جلیلی در واکنش، صفحه اول نسخهای از روزنامه انگلیسیزبان "ایران دیلی" را به اعضای 1+5 نشان داد که از نامه 262 نماینده مجلس ایران خبر میداد که در این نامه دولت را موظف به ادامه غنیسازی و عدم تعلیق این فعالیت کرده بودند.
جلیلی در ادامه تاکید کرد که اگر شما به اصول دموکراسی اعتقاد دارید، باید بدانید در مورد کشوری صحبت میکنید که دموکراسی در آن جریان دارد و نمایندگان مجلس توسط رای مردم انتخاب شدهاند. پس موضوع تداوم غنیسازی در ایران یک مطلبه عمومی است. در واکنش به این اظهارات جلیلی، اشتون با ملایمکردن لحن خود اظهار داشت: ما هم این موضوع را قبول داریم و معتقدیم باید با همکاری پیش رفت.
2- هنگامی که در جریان مذاکرات، نماینده 1+5 خطاب به دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان عنوان کرد ما چگونه افکار عمومی خودمان را درباره وجود 3500 کیلوگرم اورانیوم 5/3 درصد و مقداری اورانیوم 20 درصد در ایران توجیه و مجاب کنیم؟، دکتر جلیلی پاسخ داد: غنیسازی که جزء حقوق ما و حقوق همه ملتهاست و نیازی به توضیح به جایی ندارد. اما شما به ما بگویید ما چطور باید جواب افکار عمومی دنیا را بهخاطر وجود 240 کلاهک هستهای در اروپا بدهیم؟! و اصولاً اروپا در سیاستهای دفاعی خود چه نیازی به سلاح هستهای دارد؟!
3- در حالی که کشورهای 1+5، صحنه مذاکرات را برای محاکمه برنامه هستهای ایران آماده کرده بودند، دکتر جلیلی توپ را در زمین این قدرتها انداخت و آمریکا را به شدت به خاطر بیتوجهی به معاهدات خلعسلاحی، مورد حمله قرار داد. جلیلی همچنین با پیشنهاد دو محور اصلی "خلع سلاح" و "عدم اشاعه" برای طرح در مذاکرات، تاکید کرد که این دو موضوع میتوانند موضوع همکاریهای آتی ایران و 1+5 باشند. وی با گرفتن نوک پیکان انتقادات خود به سمت نیکلاس برنز نماینده آمریکا در این مذاکرات، این کشور را به خاطر سرپیچی از اجرای قطعنامهای از سوی سازمان OPCW مورد انتقاد شدید قرار داد و خطاب به اعضای 1+5 عنوان کرد: در حالی که براساس این معاهده، قرار بوده تا سال 2012 تمام سلاحهای شیمیایی در آمریکا منهدم شوند، اما خبرها حاکی از این است که آمریکاییها در تلاشند که تاریخ این موضوع را به تعویق بیندازند یا کنسل کنند.
4- نماینده مقام معظم رهبری در مذاکرات با 1+5، همچنین عنوان کرد که مناسب است در بعد بینالمللی، موضوع "عدم اشاعه سلاحهای هستهای" و در مباحث منطقهای، "دموکراسی" محور مذاکرات بین ایران و 1+5 قرار بگیرد. تاکید ایران بر محور قرار گرفتن دموکراسی برای مذاکرات منطقهای، علاوه بر اینکه به نوعی تضعیف موقعیت طرف غربی حاضر در مذاکرات بود و نشان میداد که غرب در خاورمیانه جایگاهی در افکار عمومی ندارد، همچنین نشان میداد که ایران از جایگاه مثبت خود در افکار عمومی کشورهای منطقه اطمینان دارد.
5- دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنین با اشاره به موقعیت بحرانزده غرب در حوزه اقتصادی، به طرف غربی یادآور شد که ایران هم دارای ظرفیتهای بالذات در حوزه اقتصادی است و هم از ظرفیتهای اقتصادی در منطقه برخوردار است که میتواند در حل مشکلات اقتصادی کشورهای غربی، آنها را یاری کند. برهمین اساس، مشکلات اقتصادی غرب در منطقه، میتواند یکی از محورهای مذاکرات آتی باشد. این موضوع نیز نشان میدهد که طرف ایرانی، به خوبی توانسته بوده موضوع مذاکرات با 1+5 را از موضوع هستهای ایران به مشکلات کشورهای غربی سوق دهد و این همان موضوعی است که در بیانیه پایانی اجلاس مورد اذعان قرار گرفت.
6- از حاشیه مذاکرات نیز چنین بر میآید که خبرنگار شبکه خبری فاکسنیوز که دشمنی شدیدی با ایران و روابط ویژهای با رژیم صهیونیستی دارد، برای گرفتن مصاحبه از دکتر جلیلی اصرار ویژهای داشت اما دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان ابتدا درخواست وی را با توجه به سابقه تاریک این رسانه آمریکایی رد کرد و هنگامی که با اصرارهای این خبرنگار روبرو شد، مصاحبه را به پخش مستقیم آن مشروط کرد. خبرنگار مربوطه بدون توجه به اینکه این مصاحبه زنده چه عواقبی میتواند داشته باشد، شرط را پذیرفت و این موضوع باعث شد تا دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان بتواند از تریبون حامی رژیم صهیونیستی، به شدت از وجود 200 کلاهک هستهای در سرزمینهای اشغالی انتقاد و فاکسنیوز را غافلگیر کرد.
7- پیش از آغاز مذاکرات نیز وزیر امور خارجه یکی از کشورهای دوست ایران، در تماسی با جلیلی عنوان کرد که کشورهای غربی قبول کردهاند مکان بعدی مذاکرات، مکان مورد نظر شما باشد. اجازه میدهید توافق شما با این مسئله را نیز به اطلاع کشورهای غربی برسانیم؟ وی که تصور میکرد جلیلی باید به خاطر این امتیاز کسبشده، ابراز خوشحالی و موافقت خود را اعلام کند، با این نظر مذاکرهکننده ارشد ایرانی روبرو شد که خیر! ابتدا باید دید مذاکرات نتیجهای در بر خواهد داشت یا خیر. ما برای مذاکره، مذاکره نمیکنیم و هدف ما دستیابی به نتایجی منصفانه و واقعی از جریان این مذاکرات است.