بصیرت: سازمان همکاریهای اکو در سایه اصل همکاریهای بین المللی و منطقه ای شکل گرفته و از ارزش بالایی برخوردار است . سازمان همکاری اقتصادی(اکو) در ابتدا با مشارکت سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان بر اساس معاهده ازمیر و با هدف اعتلای سطح زندگی اقتصادی مردم منطقه درسال 1984 تاسیس گردید. اما این هسته اولیه در آینده گسترش پیدا کرد و شاهد افزایش تعداد اعضای سازمان همکاریهای اکو بودیم.تعدد اعضا منجر به گستردگی دامنه فعالیت این سازمان و تقویت و رونق آن گردیده است. کشورهای افغانستان،تاجیکستان،آذربایجان،ازبکستان،ترکمنستان،قزاقستان وقرقیزستان در 1992 به این سازمان ملحق شدند. از جمله اهداف دیگر سازمان گسترش تجارت درون منطقه ای و فرا منطقه ای و همچنین تلاش در جهت ادغام تجارت کشورهای منطقه با تجارت جهانی است.به نظر می رسد در این خصوص هنوز ظرفیتهای بالقوه زیادی وجود دارد که اعضای اکو باید در راستای بالفعل ساختن و عینیت بخشیدن به آنها اقدامات و تمهیداتی انجام دهند.در هر صورت اکو یک ظرفیت بالا و مهم محسوب می شود که همکاری در چارچوب آن برای همه اعضا سودمند می باشد . اداره امور اکو در وزارت امور خارجه به منظور ارتقای سطح همکاری ها بین کشورهای عضو شکل گرفت. در این رابطه اداره اکو با وزارتخانه ها و سازمان های داخلی و خارجی مرتبط همکاری می کند. در واقع این اداره مسئولیت هماهنگی بین نهادهای داخلی با دبیرخانه و طرفهای ذیربط در سایر کشورهای عضو را بر عهده دارد. در این خصوص برخی اهداف نیز برای سازمان اکو متصور می باشد که از جمله آنها عبارت اند از:ارتقای شرایط برای توسعه اقتصادی پایدار و افزایش سطح زندگی و رفاه مردم، گسترش تجارت درون منطقه ای و فرامنطقه ای و حذف موانع تجاری، تلاش در جهت ادغام تجارت کشورهای منطقه با تجارت جهانی و ارتقائ همکاری های اقتصادی، اجتماعی،فرهنگی، فنی ، علمی و توسعه زیربناهای حمل و نقل و ارتباطات.
توسعه همگرایی بخش دولتی و خصوصی با تاکید بر آزادسازی اقتصادی،تدوین برنامه مشترک جهت توسعه منابع انسانی و بهره برداری از منابع طبیعی ... از دیگر اهداف سازمان اکو در نظام
بینالملل محسوب می شود ودر این خصوص شوراها و نشستهایی تشکیل می شود :
- نشست سران که هر دو سال یکبار جهت اتخاذ رهنمودهای کلی برگزار می گردد.
- شورای وزیران که بالاترین رکن
تصمیم گیری و سیاستگذاری سازمان است و سالی یکبار تشکیل جلسه می دهد.
- شورای نمایندگان دائمبازوی اجرایی شورای وزیران است و هر ماه در سطح سفرا در تهران تشکیل جلسه می دهد.
- شورای برنامه ریزی منطقه ای سالی یکبار در سطح روسای سازمان های برنامه ریزی کشورهای عضو تشکیل جلسه می دهد و وظایفی از قبیل تدوین برنامه های عملی برای تحقق اهداف سازمان، بررسی برنامه های گذشته و پیشنهاد تشکیل نهادهای منطقه ای را به عهده دارد.لازم به ذکر است که مقر دبیرخانه سازمان در تهران است. دبیرخانه مسئول هماهنگی و نظارت بر اجرای فعالیت های اکو و کمک به برگزاری نشست ها می باشد. دبیرخانه متشکل از دبیرکل، معاونین، مدیران و کارکنان است. شورای وزیران از میان نامزدهای انتخاب شده از سوی کشورهای عضو دبیرکل را برای یک مدت سه ساله غیر قابل تمدید انتخاب می نماید. دبیرکل بالاترین مقام اجرایی سازمان می باشد.در هر صورت تقویت اکو از اصلی ترین وظایف اعضای آن محسوب می شود.در سایه همکاری جمعیمیان اعضای اکو می توان با بسیاری از تهدیدات اقتصادی مقابله نموده و از سوی دیگر فرصتهای اقتصادی را برای این مجموعه خلق نماید.در این خصوص همه اعضای اکو باید فعالیتی مطلوب داشته باشند تا بتوان در سایه این فعالیتها با تهدیدات مشترک اقتصادی مقابله نمود.دفع تهدیدات و خلق فرصتها در برابر اعضای اکو در سایه رویکرد جمعی و متحد امکان پذیر است.در این میان باید ظرفیتهای اقتصادی کشورهای عضو در راستای موفقیت کل مجموعه به گردش در بیاید.اکو نشان داده است که این ظرفیت را به خوبی داراست و می تواند از آن استفاده نماید.
علی بیات